Америка дөләт мәҗлисидә хитайниң пиланлиқ туғут сиясити тәнқидләнди

Америкидики бир қисим кишилик һоқуқ паалийәтчилири асия зияритини башлаш алдида турған президент обамани хитайдики кишилик һоқуқ дәпсәндичилики мәсилисини оттуриға қоюшқа дәвәт қилди.
Мухбиримиз җүмә
2009-11-11
Share
Ch-Smith-Uyg-woman-abor-305.jpg Америка авам палата әзалиридин Christopher Smith арзугүл турсун мәсилиси һәққидә хитай һөкүмитигә наразилиқ билдүргән болуп, сүрәт, Smith әпәндиниң хитай һөкүмитини вәһшиликни тохтитишқа, йәни арзугүл турсунға қарита елип берилмақчи болған бала чүшүрүш оператсийисидин ваз кечишкә чақирған байанатиниң өз тор бетидики көрүнүши.
www.chrissmith.house.gov

Бу һәқтики пикирләр 10 - ноябир америка дөләт мәҗлисидә хитайдики пиланлиқ туғут сиясити һәққидә ечилған гуваһлиқ бериш йиғинида илгири сүрүлди.

Йиғинда уйғур миллий һәрикити рәиси рабийә қадир ханимму, пиланлиқ туғут сияситиниң уйғурларға елип кәлгән күлпәтлири һәққидә тохталди.

Америка дөләт мәҗлиси том ләнтос кишилик һоқуқ комитетида ечилған гуваһлиқ бериш йиғини 10 - ноябир сәйшәнбә күни кәчқурун ечилди. Йиғинда хитай һөкүмитиниң аяллар һоқуқини қандақ дәпсәндә қиливатқанлиқи вә бу мәзкур сиясәт кәлтүрүп чиқарған ақивәтләр оттуриға қоюлди.

Йиғиндин бурун, йиғинда гуваһлиқ бәргүчиләр мухбирларни күтүвелиш йиғини чақирди вә обама һөкүмитиниң хитайға қарита қаттиқрақ кишилик һоқуқ сиясити йүргүзүшниң зөрүрлүкини оттуриға қойди.

Йиғинға риясәтчилик қилған америка дөләт мәҗлиси әзаси кирстофер симис кишилик һоқуқ дәпсәндичилики мәсилиси юмшақ рәвиштә оттуриға қоюлса, һечнеминиң һәл болмайдиғанлиқини, буниң дөләт мәҗлисидики 29 йиллиқ хизмәт тәҗирибиси икәнликини оттуриға қойди.

Кирстофер симис, илгири кишилик һоқуқ дәпсәндичилики, адәм бедичилики вә башқа шәкилдики аялларни җинси қул қилип сетиш җинайәтлири йүз бәргән дөләтләргә нисбәтән америка даирилири дипломатийини асас қилиш, юмшақ қол сиясәт йүргүзүш пикирни тәшәббус қилип һечқандақ нәтиҗигә еришәлмигәнликини, әмма сода ембаргоси вә башқа шәкилдики җазаларни қолланғанда кишилик һоқуқ хатириси начар дөләтләрдә он йил ичидила көрүнәрлик илгириләш болғанлиқини илгири сүрди.

"Җаза қолланмиғичә, ундақ дөләтләрни әйибләмсиз, баянатларни елан қиламсиз вә яки өзиңиз халиған һәр немиләрни дәмсиз һечнемә йүз бәрмәйду."

Кирстофер симис, хитайда дөләт зияритидә болуш алдида турған америка президенти обамани хитайда кишилик һоқуқ мәсилисини очуқ рәвиштә оттуриға қоюшқа чақирди. У мундақ деди: "президенттин тәләп қилидиғинимиз бәкму аз. Президентму мәҗбурий бала чүшүрүш мәсилисини билиду. Шуңа биз униңдин, биз бая рәсимдә көргән бичарә аялниң, мушу пәйтләрдә вә йәнә кәлгүсидә мәҗбурий бала чүшүрүшкә дуч келидиған милйонлиған аялларниң разилиқи үчүн, очуқ ‏ - ашкара вә сәмимий йосунда оттуриға қоюшини, оттуриға қойғандиму кәскин рәвиштә оттуриға қоюшни тәләп қилимиз."

Хитайдики кишилик һоқуқ дәпсәндичилики мәсилисидә хитайға юмшақ қол сиясәт қоллинишниң һечқандақ нәтиҗидә бәрмәйдиғанлиқини қайта тәкитлигән америка дөләт мәҗлиси хәлқара диний әркинлик комитетиниң рәиси ленард лео мундақ деди: "кишилик һоқуқ мәсилисидә хитайға юмшақ гәп қилиш бир әхмиқанә қилмиш. Буни тарих испатлиди."

У йәнә обама һөкүмитиниң хитайдики кишилик һоқуқ мәсилиси җәһәттә мүҗимәл позитсийидә болуп кәлгәнликини, әмма президент обаманиң бу нөвәтлик зияритиниң бу мүҗимәлликини түгитидиған яхши пурсәт икәнликини илгири сүрди.

Уйғур миллий һәрикити рәһбири рабийә қадир ханимму бу һәқтә тохталди вә 5 - июл вәқәсидин кейин хитайниң уйғурларға қаратқан бастурушни техиму күчәйткәнликиниң, дуня җамаәтчилики болупму америка һөкүмитиниң хитайға қарита юмшақ қол сиясәт йүргүзгәнликниң нәтиҗиси икәнликини илгири сүрди.

Йиғинда гуваһлиқ бәргән, баш штаби белгийидики чегрисиз кишилик һоқуқ тәшкилатиниң президенти реггие литтлҗон ханимму хитайдики кишилик һоқуқ дәпсәндичиликигә қарита қаттиқ сиясәт қоллинишниң зөрүрлүкини илгири сүрди.

У йәнә, америка қошма штатлири хитай коммунист партийисигә қарита юмшақ сиясәт қолланса,хитайниң дәпсәндичиликтин ибарәт җинайи қилмишлириниң һәддидин ашидиғанлиқини оттуриға қойди вә: " әгәр президент обама өзиниң хитайдики барлиқ аялларниң дости икәнликини ишәндүрмәкчи болидикән, ундақта мәҗбурий бала чүшүрүш вә туғмас қилиш қилмишлириға нисбәтән өз әндишилирини оттуриға қоюш униң мәҗбурийити" деди.
 
Йиғинға риясәтчилик қилған дөләт мәҗлиси әзаси хитайда бүгүнки дәврдә йолға қоюлуватқан пиланлиқ туғут сияситиниң "бүгүнки дәврдики әң еғир кишилик һоқуқ дәпсәндичилики" икәнликини оттуриға қойди вә мундақ деди: "шуңа биз президент обамани хитайда һәр күни нопус тизгинләш хадимлириниң вәһшийлики вә системилиқ хорлишиға учрап туруватқан аялларниң мураҗиәтлирини кәскин рәвиштә оттуриға қоюшқа чақиримиз. Хитайниң нопус тизгинләш сиясити миңлиған ‏ - милйонлиған аялларға, балиларға қилиниватқан вәһшийликтур."

Йиғинда уйғур миллий һәрикити рәһбири рабийә қадир ханимму өз нөвитидә гуваһлиқ бәрди. У хитайниң уйғурларға җүмлидин башқа аз санлиқ милләтләргә қарита елип бериватқан пиланлиқ туғут сияситиниң маһийити вә ақивити һәққидә мисаллар билән тохталди. Рабийә қадир ханимниң материялини америка уйғур җәмийитиниң муавин рәиси алим сейитоф инглизчә оқуп өтти.

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.

 
Пикирләр (1)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Anonymous says:
Nov 12, 2009 02:32 PM

Нәччә йузлигән ﯪдәмниң өлишигә қарап турған кишлик һоқуқ тәшкилати .Бирләшкән дөләтләр тәшкилати вә қандақтур исмиға мас кәлмиәән тәшкилатниң ﯪғизиға поқ ..Қорал кучидин башқиси бикар .

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт