Amérika dölet mejlisi Uyghur élining ehwali heqqide melumatlar élan qildi

Bu yil küz kirgendin buyan, xitay hökümiti Uyghur élide jem'iyet muqimliqi we yaki bayram mezgildiki amanliq dégen namlar bilen basturush we teshwiqat heriketlirini téximu keskinleshtürüp keldi.
Muxbirimiz jüme
2008-12-23
Élxet
Pikir
Share
Print
Amérika dölet mejlisi zalidin bir körünüsh.
Amérika dölet mejlisi zalidin bir körünüsh.
www.house.gov

Xitay hökümitining bu xil siyasiy heriketlirige chet'ellerdiki axbarat wasitiliri yéqindin diqqet qilipla qalmay, belki amérika hökümitining munasiwetlik
Dölet apparatlirimu közitishni dawamlashturup kéliwatqan bolup, amérika dölet mejlisi xitay ishlar komitétining torida élan qilghan Uyghur élining bu yil küz kirgendin buyanqi jem'iyet ehwali heqqidiki toluqlima melumatlar bularning jümlisidindur.

"Shinjang hökümiti bixeterlik tedbirliri we teshwiqat heriketlirini kücheymekte"

Amérika dölet mejlisi xitay ishliri komitéti bu yil 31 - öktebir 2008 - yilliq kishilik hoquq doklatini élan qilghan idi. Mezkur doklatta, xitay jem'iyitide her tereplerdin depsende qiliniwatqan kishilik hoquq ehwali heqqide, jümlidin Uyghur ili xelqi 2008 - yili kirgendin buyan yoluqqan hemde tashqi dunyagha ashkara bolghan weqe - hadisiler heqqide tepsiliy melumatlar bérilgen idi.

Amérika dölet mejlisi xitay ishliri komitéti tor bétide 31 - öktebirdin kiyin xitay hökümitining Uyghur élide élip barghan cheklesh xaraktéridiki her xil tedbirliri heqqide: " shinjang hökümiti bixeterlik tedbirliri we teshwiqat heriketlirini kücheymekte" namliq bir toluqlima melumat élan qildi.

Mezkur tor bétide élan qilin'ghan toluqlima melumatlarda, aptonom rayoni hökümiti bu yil küz kirgendin buyan herxil cheklesh xaraktéridiki bixeterlik tedbirlirini we teshwiqat heriketlirini keng kölemde élip barghanliqi, bu xildiki ehwallarning özliri bu yil 31 - öktebirde élan qilghan yilliq doklatidimu körsitilgenliki otturigha qoyulghan we: "bu yil béshida 2008 - yilliq olimpik yighinigha teyyarliq körüsh jeryanida bu rayonda basturush qilmishliri kücheytilgen idi" dep körsitilgen.

Xitay hökümiti sewebni bashqilargha dönggep qoyghan

Toluqlima melumatta yene, olimpik yighini harpisida Uyghur élide yüz bergen bir qatar weqelerdin kiyin, Uyghur aptonom rayoni re'isi nur bekrining bu yil séntebirde, mezkur rayonda yüz bérishi guman qilin'ghan barliq tehditlerge qattiq zerbe bérish yolyoruqi bergenliki hemde bularning hemmisige amérikida turushluq kishilik hoquq pa'aliyetchisi rabiye qadir xanim we "gherb düshmen küchlirining sewebchi" ikenlikini otturigha qoyghanliqi körsitilgen.

Derweqe bu yil séntebirde, Uyghur aptonom rayonigha teyinlen'gen re'is nur bekri, 10 - séntebir ürümchide chaqirilghan kadirlar yighinida, Uyghur milliy herikiti yétekchisi we dunya Uyghur qurultiyi rabiye qadir xanimni " dölet satquni we gherbning ghalchisi" dep haqaretligen bolsa, amérikini gherbtiki düshmen küchlerning kattiwéshi dep süretligen idi.
 
Amérika dölet mejlisi xitay ishliri komitétining tor bétide élan qilghan toluqlima melumat "bixeterlik tedbirliri we bölgünchilikke qarshi heriketler keng kölemde yolgha qoyuldi, heriketler oqughuchilargha we mekteplerge qaratmiliq halda élip bérildi we din'gha qaritilghan kontrolluq" dégen üch qisimdin terkip tapqan.

Toluqlima melumatning "bixeterlik tedbirliri we bölgünchilikke qarshi heriketler keng kölemde yolgha qoyuldi" dégen qisimda mundaq körsitilgen: "yerlik we merkizi hökümetler bixeterlik tedbirini kücheytish we bölgünchilikke qarshi heriketlerni kücheytish toghrisida chaqiriq qildi."

11 - Aydin buyan Uyghur élide yolgha qoyulghan siyasiy heriketler

Melumatning bu qismida 11 - aydin buyan Uyghur élide yolgha qoyulghan siyasiy heriketler we teshwiqatlar, bu heqtiki hökümet xewerliridin neqil qilin'ghan hemde xitay xelq qurultiyining ezasi isma'il tiliwaldining qeshqerni ziyaret qilghanda "muqimliq xizmitini kücheytish" toghrisida yolyoruq bergenliki heqqide xewerlerdin neqil qilip misal bilen körsitilgen.

Uningdin bashqa yene, Uyghur élidiki her derijilik hökümetler öz aldigha yolgha qoyghan "bölgünchilikke qarshi turup muqimliqni qoghdash", "ikki ayliq bölgünchilikke qarshi teshwiqat terbiyisi" qatarliqlar, bu heqte xitay axbaratlirida bérilgen xewerlerdin misal körsitilip yorutup bérilgen.

Melumatning bu xildiki basturush heriketlirining oqughuchilar we mekteplerge qaratmiliq halda élip bérilghanliqi heqqidiki qismida, Uyghur élidiki mekteplerde" bölgünchilikke qarshi turush, milletler ittipaqliqini qoghdash, döletning bir pütünlükini qoghdash" qatarliq terbiyilerning qayta kücheytilgenliki körsitilgen we Uyghur aptonom rayoni partkomi da'imiy hey'iti erkinjan turaxunning "ma'arip sistémisi bölgünchilikke qarshi turushtiki muhim aldinqi sep" dep éytqanliri misal qilin'ghan.

Melumatning "din'gha qaritilghan kontrolluq" dégen qismida, Uyghur aptonom rayonluq hökümet tarmaqlirining, 11 - aydin buyan her derijilik kadirlirigha diniy zatlarni bashqurush, diniy pa'aliyetlerge qaritilghan nazaretni kücheytish qatarliq tedbirlerni qayta tekitligenliki otturigha qoyulghan.

Doklatning bu qismida, Uyghur aptonom rayoni partkomi da'imiy ezasi shewket iminning birlik sep bölümi kadirliri we islam jem'iyet tarmaqlirini, diniy zatlargha qaritilghan "yéteklesh"we "terbiyilesh" tedbirlirini kücheytishke chaqirghanliqi heqqidiki xewer neqil qilin'ghan.

Amérika dölet mejlisi xitay ishliri komitéti, xitayning dölet we kishilik hoquq ehwalini közitip, tetqiq qilip amérika dölet mejlisi we hökümitige teklip we hel qilish chariliri üstide meslihet béridighan muhim dölet apparati bolup, bu komitét her yili xitay ishliri heqqide yilliq doklatlar élan qilip hemde bu xildiki doklatlirida Uyghur ili weziyitigimu alahide orun bérip kelmekte.

 
 
Toluq bet