Bulghariye parlaménti assimiliyatsiye siyasiti tüpeylidin türklerdin epu soridi

Bulghariye parlaméntida 1989 - yilighiche bulghariye kommunistik partiyisi hökümiti türklerge élip barghan assimiliyatsiye siyasitini eyibligen bir qarar qobul qilindi.
Ixtiyari muxbirimiz erkin tarim
2012.01.20
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
bulgariye-parlamenti-turk-assimilatsiye-305.png Bulghariye parlamintidin bir körünüsh
Photo: RFA

Ötken hepte qobul qilin'ghan bu qarar layihisi bulghariye dölitining musulman türklerge assimiliyatsiye siyasiti élip barghanliqini qobul qilghanliqi bolup intayin muhim ehmiyetke ige iken.

Bulghariyining sabiq bash ministiri küchlük bulghariye üchün démokratlar partiyisi bash sékritari iwan kostof teyyarlighan bu qarar layihisi bulghariye parlaméntida muzakire qilinip, 112 ge qarshi 115 awaz bilen qobul qilin'ghan. 3 Parlamént ezasi biterep turghan. Bu qararda bulghariye kommunistik partiyisi bash sékritari dölet re'isi todorzhiwkof mezgilide bulghariyidiki türk musulmanlirigha élip bérilghan assimiliyatsiye siyasitining jawabkarlirining tépip chiqirilip sotlinishi telep qilin'ghan.

Bu heqtiki xewer élan qilin'ghandin kéyin türk metbu'atlirida bulghariyidiki belene ölüm lagiri küntertipke kélishke bashlidi. Belene lagiri 2 - dunya urushidin kéyin todorzhiwkof teripidin échilghan waqtida, sotsyalizm tüzümige qarshi chiqqanlarni solaydighan bir lagir ikentuq. Emma 1980 - yiligha kelgende bu lagir bulghariyidiki türk musulmanlirini assimiliyatsiye qilidighan bir ölüm lagirige aylan'ghan. Bu lagirgha solan'ghan türkler “Balangni xetne qildurdung”, “Musulmanche ism qoydung”, “Ana tilingda gep qilding” dep eyiblinip türkiyige köchüp kétishke zorlan'ghan. Türkiyige köchüp kétishni qobul qilmighan türklerge qarshi ten jazasi élip bérip, ularni milletchi bulgharlar olturaqlashqan yézilargha jaylashturup qiynap jazalighan. Nurghunlighan türk xanim - qizliri lagirda tajawuzgha uchrighan. Metbu'atlarda élan qiliniwatqan bu heqtiki höjjetlerge asaslan'ghanda, todorzhiwkof rehberlikidiki kommunist hökümitining meqsiti bulghariyidiki bir milyon'gha yéqin nopusqa ige türklerni tamamen assimiliyatsiye qilip yoq qiliwétish iken. Bu seweblerdin tüpeyli 1989 - yili 360 ming bulghariyilik türk türkiyige köchüshke mejbur boldi. Bu kishilerning pütün mal - mülki bulghariyide qaldi. Bu türklerning mal - mülkini, yerlirini qayturiwélish üchün échilghan sot dawamlashmaqta.

Bulghariye 1396 - yilidin 1876 - yilighiche osmanli impiriyisining bashqurushi astida bolghachqa bulghariyide köp sanda türk yézisi bar.

Dunyada nurghun döletler tarixta ötküzgen sewenliki tüpeyli xelqidin epu sorawatqan künimizde, xitay döliti néme üchün Uyghurlargha bésim ishlitidu? xitay döliti qachan Uyghurlardin epu sorar dégen so'allargha jawab tépish üchün Uyghur ziyaliylirigha mikrafonimizni uzattuq.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.