' Dolanliqlar ' haraq botulkisida

Yéqinqi yillardin buyan Uyghur medeniyitige, tarixigha Uyghurlarning milliy kimlikige wekillik qilidighan bezi namlarning marka qilip qollinilishi ixtilaplar peyda qilip kelmekte.
Muxbirimiz gülchéhre
2008-10-31
Share
noruz-haraq-305.jpg Xitay uyghur élide ishlep chiqarghan "noruz" markiliq haraqning élan süriti.
RFA archive

Uyghur élidiki ziyaliylar we medeniyet qoghdighuchilirining tirishchanliqi bilen ilgiri, " amannisa ", " noruz", " muqam" qatarliq isimlarning tawar markisi bolupmu haraq markisi qilinishi tosup qélin'ghan idi, halbuki yéqinda yene " dolanliqlar " markiliq haraq peyda bolghan bolup, mezkur namning haraqqa chaplinishi Uyghur jama'itide zor ghulghula peyda qiliwatqan bolsa, mezkur haraqning alahide erzan bolishi bu haraqning kélish menbesi hem süpitige nisbeten kishilerde guman qozghimaqta iken.

Dolan dang chiqarghandin buyan

"Dolan" Uyghur milliti terkibidiki bir tarmaq qebilining nami bolup, tarixiy yadnamilerde dolanlarning Uyghur qowmi ikenliki, dolan medeniyitining Uyghur medeniyitining muhim terkibi qismi ikenliki toghrisida nahayiti ishenchlik melumatlar bar.

Hazirqi dolanlar teklimakan qumluqining gherbiy jenubiy girwikidiki mekit nahiyiside bir qeder topliship olturaqlashqan bolup, maralbéshi nahiyisining mekitke xoshna awat, sériq boyi, aqsaq maral, shamal qatarliq jayliri we aqsu awatning ghoruchöl dégen yéridimu dolan medeniyitining iznaliri xéli köp uchraydu.

Dolan muqami hem medeniyetliri birleshken döletler teshkilati teripidin qoghdilidighan medeniyet türige kirgüzülgendin kéyin dolan nam her sahening her kishining alahide qiziqish qozghaydighan bir nam bolup qaldi.

 Dolanni kishiler texellusi qilipmu qollandi, tawar markisimu qiliwaldi. Sen'et guruppilirining namimu qilindi. Dolan talash tartishta qalghan ashundaq bazarliq bir nam boliwatqan hazirqi peytte "dolanliqlar" markiliq haraq heqqide yollan'ghan bir uchur , dolanliqlar munazire tori arqiliq bashqa Uyghur torbetlirige chaplinip zor ghulghula qozghighan bir téma bolup qaldi.

Sudinmu erzan "dolanliqlar" markiliq haraq

Téma yollighuchining teswirlishiche, yéqinda u bingtüen 3 - déwiziyisi 45 - polk meydanidiki bir bazarda " dolanliqlar" markiliq bir aq haraqni uchratqan bolup, 38 gradusluq bu haraq méniral sudinmu erzan bahada bolup, top sétilishi ikki yérim yüen, parche sétilishi üch yüen iken.

Dolanliqlardin ibaret medeniyet qatlimini özige marka qilghan bu haraqning yéshikige "shinjang. Awat nahiyisi "dolan" haraq cheklik shirkiti dep yézilghan iken.

"Dolanliqlar" ning haraqqa marka qilinishi "dolan" gha munasiwetlik yene bir qétimliq haraq marka ixtilapi hésablinidu. Bu heqte oqya marka wakaletchilik torida bérilgen bir uchurda körsitilishiche buningdin töt besh yil ilgirimu ürümchi shehiridiki byen famililik bir xitay " dolan " dégen sözning xenzuchisini haraq, ispirtliq ichimlikler türige royxetke aldurup, zawut qurup, "dolan" markiliq aq haraqni ishlepchiqarghan, emma dolan markiliq haraq bazar tapalmay, uning tijariti uzaq dawamlashmay weyran bolghan, halbuki byen yene "dolan" dégen markini hemme jayda teng teshwiq qilip, "30 milyon yüen'ge satimen" dep jar sélip yürgen iken.

"Dolanliqlar"ni marka qiliwalghan saxta mehsulat

Dolan medeniyet katégoriyisige kiridighan atalghu bolup, u Uyghur dolan medeniyitini yaratqan we shu medeniyetni saqlap kéliwatqan xelqning ortaq nami.

Xitayning marka qanunining 10maddisida" milliy kemsitish türidiki belgilerni marka qilip ishlitishke bolmaydu" dep belgilen'gen. Bu qanunning yeshmiside dunyadiki her qaysi ériq, herqaysi millet, qebililerning nami hemde melum bir rayondiki xelqning ortaq namini marka qilip qollinishqa bolmaydighanliqi toghrisida belgilime bar.

Hazirqi emeliy ehwalda, özini "dolan" dep ataydighan xelqning köp sanliq ezasi islam dinigha étiqat qilidu. Haraq islam dinida ichish cheklen'gen ichimlik. "Dolan" dégen namni haraqqa marka qilish köp sanliq dolan xelqining iradisige muxalip kélidu. Bu del marka qanunining 10 - maddisidiki belgilimining cheklesh da'irisige,kiridu.

Mekit nahiyilik xelq hökümiti bir ikki yil ilgiri "dolan" ni jughrapiyilik jay nami bilen atilidighan ispat marka qilip qollinish üchün dölet marka idarisigha resmiy iltimas sun'ghanliqi melum.

Biz dolanliqlar ning haraq markisi qilin'ghanliqi heqqide mekit nahiyisining xewiri bar yoqliqini igilesh üchün. Mekit nahiyilik hökümet ishxanisidin bir kadir ziyaritimizni qobul qildi.

Undaqta dolan dégen namni her qandaq kishi her qandaq mehsulatqa marka qilip qolliniwerse bolamdu ? " dolanliqlar resmi royxetke élin'ghan qanunluq markimu ?bu namni haraqqa chaplashqa kim ruxset berdi ?

Biz bu heqte dolanliqlar markiliq haraqning yéshikige yézilghan haraq ishlepchiqarghan adrés boyiche, shinjang awat nahiyilik dolan haraq cheklik shirkitidin sorap körüsh üchün aqsu wilayetlik téléfon nomuri sürüshte qilish orni hemde awat nahiyilik soda bashqurush idarisi,awat nahiyilik hökümet ishxaniliridin sorap körginimizde, bundaq bir shirket hem zawutning mewjut emesliki ashkarilandi.

" Tawarning süpiti yaxshi bolmisa bikar... "

Gerche dolan haraq cheklik shirkiti mewjut bolmisimu, uning tazilan'ghan sudinmu erzan haraq mehsulatining yéza bazarlirida mewjut bolup turuwatqanliqi bir heqiqet. Bu haraqning bahasining özila uning süpitini körsitidu, shundaqla töwen kirimliq kishilerni yeni yézilardiki déhqanlarni nishan qilghanliqi körünüp turidu.

" Tawargha her qandaq dangliq isimni marka qilip tallighandimu, shu markigha wekillik qilidighan tawarning süpiti yaxshi bolmisa, markini herqanche danglighan bilenmu, bundaq tawarni istémalchilar alqishlaydighan ésil malgha aylandurush qet'iy mumkin emes."

Bizning aqsu awat nahiyisidiki melum Uyghur réstoran xojayini bilen ötküzgen söhbitimiz buning ispati bolalaydu.

Buning aldidila téxi Uyghur jama'iti arisida melum xitay shirketliri teripidin " guli" namining, hamildarliqtin saqlinish qapchuqigha marka qilin'ghanliqi, "noruz", "amannisa, "dolan" namlirining haraq markisi qilin'ghanliq, shuningdek héytgah jama'esining haraq botulkisigha chaplan'ghanliqigha oxshash mesililerge qarita zor naraziliqlar meydan'gha kélip, bezi Uyghur ziyaliylirining qanuniy yollar bilen ish körüshi hem köp tirishchanliq arqiliq, Uyghurlarning kimliki,medeniyiti, ghururigha wekillik qilidighan mushuninggha oxshash bezi muqeddes namlarning tawar markisi qilinishidin saqlap qalghan bolsimu, yenila nurghun Uyghur namliri namuwapiq halda xitayning süpetsiz tawar markiliri bolup qalmaqta.


Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet