Санаәтләшкән 8 дөләт алий дәриҗиликлири нәзиридики канада

Мушу айниң ахирлирида канаданиң саһибханлиқида санаәтләшкән 8 дөләт вә 20 дөләт алий дәриҗиликләр учришиши торонтода өткүзүлиду. Ундақта дунядики санаәтләшкән 8 дөләт алий дәриҗиликләр нәзиридә канада қандақ бир орунға игә?
Мухбиримиз гүлшән абдуқадир
2010-06-11
Share
Obama-Harper-Kanada-305 Америка президентлиқиға сайланған барак обаманиң һакимийәтни тапшуруп алғандин буйанқи тунҗи чәтәл зийарити канада болуп, сүрәттә, обама, канада баш министири стефен харпер билән биргә.
AFP Photo

Күчлүк иқтисадий асаси билән 2008 - йилидин етибарән дуня миқясида көрүлгән иқтисади кризистин аман - есән чиқиватқан канаданиң йеқинқи йиллардин буян өз дөлитиниң пул муамилә, әркин базар, сағламлиқ, суғурта вә параванлиқ қатарлиқ бир қатар мәсилилирини яхши һәл қилғандин башқа, дуняниң башқа мәсилилириниму башламчилиқ билән һәл қилишқа һазирлиниватқанлиқи мәлум.

Мәсилән: дуня килимати иссип кетишиниң алдини елиш, дуня муһитини қоғдаш, афғанистан мәсилиси, кишилик һоқуқ, дуня бойичә һамилидар аял вә балиларға ярдәм пули тарқитиш пиланини йолға қоюш, һайти вә африқидики бәзи намрат дөләтләргә инсанпәрвәрлик ярдими бериш қатарлиқ мәсилиләрдә канаданиң башламчи болуватқанлиқи алаһидә диққәтни тартиду.

2 - Дуня урушидин кейин, ишләпчиқириш вә мулазимәт саһәсидики төвән иқтисади асастин, бирдинла иқтисади әмәлий күчи зор дөләтләр қатариға киришкә мувәппәқ болған канада, мол тәбиий газ мәнбәсигә вә башқа тәбиий байлиқларға игә болуш биләнму енергийә ишләпчиқириши җәһәттә өз - өзини қамдаш иқтидариға игә.

Канаданиң 1989 - йили вә 1994 - йиллири америка билән имзалиған "әркин сода келишимнамиси", канада - америка сода ишлириниң җанлинишиға йол ачқан. Америка нөвәттә канаданиң әң муһим истратегийилик сода шерикиниң бири. 2008 - Йили дуня миқясида баш көтүргән иқтисади кризиста канада кризисниң тәсиригә дуня бойичә әң аз учурған дөләт дәп қариливатқан болуп, нөвәттә санаәтләшкән 8 дөләт ичидики иқтисади әмили күчи әң зор дөләт һесаблинидикән.

Канаданиң әң муһим сода түрлириниң ичидә нефит, тәбиий газ, орманчилиқ, аптомобил вә саяһәтчилик асаслиқ салмақни игиләйдиған болуп, иқтисади кризис сәвәбидин америкида аптомобилға болған ички тәләпниң төвәнлиши билән, канада тәрәп аптомобил ширкәтлириниң ишләпчиқириши тәсиргә учриған.

Хитай вә һиндистандики кризис сәвәбидин пәйда болған ишләпчиқиришниң астилиши вә қурулуш иншаати саһәсидики турғунлуқ әлвәттә канаданиң йәр асти байлиқлири вә орманчилиқ мәһсулатлири експортида өз тәсирини көрсәткән. Торонто пайчик базиридики төвәнләш шуниңдәк канада саяһәтчиликиниң аҗизлишиши қатарлиқлар канада иқтисадида бәзи егиз - пәсликләрни пәйда қилған болсиму, иқтисади асасиниң күчлүклүки сәвәбидин канада бу қетимқи иқтисади кризистин аман есән чиққан.

Иқтисади кризис йеңи башланған чағларда, мәлум бир дуня иқтисади әһвалини тәкшүрүш оргини елип барған тәкшүрүш доклатиға асасланғанда, канаданиң банка системиси дуня бойичә 1 - орунда туридикән. Бу хил үстүнлүк канада базарлирида кризис көрүлүшниң алдини алған. Америка президенти барак обамаму канаданиң йәр - мүлүк базарлири системисиниң интайин яхши башқурулғанлиқини муәййәнләштүргән.

 Канада сәуди әрәбистандин қалса дунядики әң муһим нефит ишләпчиқириш дөлити. Шундақла америкиниң әң муһим нефит билән тәминлигүчиси болуп, америкиниң хам нефиткә болған еһтияҗиниң үстүнлүки сәвәбидин, нефит баһасидики өрләш америкиға сәлбий тәсир көрсәтсә, канадаға иҗабий тәсир көрситип кәлмәктә.

Канада өз нөвитидә йәнә дунядики 152 дөләттин йилиға 17 миң 500 сиясий панаһлиқ тилигүчи қобул қилидиған дөләт болуп, булар үчүн канаданиң йилиға 150 милйон доллар хәҗләйдиғанлиқи мәлум.

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт