Уйғурлар хитайниң дөләт байрими күни вашингтондики хитай әлчиханиси алдида намайиш өткүзди

Һәр йили 1 ‏ - өктәбир күни йәни хитай дөләт байрими күни дуняниң бир қисим дөләтлиридә яшайдиған муһаҗирәттики уйғурлар шу әлләрдики хитай әлчиханиси алдида намайиш өткүзүшни бир адәткә айландурған.
Мухбиримиз әркин
2008-10-01
Share
DC-nam-rabiye-Oct-305.jpg 2008 - Йили 1 - өктәбир күни, рабийә қадир ханим, америка уйғур җәмийитиниң уйуштурушида өткүзүлгән хитайниң америка пайтәхти вашингтондики баш әлчиханиси алдидики намайишта, намайишчиларға нутуқ сөзлимәктә.
RFA Photo

Хитайниң америка пайтәхти вашингтондики баш әлчиханиси бу йил 1 ‏ - өктәбирдә йәнә уйғур намайишчиларниң қаршилиқиға учриди. Америка уйғур җәмийитиниң уюштурушида өткүзүлгән бу қетимқи намайиш тинч ахирлашти.

Һәр йили 1 - өктәбирдә хитай хәлқ җумһурийити вә уйғур аптоном райониниң қурулуш байрими күни, ғәрбтики бир қисим дөләтләрдә яшайдиған муһаҗирәттики уйғурлар шу дөләтләрдики хитай әлчихана вә консулхана алдиға топлинип, хитай даирилириниң уйғурларға қаратқан сияситини әйибләйдиған намайиш вә йиғилишларни өткүзүп кәлмәктә.

Америкида елип берилған бу йилқи намайиш йәнә 1 ‏ - өктәбир күни хитайниң вашингтондики әлчиханиси алдида өткүзүлди. Америка уйғур җәмийити вә дуня уйғур қурултийиниң уюштурушидики чаршәнбә күнки намайиш мәзкур тәшкилатлар хитай даирилирини уйғур елидә бастурушни күчәйтиш, олимпик мәзгилидә йүз бәргән қәшқәр вә кучардики вәқәләрни баһанә қилип, қисас елиш билән тәнқидләватқан мәзгилләрдә елип берилди. Хитай әлчиханиси алдидики намайишчилар вашингтон әтрапида олтуридиған
DC-namayish-Oct-305.jpg
2008 - Йили 1 - өктәбир күнидики намайишта, рабийә қадир ханим намайишчиларға нутуқ сөзләватқан көрүнүш.
RFA Photo
Уйғурларни асас қилған болуп, намайишчилар уйғурларға әркинлик, кишилик һоқуқи тәләп қилидиған, сияси мәһбусларни қоюветишкә чақиридиған вә хитай даирилириниң уйғур сияситини тәнқид қилидиған шуарларни товлимақта иди.

Вашингтондики намайиш дуня уйғур қурултийиниң һәр йили 1 ‏ - өктәбирдә дуняниң һәр қайси җайлиридики хитай әлчиханиси алдида намайиш қилиш тоғрисидики чақириқиға асасән елип берилған шу күнки бир қатар намайишларниң бир қисими болуп, дуня уйғур қурултийи һәр йили 1 ‏ - өктәбирни " мусибәт күни" қилип бекиткән иди. 1 ‏ - Өктәбир хитай хәлқ җумһурийити вә уйғур аптоном райониниң қурулуш байримидур. Лекин чәтәлдики уйғур тәшкилатлар вә 1 ‏ - өктәбир дөләт байримини тәнқидләйдиған муһаҗирәттики уйғур аммиси 1‏ - өктәбирни " уйғурларға келиватқан һазирқи пүтүн дишварчилиқниң башланғуч нуқтиси," дәп қаримақта. Чаршәнбә күнки намайиш дуня уйғур қурултийиниң рәиси рабийә қадир ханимниң йитәкчиликидә елип берилди. У хитай әлчихана бинасиниң алдидики гүллүк әтрапиға топланған намайишчиларға сөз қилип, хитай даирилириниң уйғурларға " ерқий тазилаш" сиясити йүргүзиватқанлиқини илгири сүрди.

Хитай 1‏ - өктәбир дөләт байриминиң уйғур елидә дағ - дуға билән тәбрикләнгәнлик вәзийити шәкилләндүрүшкә тиришқан болсиму, лекин байрам кәйпияти бихәтәрлик тәдбирлириниң көләңгүсидә қелиш әһвалини йошуралмиди. Йәрлик кишиләрниң радиомизға әскәртишичә, шу күни қәшқәрниң һейткар мәйданида дөләт байриқини чиқириш мурасими өткүзүлгән, лекин мурасимда бихәтәрлик тәдбирниң қаттиқлиқи кишини әндишигә салидиған әһвалда икән. Әсли уйғур елидә рамизан һейт намизи чаршәнбә күни оқулуши керәк болсиму, лекин даириләр һейт намизини пәйшәнбә күнгә кечиктүргән. Вәқәдин хәвәрдар кишиләр даириләрниң бихәтәрлик түпәйли һейт намизи билән дөләт байриминиң бир күнгә келип қелишини халимиғанлиқини билдүрмәктә.

Дуня уйғур қурултийи рәиси рабийә қадир ханим, вашингтондики намайишниң муддиаси америка хәлқи вә дуня җамаәтчиликиниң диққитини тартиш, хитай даирилириниң бастуруш сияситигә болған наразилиқини ипадиләш икәнликини билдүрди. Мөһтәрәм радио аңлиғучилар вашингтон әтрапидики шитатларда бир қисим мәсчитләр рамизан һейт намизини чаршәнбә күни әтигәндә оқуған иди. Шуңа намайиш өткүзүлгән күн вашингтон әтрапида яшайдиған бир қисм уйғурлар үчүн роза һейтниң 1 ‏ - күни болуп һесаблиниду. Намайишчилар қошунидики алмас әпәнди һейтниң 1 - күни намайиш қиливатқанлиқини әскәртип, радиомизға өзиниң бу йәргә келиштики муддиасини чүшәндүрди.

Лекин хитай һөкүмити чәтәлдики уйғур тәшкилатлириниң хитай даирилириниң районда йолға қойған бастуруш сияситигә даир әйибләшлирини рәт қилип, рабийә қадир ханим вә у йитәкчилик қиливатқан дуня уйғур қурултийини "шинҗаңда милләтләр иттипақлиқиға бузғунчилиқ қиливатқан бөлгүнчи күчләр," дәп әйиплимәктә.

Йеқинда уйғур аптоном райониниң рәиси нур бәкри райондики партийә - һөкүмәт кадирлириға сөзлигән бир нутуқида рабийә қадир ханимға шиддәтлик һуҗум қилған, америка башчилиқидики ғәрб әллирини "униң арқисидики иғвагәрчи дөләтләр," дәп әйиплигән иди. Лекин рабийә қадир ханим чаршәнбә күнки намайиштики нутуқида хитай даирилириниң уйғурларға " ерқий тазилаш" елип бериватқанлиқини илгири сүрди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт