"уйғур сот коллегийәси" ниң тунҗи гуваһлиқ аңлаш йиғини башлиниш алдида турмақта

Мухбиримиз нуриман
2021-05-14
Share
Әнглийәниң лондон шәһиридә даңлиқ кишилик һоқуқ адвокати җеффери найис башчилиқида қурулған "уйғур сот коллегийәси"
Uyghur Tribunal

Әнглийәниң лондон шәһиридә даңлиқ кишилик һоқуқ адвокати җеффери найис башчилиқида қурулған "уйғур сот коллегийәси"  4-июндин 6- июнғичә гуваһлиқ аңлаш йиғини өткүзүлидиғанлиқи һәққидә баянат елан қилған.

 Баянатта дейилишичә мәзкур сот коллегийәси өткән йили қурулғандин башлап хитай һөкүмитиниң уйғурларға қаритилған кишилик һоқуқ дәпсәндичиликлирини тәкшүрүшкә башлиған. Улар топланған дәлил-испатлар вә бу қетим өткүзүлидиған гуваһлиқ аңлаш йиғиндики дәлилләргә асасән хитай һөкүмитиниң "ирқий қирғинчилиқ" җинайити үстидин қарар чиқиридикән.

Мәзкур коллегийәниң муавин рәиси николас вич баянатта мундақ дәйду: "аммиви сот мәһкимиси мәлум мәнидин ейтқанда нормал сот мәһкимиси қилишқа тегишлик ишларни қилалайду. Улар дәлил- испатлар билән тәминлийәләйду, һәққий әһвални ашкарилиялайду.  Һәммидин муһим болғини улар хитай хәлқ җумһурийити билән болған мунасивәтләрни қандақ бир тәрәп қилиш һәққидики қарарларни асас билән тәминләйду."

Мәзкур коллегийә муавин рәиси җеффери найис мундақ дәйду: "уларниң (коллегийәниң) даим издәйдиғини йүр бәргән ишлар һәққидә  һәқиқәтни оттуриға чиқириш. Һәқиқәт ашкариланғандин кейин улар бәлким тинчлиққа еришиши мумкин."

Уйғур сот коллегийәсиниң тор бетидики чүшәндүрүшләргә асасланғанда, 2020-йили 6-айда дуня уйғур қурултийиниң рәиси долқун әйса әпәнди даңлиқ кишилик һоқуқ адвокати җеффери найис әпәндидин мустәқил хәлқ соти қуруп вә униңға башчилиқ қилип, хитайниң уйғур хәлқигә қаритилған вәһшийликлири " вә ирқий қирғинчилиқ" ни тәкшүрүшини тәләп қилған. Бу тәшәббус билән мәзкур коллегийә 2020-йили сентәбирдә рәсими қурулған вә хитай даирилириниң уйғурларға қарита садир қилған җинайәтлирини, җүмлидин қийин-қистақ, басқунчилиқ, қул қилиш, балиларни ата-анисидин мәҗбурий айриветиш, мәҗбурий туғмас қилиш җинайәтлирини тәкшүрүшкә башлиған.

Долқун әйса әпәнди бу һәқтә зияритимизни қобул қилип мундақ деди: " хитайниң шәрқий түркистанда елип бериватқан җинайәтлири сүрүштә қилиниши керәк, җазалиниши керәк. Шуңа мәзкур сот коллегийәси орунлаштурған бу йеғин наһайити муһим."

Гуваһлиқ аңлаш йиғиниға нәқ мәйдан қатнашмақчи болғанларниң  тордин алдин тизимлитиши тәләп қелинған.  Тизимлитиш бетидә берилгән мәлуматларға қариғанда йеғин 3 давамлишидиған болуп, һәр күни чүштин бурун вә  чүштин кейин икки мәйдан җәмий 6 мәйдан елип берилидикән. Йиғида гуваһлиқ беридиған шаһитларниң лагерда йүз бәргән басқунчилиқ, мәҗбурий туғмас қелиш қатарлиқ темиларда гуваһлиқ беридиғанлиқи йезилған әмма кимләрниң гуваһлиқ беридиғанлиқи һәққидә мәлумат берилмигән.

Йиғинға тәклип қилинған он нәччә мутәхәссис ичидә уйғур мәҗбурий әмгики, уйғур аяллириниң мәҗбурий туғмас қилиниши қатарлиқлар  һәққидә муһим  доклатларни елан қилған адриян зеиниз, уйғур нопусиниң тик сизиқ билән чүшкәнликини ашкарилиған австралийә истратегийә вә сиясәт институтиниң тәтқиқатчиси нәйсен русир вә уйғурлар һәққидә узун йилдин буян тәтқиқат билән шуғуллинип келиватқан америкалиқ антрополог дәррен байлир қатарлиқлар бар икән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт