Коммунизм идеологийиси тәшвиқатиниң қурбанлири (1)

Мухбиримиз әзиз
2015.12.10
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
memtimin-abduqadir-305.jpg “халис тәшвиқатчи” дегән нам билән мәшһур болған мәмтимин абдуқадир. 2015-Йили, гума.
uyntv.cntv.cn/

“әхлақ нәмуничиси намзати - мәмтимин абдуқадир”

2007 - Йилидин башлап хитай пайтәхти бейҗиңда һәр йилиниң ахирида өткүзүлүп келиватқан “мәмликәтлик әхлақ нәмуничилири” ни тәқдирләш вә мукапатлаш йиғининиң 2015 - йиллиқ кандидат намзатлири үчүн уйғур аптоном райониниң һәрқайси җайлиридин топланған исимлик ичидә хотән вилайитигә қарашлиқ гума наһийисиниң санҗу йезиси басқақ кәнтиниң боғалтири мәмтимин абдуқадир алаһидә көзгә челиқиду. Мәмтимин абдуқадир һәққидә уйғур аптоном районидики һәр дәриҗилик мәтбуат орунлирида көпләп мәлуматлар берилгән.

Алақидар учурлардин мәлум болушичә, гума наһийисиниң басқақ кәнтиниң боғалтири болуп ишләватқан мәмтимин шу йезидики “егә-чақисиз бовайлар вә момайларниң узун йиллиқ ғәмгузари” икән.

Әмма бу һәқтики тәшвиқат материяллирида йезилишичә, боғалтир мәмтиминниң 2015 - йиллиқ “мәмликәтлик әхлақ нәмуничиси” ниң намзатлиқиға көрситилишидә униң уйғурлардики яшанғанларниң һалидин халис хәвәр елиштәк бу хил гүзәл әхлақ - пәзиләтниң давамлаштурғучиси болғанлиқи асасий сәвәб болмиған. Бәлки, униң “зораван күчләр” гә қарши “байриқи рошән һалда оттуриға чиққан” лиқи, шундақла “диний әсәбий идийиниң зийинини аммиға тонутуш” җәһәттики узун мәзгиллик “халис тәшвиқатчи” сүпитидә ишлигән идеологийә җәһәттики хизмәтлири асаслиқ сәвәб болған.

“тәңритағ” уйғурчә ториниң мәлуматлириға асасланғанда, мәмтиминниң дадиси абдуқадир мәтқурбан оттуз нәччә йиллиқ партийә әзаси болуп, әйни вақитларда санҗу йезиси басқақ кәнтиниң чоң әтрәт башлиқи болуп ишлигән икән. У һәрқачан кәнт аһалисигә “компартийә болмиған болса хәлқниң һечнәрсиси болмайдиғанлиқи” ни, “компартийиниң санҗу йезисидикиләргә йол ясап бәргәнлики” ни, шундақла “хәлққә чүҗә тарқитип бәргәнлики” ни, техиму муһими “ашлиқ териш, қой - кала беқишни өгитип қойғанлиқи” ни тәшвиқ қилип кәлгән йеза кадири икән. Мәмтиминниң дадисиниң бу һәқтики тәшвиқатлири вә униң характери һәққидә америкида яшаватқан вәзийәт анализчиси илшат һәсән өз қарашлирини баян қилип өтти вә хитайниң тәшвиқатта ялған ейтип кәлгәнлики, әмма көп сандики кишиләрни алдиялмайдиғанлиқини билдүрди.

Йәрлик даириләрниң тәшвиқат материяллиридики мәмтимингә даир әһвалларни техиму илгирилигән һалда ениқлап беқиш үчүн биз мәмтимин абдуқадир билән алақилишишкә мувәппәқ болдуқ. Бирақ биз, униң сориған соалиға қарита чәтәлдики радио истансисидин телефон қиливатқанлиқимизни ейтқандин кейин мәмтимин биз билән сөзлишишни рәт қилди.

“тәңритағ” уйғурчә торидики мәлуматларға асасланғанда, 2014 - йили 13 - майда мәмтимин абдуқадир гума наһийилик хәлқ һөкүмитиниң уқтурушини тапшурувалған. Униңда “террорчи күчләр” ниң санҗу йезисиға тутишидиған тағ арисиға қечип кәткәнлики ейтилған болуп, сақчи күчлири йетишмигәнликтин униң өз кәнтидики деһқан, чарвичиларни башлап, тағ җилғисини тәкшүрүши зөрүр болуп қалған. Шуниң билән улар гуруппиларға бөлүнүп из қоғлап тәкшүрүшни башлиған. Мәмтимин башлап маңған гуруппидикиләр тағқа ичкириләп киргәндин кейин, ахири қечип кетиватқан үч кишигә йетишкән.

Улар өзлириниң ашкарилинип қалғанлиқини билгәндин кейин мәмтимин вә униң һәмраһлириға “ һәммимиз уйғуркәнмиз. Болди, бизни маңғили қоюңлар. Униң үстигә һәммимиз мусулман болғандикин бизгә хаинлиқ қилмаңлар” дегән. Әмма мәмтимин вә униң һәмраһлири уларни калтәкләп йиқитип, уларниң йенидин бирнәччә бомбини тапқан. Мәмтимин бу һәқтә “шинҗаң телевизийиси” ниң зияритини қобул қилип, шу вақиттики әһвалларни қисқичә әсләп өтиду.

Мәмтимин абдуқадирниң бу һәқтики “қәһриманлиқ роһи” һәққидә сориған соалимизға қарита илшат һәсән өзиниң буниңдин дәргуманда икәнликини билдүрди.

Уйғурлар дияридики иҗтимаий мәсилиләрни анализ қилиш билән җамаәтчиликкә тонулған зиялийлардин абдувәли аюп бу һәқтә тохтилип, зулум түпәйлидин һакимийәткә қарши чиққучи уйғурларға меңиси ююлуп кәткән бир қисим уйғурларниң һәқиқәтән өчмәнлик көзидә қарайдиғанлиқини тилға алди.

Гума наһийисиниң уйғурлар дияридики әң намрат наһийә икәнликини әслитип өткән илшат һәсән әпәнди хитай һакимийитиниң немә үчүн тәшвиқат хизмитигә мушу дәриҗидә зор күч сәрп қиливатқанлиқи һәққидә тохталди. Униң қаришичә, бу хилдики тәшвиқат паалийәтлири өз һалакитидин әндишигә чүшкән һакимийәтләр даим қилидиған ишларниң бири икән.

Бу һәқтә абдувәли аюпму пикир баян қилип, илшат һәсәнниңкигә охшап кетидиған нуқтиларни тәкитлиди.

Алақидар мәнбәләрдин мәлум болушичә, 2015 - йили 13 - өктәбирдә ечилған “мәмликәтлик әхлақ нәмуничилирини тәқдирләш йиғини” да мәмтимин абдуқадир шаллинип кәткән вә мукапатқа еришәлмигән.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.