Германийә,гуантанамодики мәһбусларниң бир қисмини қобул қилишни ойлашмақта

Америка президент вәзиписигә сайланған вә 20‏ - ноябир күни җорҗ буштин америка президент вәзиписини рәсмий тапшуруп алидиған барак обама америка президент сайлими һарписида бәргән баянатлирида гуантанамо һәрбий түрмисини тақашни өзиниң әң алдинқи вәзипилириниң бири дәп җакарлиған иди.
Мухбиримиз өмәр қатат
2008-12-23
Share
GuantanamoBay-305 Гуәнтанамо түрмисиниң сирқи көрүнүшлиридин бири.
AFP Photo

Президент сайлимидин кейин, яврупа дөләтлири америкиниң дунядики образини хунукләштүргән гуантанамо түрмисини тақаш вәдисини әмәлгә ашурушта барак обамаға ярдәм қилишни тәшәббус қилмақта. Португалийә һөкүмити йеқинда яврупа дөләтлирини гуантанамода тутуп турулуватқан мәһбусларниң бир қисимини қобул қилишқа чақирған иди.

Германийә һөкүмитиниң кишилик һоқуқ мәсилисидики алаһидә вәкили гунтәр нок шәнбә күни баянатида, германийә вә яврупа иттипақи дөләтлирини гуантанамо түрмисини тақаш тоғрисидики вәдисини әмәлгә ашуруши үчүн америка президент вәзиписигә сайланған барак обамаға ярдәм қолини узитишқа чақирди. Гүнтәр нок фрабкфуртәр рундшав гезитигә бәргән баянатида, " германийә һөкүмити болупму, гуантанамода тутуп турулуватқан 17нәпәр уйғур мәһбусни қобул қилишқа тәйяр болуши керәк," дегән.

Хәлқара кәчүрүм тәшкилати германийә шөбисиниң башлиқи барбара лохбиләр германийә хәвәр агентлиқиға бәргән баянатида, германийә һөкүмитидин һечқандақ террорлуқ паалийәтлиригә қатнашмиған уйғур мәһбусларни қобул қилишини тәләп қилип, "германийидә бир уйғур җамаити бар, шуңа гуантанамода тутуп турулуватқан уйғур мәһбусларниң бу дөләттә йеңи бир һаят башлиши асан болиду" дегән иди.

Бүгүн йәни дүшәнбә күни болса, германийә ташқи ишлар министирлики, германийә һөкүмитиниң гүәнтанамо һәрбий түрмисидин қоюп берилидиған мәһбусларниң бир қисмини қобул қилишни ойлишиватқанлиқини билдүрди. Германийә һөкүмитиниң баянатчиси томас штиг дүшәнбә күни берлинда бәргән баянатида, германийә гуантанамода тутуп турулуватқан мәһбусларни қобул қилиш мәсилисини, америка һөкүмити гүәнтанамо түрмисини тақаш вә мәзкур түрмидә тутуп турулуватқан мәһбусларни қоюп бериш һәққидики пиланини елан қилғандин кейин, андин музакирә қилидиғанлиқини билдүрди.

Барак обаманиң тәлипигә асасән америка мудапиә министирлики гүәнтанамо һәрбий түрмисини тақаш тоғрисида бир пилан тәйярлашқа башлиған. Лекин мутәхәссисләрниң ейтишичә, гүәнтанамо һәрбий түрмисини тақаш үчүн гуантанамода тутуп турулуватқан, һөкүмәт тәрипидин дүшмән җәңчиси әмәс дәп бекитилгән әмма өз юртлириға қайтурулиши мумкин болмиған 17 нәпәр уйғур мәһбусниң мәсилиси бир тәрәп қилиниши керәк икән. Уларниң ейтишичә, гуантанамода тутуп турулуватқан 17 нәпәр уйғурниң мәсилиси бир тәрәп болмай, уларни америка яки башқа бир дөләткә орунлаштурмай туруп гүәнтанамо түрмисини тақаш мумкин әмәс икән.

Нөвәттә гүәнтанамо һәрбий түрмисидә 250 әтрапида мәһбус тутуп турулуватқан болуп, буларниң ичидә 50 әтрапида мәһбус қоюп беришкә тегишлик кишиләр дәп бекитилгән . Лекин америка һөкүмити 17 нәпири уйғур болған бу мәһбусларни дөләтлиригә қайтса җазаға учрайдиғанлиқи үчүн, өз дөләтлиригә қайтурмай, уларни үчинчи бир дөләткә орунлаштурушқа тиришмақта.

Өктәбир ейида вашингтон районлуқ америка федерал сот мәһкимиси гуантанамода тутуп турулуватқан уйғурларни гунаһсиз дәп һөкүм чиқирип, уларни америкиға қоюп бериш тоғрисида буйруқ чүшүргән иди. Әмма америка федерал әрзийәт соти, америка һөкүмитиниң тәлипигә асасән вашингтон районлуқ федерал сот мәһкимисиниң буйруқиниң иҗра қилинишини вақитлиқ тохтитип қойған.


Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт