Бо шиләйниң хизмитидин қалдурулуши хитай вәзийити һәққидики инкасларни көпәйтти

15 - Март күни хитай мәркизи һөкүмитиниң чуңчиң шәһириниң партком секритари бо шиләйни вәзиписидин қалдурғанлиқини елан қилиши, хәлқара мәтбуатларда, хитайниң бундин кейинки сиясәт йөнилиши һәм вәзийәт тәрәққияти һәққидики түрлүк инкасларни барлиққа кәлтүрди.
Мухбиримиз меһрибан
2012-03-16
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Бо шиләй
Бо шиләй
AFP

Хитай һөкүмити 15 - март күни чуңчиң шәһириниң партком секритари бо шиләйниң хизмитидин қалдурулуп, униң орниға хитайниң муавин баш министири җаң де җяңни тәйинлигәнликини елан қилғандин кейин, аммиви тор бекәтлиридә йәнә бошиләйниң хотуни гу кәйләйниң қолға елинғанлиқи һәққидики учурларму берилди.

Хитайниң икки йиғини йепилиш мурасимидин кейин, 14 - март бейҗиңда ечилған мухбирларни күтүвелиш йиғинида, хитай баш министири вен җябав ройтерс агентлиқи мухбириниң чуңчиң шәһириниң муавин башлиқи ваң лиҗүн вәқәси һәққидики соалиға җаваб берип,«һазирқи чуңчиң шәһәрлик партком һәм шәһәрлик һөкүмәт чоқум қайта ойлинип, ваң лиҗүн вәқәсидин әстайидиллиқ билән савақ елиши керәк» дегән иди. Аридин бир күн өтүпла хитай мәркизи һөкүмитиниң бо шиләйни вәзиписидин қалдурғанлиқини елан қилиши, хәлқара мәтбуатларда, хитайниң бундин кейинки сиясәт йөнилиши һәм вәзийәт тәрәққияти һәққидики түрлүк инкасларни барлиққа кәлтүрди.

Бәзи муназириләрдә, бо шиләйниң вәзиписидин қалдурулуши хитайда ислаһатниң башланғанлиқиниң бишарити икәнлики тәкитләнди. Әмма ройтерс агентлиқи, америка авази радиоси, әркин асия радиоси, германийә долқунлири, франсийә агентлиқи қатарлиқ мәтбуатларда хитайда һәқиқи һалдики ислаһатниң техи башланмиғанлиқи илгири сүрүлди.

Америка авази радиосида 16 - март елан қилинған «бо шиләйниң вәзиписидин қалдурулуши хитайдики ислаһатниң башлинишиму?» дегән мулаһизә мақалисидә, «14 - март күнидики мухбирларни күтивелиш йиғинида, хитай баш министири вен җябав хитайниң ислаһат йолида маңидиғанлиқини тәкитләп, хитайниң тарихтики мәдәнийәт зор инқилаби дәвригә қайтмайдиғанлиқини тәкитләп, мәдәнийәт зор инқилаби модилини инкар қилди. Арқидинла 15 - март күни «қизил арқилиқ қариға зәрбә бериш» ни тәшәббус қилғучи чуңчиң шәһириниң партком секритари бо шиләй чуңчиңдики вәзиписидин қалдурулди. Әмма хитай вәзийитини көзәткүчиләр, буларниң хитайда ислаһатниң башланғанлиқиниң йетәрлик испати әмәсликини илгири сүрмәктә.» Дейилди.

Чәтәл мәтбуатлирида йәнә өткән айда йүз бәргән ваң лиҗүн вәқәси һәм бо шиләйниң вәзиписидин қалдурулуш вәқәси қатарлиқларниң хитайниң юқири қатлам әмәлдарлири ичидики гуруһвазлиқ күришиниң сиртқи дуняға ашкариланған қисми икәнлики илгири сүрүлди.

Әнгилийә иқтисад гезитиниң 16 - март күни елан қилған «бо шиләй хитай әмәлдарлар қатлимидики күрәшниң қурбаниға айланди» намлиқ мақалидә, хитай һакимийәт қатлимидики җаң земин тәрәпдарлири билән ху җинтав тәрәпдарлири оттурсидики гуруһвазлиқ күришидә,чуңчиң шәһириниң партком секритари

Бо шиләй қурбанлиқ қилинди. Җяң земин тәрәпдарлиридин болған бо шиләй, өзиниң илгирики әң ишәнчлик ширики ваң лиҗүнниң америка консулханисидин ярдәм тилигәнлики вәқәси сәвәблик, ху җинтав тәрәпдарлириға қол селиш пурсити яритип берип, икки гуруһ оттурсидики күрәштә қурбанлиқ қилинди» дейилди.

Әнгилийә б б с агентлиқида бүгүн елан қилинған бо шиләй һәққидики бир мулаһизидә, хитай һөкүмәт әмәлдарлириниң бо шиләй вәқәси һәққидә тохталғинида, көп қетим «мәркизи һөкүмәт билән идийидә бирдәкликни сақлаш», «хитайниң чоң омумий вәзийитини чиқиш қилиш»ни тәкитлигәнлики тилға елинип, хитай мәркизи һөкүмитиниң бирликни тәшәббус қилип, бо шиләйгә охшаш алаһидә модил тикләшкә урунған әмәлдарларниң өз алдиға алаһидә йол тутушиға йол қоймайдиғанлиқи илгири сүрүлди.

Хитай вәзийитини көзәткүчиләрниң қаришичә, нөвәттә хитай вәзийити толиму назук давалғуш һалитидә турған бир пәйттә, хәлқ арисидики наразилиқ һәрикәтлириниң көпийиши, тибәт, уйғур, моңғул қатарлиқ хитай болмиған милләтләрниң хитай һөкүмитигә болған қаршилиқ һәрикәтлириниң күчийиши, шундақла хитайниң өзиниң һакимийәт қатлимидики зиддийәтләрниң кәскинлишиши қатарлиқ мәсилиләрни хитай вәзийитиниң давулғуш ичидә туруватқанлиқиниң испати дейишкә болидикән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт