Uyghur éshincha emgek küchlirini xitaygha ölkilirige yötkesh siyasiti dawamlashmaqta

Xitay yéqinda peyziwatni eng chong mischiliq bazisi qilip, bu jayda " shénxuy mis éritish zawuti" ni qurghan we 2400 din artuq ademni ishqa orunlashturush pilanini tüzgen, arqidinla yene shu peyziwat nahiyisidin éshincha emgek küchlirini yötkep ishqa orunlashturush programmisi boyiche 90 neper qizni xitayning jéjyang ölkisidiki bir zawutqa yötkigen. Peyziwat nahiyisidiki 90 neper ishsiz qiz néme üchün peyziwatta échilghan zawutqa xizmetke orunlashturulmidi?
Muxbirimiz eqide
2010.07.13
Xitay-aqqun-ishchilar-305 Xitayning melum bir wogzalida poyiz kütüwatqan aqqun shchiliridin bir körünüsh.
AFP Photo

Muxbirimiz bu so'algha jawab tépish üchün köp tirishqan bolsimu, emma yenila toghra jawabqa érishelmidi.

Xitay Uyghur ilidiki éshincha emgek küchlirini, xitay ölkilirige yötkep ishqa orunlashturush programmisini yolgha qoyup, bu arqiliq namrat Uyghur déhqanlirini halliq sewiyige yetküzüsh nishanini ishqa ashuridighanliqini körsetti, emma ötken yili 6 - ayning 26 - küni shawgüen shehiride yüz bergen Uyghur ishchiliri bilen yerlik xitaylar otturisidiki toqunush hemde 5 - iyul ürümchi weqesi Uyghur ishchilirining xitay ölkiliridiki bixeterlikining tehdit astida ikenlikini ispatlimaqta.

Xitay axbarat wastliri bu yil 6 - iyul küni, peyziwat nahiyisidiki 90 neper Uyghur qizni, jéjyangdiki yagér guruhining kiyim tikish zawutigha yötkigenlikini, 4 yildin buyan bu zawutqa orunlashqan Uyghur ishchilar sanining 5800 ge yetkenlikini bildürdi. Xewerde yene 2006 - yilidin hazirgha qeder peyziwat nahiyisidin 22 ming ademning xitay ölkiliridiki karxanilarda ishchiliq qiliwatqanliqi tekitlen'gen.

Ikki hepte ilgiri yene xitay axbaratida, shendung jawjén kanchiliq pay cheklik shirkitining 300 milyon yüen meblegh sélishi bilen peyziwat nahiyiside, Uyghur ilidiki eng chong mis bazisi qurulghanliqi, 2400 din artuq ademni ishqa orunlashturidighanliqi bildürülgen idi.

Ikki millet otturisidiki ziddiyetler keskin dawamlishiwatqan peytte, peyziwat nahiyiside yüz bergen bu ehwallar, bolupmu nahiyide échilghan zawutta ishqa orunlishish imkaniyiti bar turuqluq, 90 neper Uyghur qizining jéjyang ölkisidiki zawutqa yötkilishi, Uyghur siyasiy pa'aliyetchilirining, xitay yolgha qoyuwatqan Uyghur élini güllendürüsh shu'arining heqiqiy mahiyiti heqqidiki gumanlirini kücheytti. Bu munasiwet bilen biz, peyziwat nahiyilik hökümet ishxanisigha télifun urduq. Nahiyilik hökümet ishxanisining xadimi erkin asiya radi'osining téléfunini qobul qilmaydighanliqini bildürüp, so'alimizgha jawab bermidi.

Biz peyziwat nahiyisidiki ahalilerning bu heqtidiki qarashlirini anglap béqish üchün, nahiyidiki Uyghur we xitay ahalilirige téléfun urduq, ularning beziliri aldi bilen kimlikimizni sürüshte qilip ziyaritimizni qopalliq bilen ret qilghan bolsa, yene birliri, buningdin xewersiz ikenlikini bildürüp so'alimizni jawabsiz qoydi.

Ziyaritimizni qobul qilghan mezkür nahiyidiki bir mozdoz, qizlarning xitay ölkiliride ishqa orunlashturulush mesilige qarita özining ijabiy qarashta ikenlikini ipadilidi.

Dunya Uyghur qurultining bayanatchisi dilshat réshit ependi, nöwette Uyghurlarning, hökümetning siyasiy bésimi tüpeylidin héchqachan öz pikirlirini erkin bayan qilalmaydighanliqini ipadilidi we éshincha emgek küchlirini xitay ölkilirige yötkesh siyasitining meqsiti "Uyghurlarni assimiliyatsiye qilishni dawamlashturushtin ibaret" dédi.

Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.
Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.