Perhat muhemmedi: xitay xelq'ara teshkilatlarning teklip-tenqidlirige qulaq salmidi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2014.05.29
urumchi-partlash-bronewik.jpg 22-May küni ürümchide yüz bergen partlash weqesidin kéyin, ürümchige yötkep kélin'gen bronéwiklar. 2014-Yili may.
Oqurmen teminligen

22-May küni ürümchide yüz bergen partlash weqesidin kéyin xitay merkizi hökümiti alahide buyruq chüshürüp, Uyghur diyarini térrorluqqa qarshi jeng meydani dep élan qildi. Shundaqla Uyghur diyarida bir yilliq térrorluqqa qarshi küresh élan qilin'ghanliqini jakarlidi.

25-May küni xitay jama'et xewpsizlik idarisi alahide höjjet tarqitip bu bir yilliq térrorgha qarshi küreshni xitay ölkiliridimu élip bérish we bu heriketke maslishishni otturigha qoydi.

Metbu'atlarning xewer qilishiche, bu yolyoruq chüshürülgendin kéyinla, 200 etrapida Uyghur tutup kétildi. 28‏-Aprél küni, ghulja tenterbiye meydanida ötküzülgen ochuq sotta 55 kishi jazalandi. Mehkumlarning asasen hemmisi térrorluq, bölgünchilik we diniy radikalliq bilen eyiblen'gen.

Igilen'gen melumatlargha asaslan'ghanda, Uyghur diyarining bolupmu jenubning weziyiti intayin éghir iken. Uyghurlar özlirini xuddi urush yillirida yashawatqandek hés qiliwatqan iken. Biz Uyghur diyarining barghanséri éghirlishiwatqan weziyiti we xitayning Uyghur siyasiti toghrisida köz qarishini igilesh üchün zhurnalist, tetqiqatchi perhat muhemmidi ependi bilen söhbet élip barduq.

Perhat muhemmidi ependi xitay hökümiti Uyghurlarning teleplirige qulaq salmaydighan bolsa, zorawanliq herikitining barghanséri köpiyip baridighanliqini bayan qildi.

Hazir gérmaniyede yashawatqan tetqiqatchi zhurnalist perhat muhemmidi ependi xitay hökümitining tarixiy en'eniwi siyasiti boyiche tetür teshwiqat élip bérip xitayning xata siyasitige Uyghur xelqini ishendürüshke tirishiwatqanliqi, 21-esirge kirgen, yersharilishiwatqan bügünki künlerde Uyghurlarning buninggha ishenmeydighanliqini bayan qildi. Perhat muhemmidi ependi yene özining bir qatar teklip pikirlirinimu otturigha qoyup ötti.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.