"Uyghur sot kollégiyesi" ning tunji guwahliq anglash yighini bashlinish aldida turmaqta

Muxbirimiz nur'iman
2021-05-14
Share
En'gliyening london shehiride dangliq kishilik hoquq adwokati jéfféri nayis bashchiliqida qurulghan "Uyghur sot kollégiyesi"
Uyghur Tribunal

En'gliyening london shehiride dangliq kishilik hoquq adwokati jéfféri nayis bashchiliqida qurulghan "Uyghur sot kollégiyesi"  4-iyundin 6- iyun'ghiche guwahliq anglash yighini ötküzülidighanliqi heqqide bayanat élan qilghan.

 Bayanatta déyilishiche mezkur sot kollégiyesi ötken yili qurulghandin bashlap xitay hökümitining Uyghurlargha qaritilghan kishilik hoquq depsendichiliklirini tekshürüshke bashlighan. Ular toplan'ghan delil-ispatlar we bu qétim ötküzülidighan guwahliq anglash yighindiki delillerge asasen xitay hökümitining "Irqiy qirghinchiliq" jinayiti üstidin qarar chiqiridiken.

Mezkur kollégiyening mu'awin re'isi nikolas wich bayanatta mundaq deydu: "Ammiwi sot mehkimisi melum menidin éytqanda normal sot mehkimisi qilishqa tégishlik ishlarni qilalaydu. Ular delil- ispatlar bilen teminliyeleydu, heqqiy ehwalni ashkariliyalaydu.  Hemmidin muhim bolghini ular xitay xelq jumhuriyiti bilen bolghan munasiwetlerni qandaq bir terep qilish heqqidiki qararlarni asas bilen teminleydu."

Mezkur kollégiye mu'awin re'isi jéfféri nayis mundaq deydu: "Ularning (kollégiyening) da'im izdeydighini yür bergen ishlar heqqide  heqiqetni otturigha chiqirish. Heqiqet ashkarilan'ghandin kéyin ular belkim tinchliqqa érishishi mumkin."

Uyghur sot kollégiyesining tor bétidiki chüshendürüshlerge asaslan'ghanda, 2020-yili 6-ayda dunya Uyghur qurultiyining re'isi dolqun eysa ependi dangliq kishilik hoquq adwokati jéfféri nayis ependidin musteqil xelq soti qurup we uninggha bashchiliq qilip, xitayning Uyghur xelqige qaritilghan wehshiylikliri " We irqiy qirghinchiliq" ni tekshürüshini telep qilghan. Bu teshebbus bilen mezkur kollégiye 2020-yili séntebirde resimi qurulghan we xitay da'irilirining Uyghurlargha qarita sadir qilghan jinayetlirini, jümlidin qiyin-qistaq, basqunchiliq, qul qilish, balilarni ata-anisidin mejburiy ayriwétish, mejburiy tughmas qilish jinayetlirini tekshürüshke bashlighan.

Dolqun eysa ependi bu heqte ziyaritimizni qobul qilip mundaq dédi: " Xitayning sherqiy türkistanda élip bériwatqan jinayetliri sürüshte qilinishi kérek, jazalinishi kérek. Shunga mezkur sot kollégiyesi orunlashturghan bu yéghin nahayiti muhim."

Guwahliq anglash yighinigha neq meydan qatnashmaqchi bolghanlarning  tordin aldin tizimlitishi telep qélin'ghan.  Tizimlitish bétide bérilgen melumatlargha qarighanda yéghin 3 dawamlishidighan bolup, her küni chüshtin burun we  chüshtin kéyin ikki meydan jem'iy 6 meydan élip bérilidiken. Yighida guwahliq béridighan shahitlarning lagérda yüz bergen basqunchiliq, mejburiy tughmas qélish qatarliq témilarda guwahliq béridighanliqi yézilghan emma kimlerning guwahliq béridighanliqi heqqide melumat bérilmigen.

Yighin'gha teklip qilin'ghan on nechche mutexessis ichide Uyghur mejburiy emgiki, Uyghur ayallirining mejburiy tughmas qilinishi qatarliqlar  heqqide muhim  doklatlarni élan qilghan adriyan zéiniz, Uyghur nopusining tik siziq bilen chüshkenlikini ashkarilighan awstraliye istratégiye we siyaset institutining tetqiqatchisi neysén rusir we Uyghurlar heqqide uzun yildin buyan tetqiqat bilen shughullinip kéliwatqan amérikaliq antropolog derrén baylir qatarliqlar bar iken.

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet