'Bingtu'en rohi' dégen xitay hökümitining Uyghur yurtlirini xitaylashturush nishani

Xitayning olimpik mesh'ilini uzitish pa'aliyiti bügün 6 ‏ - ayning 19 ‏ - küni shixenze shehiride ötküzülgende, shinxu'a agéntliqining xewer tori bu sheherni 'jumhuriyet armiyisi özi yer échip qurghan tunji sheher' dep atap, buni 'bingtu'en rohi', 'bingtu'enliklerning arzu - armani' dep alahide gewdilendürdi.
Muxbirimiz weli xewiri
2008-06-19
Share

 Bingtu'ende köp yil oqutquchiliq bilen shughullan'ghan, hazir amérikida yashawatqan ilshat ependining qarishiche, xitay hökümitining hazir 'bingtu'en rohi' dégenni alahide gewdilendürüshi, emeliyette Uyghur yurtlirini xitaylashturushni kücheytishning bir xil usuli.

'Xitay xewer tori' olimpik mesh'ili pa'aliyitini xewer qilghanda, shixenze dégen bu sheherning tarixini alahide teswirlidi. Uni xitay armiyisi özi tépip, özi layihilep, özi qurup chiqqan yip - yéngi sheher dep dep atidi. Xitay armiyisi bu sheherni qurushni 1950 ‏ - yili bashlighanliqini, uni xitay merkizi hökümiti 1976 ‏ - yili sheher dep testiqlighanliqini, bu sheherde 1985 ‏ - yili sheherlik xelq hökümet qurulghanliqini, bu sheherning qurulushi del xitay armiyisi algha ilgirilep qumluqlarni chékindürgen 'bingtu'en rohi' ikenlikini alahide gewdilendürdi.

Ilshat ependining bayan qilishiche, bu zémin eslide chöl - jezire emes, belki Uyghur tilida 'tashbaliq' dep atilip kéliwatqan, xitay kommunist armiyisi kirishtin burunla muqim yerlik ahalisi bar, hetta üch wilayet milliy armiyisining bazisi tesis qilin'ghan munbet zémin idi. 'Xitay armiyisi qumluqlarni chékindürüp yéngidin achqan zémin' dégen gepke héchkim ishenmeydu.

Xitay uchur wastiliri élan qilghan xewerlerde yene, bu zéminni échish üchün xitay armiyisi nahayiti köp japa chekkenliki, hazir buni ispatlaydighan muzéylarning barliqi alahide tilgha élindi. Ilshat ependining qarishiche, xitay armiyisining bu zéminni échish üchün nahayiti köp japa chekkenlikini tekitlesh, emeliyette ularning dawamliq türde bu zéminni ishghal qilip turush, belki menggü özining qiliwélish meqsitining ipadisi.

Dunya Uyghur qurultéyining bayanatchisi dilshat rishitning qarishiche, xitayning olimpik mesh'ilini bingtu'ende uzitish, emeliyette, Uyghur aptonom rayonining ichidiki 74 ming 300 kwadrat kilométr zéminda 2 milyon 500 ming xitayni yerleshtürüp bolghan 'bingtu'en' din ibaret qanunsiz xitay aptonom ölkisini buningdin kéyin qanunlashturushni meqset qilidu.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet