Америка дөләт мәҗлиси уйғур елиниң әһвали һәққидә мәлуматлар елан қилди

Бу йил күз киргәндин буян, хитай һөкүмити уйғур елидә җәмийәт муқимлиқи вә яки байрам мәзгилдики аманлиқ дегән намлар билән бастуруш вә тәшвиқат һәрикәтлирини техиму кәскинләштүрүп кәлди.
Мухбиримиз җүмә
2008-12-23
Share
US-Congress-305 Америка дөләт мәҗлиси залидин бир көрүнүш.
www.house.gov

Хитай һөкүмитиниң бу хил сиясий һәрикәтлиригә чәтәлләрдики ахбарат васитилири йеқиндин диққәт қилипла қалмай, бәлки америка һөкүмитиниң мунасивәтлик
Дөләт аппаратлириму көзитишни давамлаштуруп келиватқан болуп, америка дөләт мәҗлиси хитай ишлар комитетиниң торида елан қилған уйғур елиниң бу йил күз киргәндин буянқи җәмийәт әһвали һәққидики толуқлима мәлуматлар буларниң җүмлисидиндур.

"Шинҗаң һөкүмити бихәтәрлик тәдбирлири вә тәшвиқат һәрикәтлирини күчәймәктә"

Америка дөләт мәҗлиси хитай ишлири комитети бу йил 31 - өктәбир 2008 - йиллиқ кишилик һоқуқ доклатини елан қилған иди. Мәзкур доклатта, хитай җәмийитидә һәр тәрәпләрдин дәпсәндә қилиниватқан кишилик һоқуқ әһвали һәққидә, җүмлидин уйғур или хәлқи 2008 - йили киргәндин буян йолуққан һәмдә ташқи дуняға ашкара болған вәқә - һадисиләр һәққидә тәпсилий мәлуматлар берилгән иди.

Америка дөләт мәҗлиси хитай ишлири комитети тор бетидә 31 - өктәбирдин кийин хитай һөкүмитиниң уйғур елидә елип барған чәкләш характеридики һәр хил тәдбирлири һәққидә: " шинҗаң һөкүмити бихәтәрлик тәдбирлири вә тәшвиқат һәрикәтлирини күчәймәктә" намлиқ бир толуқлима мәлумат елан қилди.

Мәзкур тор бетидә елан қилинған толуқлима мәлуматларда, аптоном райони һөкүмити бу йил күз киргәндин буян һәрхил чәкләш характеридики бихәтәрлик тәдбирлирини вә тәшвиқат һәрикәтлирини кәң көләмдә елип барғанлиқи, бу хилдики әһвалларниң өзлири бу йил 31 - өктәбирдә елан қилған йиллиқ доклатидиму көрситилгәнлики оттуриға қоюлған вә: "бу йил бешида 2008 - йиллиқ олимпик йиғиниға тәйярлиқ көрүш җәрянида бу районда бастуруш қилмишлири күчәйтилгән иди" дәп көрситилгән.

Хитай һөкүмити сәвәбни башқиларға дөңгәп қойған

Толуқлима мәлуматта йәнә, олимпик йиғини һарписида уйғур елидә йүз бәргән бир қатар вәқәләрдин кийин, уйғур аптоном райони рәиси нур бәкриниң бу йил сентәбирдә, мәзкур районда йүз бериши гуман қилинған барлиқ тәһдитләргә қаттиқ зәрбә бериш йолйоруқи бәргәнлики һәмдә буларниң һәммисигә америкида турушлуқ кишилик һоқуқ паалийәтчиси рабийә қадир ханим вә "ғәрб дүшмән күчлириниң сәвәбчи" икәнликини оттуриға қойғанлиқи көрситилгән.

Дәрвәқә бу йил сентәбирдә, уйғур аптоном райониға тәйинләнгән рәис нур бәкри, 10 - сентәбир үрүмчидә чақирилған кадирлар йиғинида, уйғур миллий һәрикити йетәкчиси вә дуня уйғур қурултийи рабийә қадир ханимни " дөләт сатқуни вә ғәрбниң ғалчиси" дәп һақарәтлигән болса, америкини ғәрбтики дүшмән күчләрниң каттивеши дәп сүрәтлигән иди.
 
Америка дөләт мәҗлиси хитай ишлири комитетиниң тор бетидә елан қилған толуқлима мәлумат "бихәтәрлик тәдбирлири вә бөлгүнчиликкә қарши һәрикәтләр кәң көләмдә йолға қоюлди, һәрикәтләр оқуғучиларға вә мәктәпләргә қаратмилиқ һалда елип берилди вә динға қаритилған контроллуқ" дегән үч қисимдин тәркип тапқан.

Толуқлима мәлуматниң "бихәтәрлик тәдбирлири вә бөлгүнчиликкә қарши һәрикәтләр кәң көләмдә йолға қоюлди" дегән қисимда мундақ көрситилгән: "йәрлик вә мәркизи һөкүмәтләр бихәтәрлик тәдбирини күчәйтиш вә бөлгүнчиликкә қарши һәрикәтләрни күчәйтиш тоғрисида чақириқ қилди."

11 - Айдин буян уйғур елидә йолға қоюлған сиясий һәрикәтләр

Мәлуматниң бу қисмида 11 - айдин буян уйғур елидә йолға қоюлған сиясий һәрикәтләр вә тәшвиқатлар, бу һәқтики һөкүмәт хәвәрлиридин нәқил қилинған һәмдә хитай хәлқ қурултийиниң әзаси исмаил тиливалдиниң қәшқәрни зиярәт қилғанда "муқимлиқ хизмитини күчәйтиш" тоғрисида йолйоруқ бәргәнлики һәққидә хәвәрләрдин нәқил қилип мисал билән көрситилгән.

Униңдин башқа йәнә, уйғур елидики һәр дәриҗилик һөкүмәтләр өз алдиға йолға қойған "бөлгүнчиликкә қарши туруп муқимлиқни қоғдаш", "икки айлиқ бөлгүнчиликкә қарши тәшвиқат тәрбийиси" қатарлиқлар, бу һәқтә хитай ахбаратлирида берилгән хәвәрләрдин мисал көрситилип йорутуп берилгән.

Мәлуматниң бу хилдики бастуруш һәрикәтлириниң оқуғучилар вә мәктәпләргә қаратмилиқ һалда елип берилғанлиқи һәққидики қисмида, уйғур елидики мәктәпләрдә" бөлгүнчиликкә қарши туруш, милләтләр иттипақлиқини қоғдаш, дөләтниң бир пүтүнлүкини қоғдаш" қатарлиқ тәрбийиләрниң қайта күчәйтилгәнлики көрситилгән вә уйғур аптоном райони парткоми даимий һәйити әркинҗан турахунниң "маарип системиси бөлгүнчиликкә қарши туруштики муһим алдинқи сәп" дәп ейтқанлири мисал қилинған.

Мәлуматниң "динға қаритилған контроллуқ" дегән қисмида, уйғур аптоном районлуқ һөкүмәт тармақлириниң, 11 - айдин буян һәр дәриҗилик кадирлириға диний затларни башқуруш, диний паалийәтләргә қаритилған назарәтни күчәйтиш қатарлиқ тәдбирләрни қайта тәкитлигәнлики оттуриға қоюлған.

Доклатниң бу қисмида, уйғур аптоном райони парткоми даимий әзаси шәвкәт иминниң бирлик сәп бөлүми кадирлири вә ислам җәмийәт тармақлирини, диний затларға қаритилған "йетәкләш"вә "тәрбийиләш" тәдбирлирини күчәйтишкә чақирғанлиқи һәққидики хәвәр нәқил қилинған.

Америка дөләт мәҗлиси хитай ишлири комитети, хитайниң дөләт вә кишилик һоқуқ әһвалини көзитип, тәтқиқ қилип америка дөләт мәҗлиси вә һөкүмитигә тәклип вә һәл қилиш чарилири үстидә мәслиһәт беридиған муһим дөләт аппарати болуп, бу комитет һәр йили хитай ишлири һәққидә йиллиқ доклатлар елан қилип һәмдә бу хилдики доклатлирида уйғур или вәзийитигиму алаһидә орун берип кәлмәктә.

 
 
Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт