Miyazaki: gu'entanamodiki Uyghurlar sherqiy türkistanliq ishsiz yashlardur

“Gu'entanamodiki Uyghurlar sherqiy türkistanliq ishsiz yashlardur” serlewhilik maqalida 2006-yili 5-ayda amérika hökümiti gu'entanamo türmisidiki besh neper Uyghurni albaniye hökümitige tapshurup bergenliki heqqidiki weqe tonushturulghan.
Ixtiyariy muxbirimiz haji qutluq qadiri
2012.10.23
albaniye-tot-uyghur-305.jpg Bundin alte yil ilgiri gu'antanamo türmisidin azad qilinip albaniyige yerleshken Uyghurlar. 2012-Yili öktebir, tirana.
RFA/Ekrem

Mezkur maqalining aptori yaponiyilik ataqliq yazghuchi we obzorchi miyazaki masahiro eyni yillarda besh neper Uyghur gu'entanamo türmisidin gunahsiz dep höküm qilinip,albaniyige orunlashturulghandin kéyin, xitay hökümiti izchil halda amérika we albaniye hökümitige naraziliq bildürüp, gu'entanamo türmisidiki barliq Uyghurlarni özlirige tapshurup bérishke qistighan bolsimu, emma amérika we albaniye hökümiti xitay hökümitining teklipini ret qilghanliqini bayan qilish bilen birge, gu'entanamo türmisidiki Uyghurlarning xelq'aradiki héchqandaq térrorluq teshkilatlargha tewe emeslikini, peqet ularning öz tupraqlirida azab-oqubetke uchrap, chet'ellerge qéchip chiqqan sherqiy türkistanliq ishsiz yashlar ikenlikini otturigha qoyghan we ularning aldinip afghanistan'gha bérip qalghanliqini bayan qilghan.

Aptor maqaliside, gu'entanamo türmisidiki Uyghurlarning amérika qoshunliri afghanistan'gha herbiy hujum bashlighanda, afghanistandin pakistan'gha qéchip kelgenlikini we pakistanda qolgha élinip, gu'entanamo türmisige yolgha sélin'ghanliqini bayan qilip, ularning radikal musulmanlardin emes, belki normal dindikilerdin ikenlikini qeyt qilghan. Maqalide yene,albaniye hökümiti ilgiri xitay hökümiti bilen yéqin munasiwette bolghanliqini, yugoslawiye parchilinip 6 döletke bölün'gendin kéyin, albaniye erkin döletke aylinip amérikigha yéqinliship, xitaydin yüz örügenlikini bayan qilghan.

Aptor maqalisining axirida albaniyidiki Uyghurlarning albaniyige orunlishishi tolimu teske toxtighanliqini, amérika bu besh neper Uyghurni birer döletke makanlashturush üchün yüzdin köprek dölet bilen söhbetleshkenlikini bayan qilip, bu besh neper Uyghurni albaniye hökümiti qobul qilghanliqini, hazir ularning albaniyidiki köchmenler idarisining merkizide turidighanliqini, héchqandaq birer ish bilen shughullanmaydighanliqini, ulargha köchmenler idarisi teripidin éyigha 30 dollar pul bérilidighanliqini bildürgen. Maqalide “Ular pat-pat wetendiki a'ilisidikiler bilen téléfonda sözlishidu. Ular peqetla qur'an oqush bilenla shughullinidu. Bashqa héchqandaq ishi yoq, köpinche waqitlirini zérikishlik ichide ötküzidu we ularning alghan 30 dolar yardem pulimu, ularning turmushigha aranla yétidu” dep bayan qilghan.

Biz bu heqte téximu chongqur melumatlargha érishish üchün hazir albaniyide yashawatqan qérindishimiz ababekri ependi bilen téléfon söhbiti élip barduq.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.