Гума йезилиридики ата-ана меһридин мәһрум қалған балилар

Мухбиримиз қутлан
2015-11-25
Share
uyghur-yeza-namrat-mektep-2.jpg Уйғур йезилиридики намрат мәктәп.
weibo.com

Аталмиш “шинҗаң маарипи пүтүнләй һәқсиз дәвргә қәдәм қойди” сәрләвһилик һөкүмәт баянатиға соал

Алдинқи күни уйғур аптоном районлуқ маарип назарити хитай һөкүмәт таратқулириға баянат берип, “шинҗаңда мәҗбурий маарип пүтүнләй һәқсиз дәвргә қәдәм қойди” дегән.

Ундақта, тоққуз йиллиқ мәҗбурийәт маарипи “пүтүнләй һәқсиз” дәвргә қәдәм қойған уйғур елидә, болупму җәнубий уйғур дияридики йеза-кәнтләрдә әһвал растинила һөкүмәт тәшвиқатидикидәк болуватамду?

Интайин әпсус, гума наһийәсиниң муҗи базириға қарашлиқ йеңибағ кәнтләрдики ата-ана меһридин мәһрум қалған қаранчуқсиз балиларниң мәктәп һаяти даириләрниң юқириқи тәшвиқат давриңиға җиддий соал қоймақта.

Йеңибағ башланғуч мәктипидин зияритимизни қобул қилған бир нәпәр уйғур оқутқучи мәзкур кәнттики мәктәп балилири дуч келиватқан қийин мәсилиләр һәққидә тохтилип мундақ деди:

“мәктипимиздики 640 нәпәр оқуғучиниң көп қисим ата-анилири бир йилниң йеримидин көпрәк вақтини яқа юртларда ишләмчилик билән өткүзиду. Уларниң көп қисми ақсу тәвәсидики биңтуәнниң кевәзликлиридә 4-айдин 12-айғичә яллинип ишләп, йил ахирида қайтип келиду. Пүтүн аилә уларниң тапқан пулиға тайинип қишни өткүзиду. Келәр йили әтияз келиши билән ата-анилар йәнә сиртқа ишләмчиликкә кетип қалиду. Шундақ болғачқа, мәктипимиздики көп қисим балилар бир йилниң көп қисмини ата-аниларсиз өткүзиду. Улар бир йүрүш кийимни яки бир җүп аяғни таки упрап кийгүсиз дәриҗигә барғучә кийиду. Ата-аниси қешида болмиғачқа, кийим-кечикини вақтида ююп яки алмаштуруп беридиған чоңлар йоқ. Бундақ әһвалда уларниң тапшуруқлирини вақтида ишләп, нормал бир башланғуч мәктәп оқуғучисиниң һаятини яшишини тәсәввур қилмақ наһайити тәс. Үрүмчи, қарамай қатарлиқ шималдики шәһәрләрдә яшаватқан мәктәп балилири билән селиштуруш имканийитимиз техиму йоқ…”

23-Ноябир күни уйғур аптоном районлуқ маарип назаритиниң хитай һөкүмәт таратқулириға бәргән баянатида, “шинҗаң маарипи пүтүнләй һәқсиз дәвргә қәдәм қойди” дейилгән.

Америкидики уйғур көзәткүчиләрдин медитсина пәнлири доктори җүрәт обул әпәнди бу һәқтә пикир баян қилип, гума наһийәси һәмдә уйғур елиниң җәнубий қисмидики асасий маарипта көрүлүватқан аччиқ реаллиқ даириләрниң юқириқи тәшвиқатини кәскин рәт қилиду деди.

“гумидики ата-ана меһридин мәһрум яшаватқан қаранчуқсиз балиларниң хәвирини аңлап қаттиқ азабландим. Хитайда балиларни өйидин айрип башқа шәһәрләрдә оқутуш яки кичикидинла ятақлиқ мәктәпләргә бериветиштәк әһвал көп омумлашқан. Гума йезилиридики ата-аниларниң тирикчилик ғеми билән балилирини ташлап яқа юртларға ишлигили кетиши, мәктәп йешидики балиларниң қорсақ вә кийим-кечәк мәсилисиниң һәл болмаслиқи хитай давраң қиливатқан ‛мәҗбурий маарип пүтүнләй һәқсиз дәвргә қәдәм қойди‚ дегән тәшвиқатни кәскин рәт қилиду.”

У зияритимиз җәрянида йәнә “ата-ана вә аилә меһридин айрилған, муһәббәт вә инсаний туйғу кәмчил маарипта балиларға нормал адимийлик роһ ата қилидиған һаятий күч болмайду,” дегәнләрни илгири сүрди:

“балиларниң ата-анилар билән биллә яшиши вә ата-ана меһригә қенип чоң болуши инсанларға худа тәрипидин берилгән муқәддәс һоқуқ. Психикилиқ нуқтидин ойлиғандиму, ата-ана меһридин мәһрум һаләттә чоң болған балиларниң келәчәктә нормал адәмдәк яшишини тәсәввур қилғили болмайду. Маарипниң мәқсити әң алди билән балиларда нормал инсанлиқ һес-туйғу вә қиммәтни һес қилдуруш болуши керәк. Муһәббәт йоқалған маарип билән инсаний әхлақ кәмтүк җәмийәттә ата-анилар балилардин, балилар ата-анилардин айрилип қалиду…”

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт