Дуня уйғур қурултийи уйғур районида көмүр ишләпчиқиришқа киришкән америка ширкитигә үмид вә тәләплирини баян қилди

Дуня уйғур қурултийи мәзкур пилан һәққидә пикир баян қилип, чәтәл ширкәтлири уйғур районида қурулуш елип беришта ойлишишқа тегишлик нуқтиларни көрситип өтти.
Мухбиримиз шөһрәт һошур
2011-07-29
Share
peabody-sherkiti-305.jpg 1960-1980-Йиллири, Peabody ширкитиниң көмүр қезишта ишләткән әң чоң кирани.
wikipedia.org
Америкиниң даңлиқ енергийә ширкәтлиридин Peabody ширкити алдинқи һәптә уйғур аптоном районлуқ һөкүмәт билән катта мурасим өткүзүп, бирликтә көмүр ишләпчиқириш һәққидә тохтамлашқан. Тохтам бойичә, икки тәрәп һәмкарлишип районда йилиға 50 милйон тонна көмүр ишләпчиқармақчи. Тохтам мурасимиға уйғур аптоном райониниң партком вә һөкүмәт рәһбәрлири вә Peabody ширкитиниң мәсуллири қетилған. Мурасимда районниң тәйинләнгән рәиси нур бәкри сөз қилип, өзлириниң америкиниң юқири техникиси, илғар башқуруш түзүми, бихәтәрлик өлчәмлири вә муһит асраш тәдбирлиридин пайдилиниш имканиға еришкәнликидин мәмнунлуқини билдүргән вә бу имканларниң, районниң көмүрчилик ишләпчиқиришини, хитай бойичә биринчи орунға йүксәлдүрүшини үмид қилидиғанлиқини билдүргән.

Мурасимда Peabody ширкитиниң башлиқи Gregory Boyce сөз қилип, районниң байлиқлирини қезиш билән бирликтә, районда иқтисадни тәрәққий қилдуруш, хизмәт имканлирини көпәйтиш вә иҗтимаий мәсулийәтни ада қилиш қатарлиқ хизмәт ғайилири барлиқини ипадилигән.

Хәвәрләрдә билдүрүлүшичә, тохтам бойичә, мәзкур ширкәт келәр айдин башлап, геологийилик тәкшүрүш вә екологийилик көзитишләр елип берип, ишләпчиқириш-қурулуш әслиһәлири үчүн орун бекитиду. Мәлум болушичә, нөвәттә уйғур аптоном райониниң көмүр записи хитайниң омуми көмүр записиниң 40% ини тәшкил қилиду. Районда 2010-йили 100 милйон тонна көмүр ишләпчиқирилған. Хитай һөкүмити кәлгүсидә бу санни 1 милярд тонниға йәткүзүшни арзу қилмақта. Икки тәрәп арисидики келишимни йеқиндин көзитип келиватқан дуня уйғур қурултийи бүгүн радиомиз зияритини қобул қилип, мәзкур тохтам һәққидә пикир баян қилди.

Баянатчи дилшат ришитниң билдүрүшичә, чәтәл ширкәтлири районға мәбләғ селиватқанда алди билән бу районниң, җүмлидин мәзкур байлиқларниң әсли игилириниң уйғурлар икәнликини унтуп қалмаслиқи керәк.

Дилшат ришит йәнә хитайниң аптономийилик қанунини тилға елип, әсли аптономийә қануни бойичә, мәзкур байлиқларни ечиш вә ким билән һәмкарлишиш мәсилисидә уйғур хәлқиниң қарар бериши керәкликини, әмма аптономийә қануни қуруқ қәғәзгә айлинип қалғанлиқи үчүн, бу ишқа хитай мәркизи һөкүмити тәйинлигән бир гуруппа әмәлдарларниң қарар бериватқанлиқини, шуңа Peabody ширкити қурулуш пилани түзгәндә, түзүлгән тохтамларниң анчә узунға бармай әмәлдин қелиш еһтималлиқиниму ойлишип қоюши керәкликини әскәртип өтти.

Дилшат ришитниң билдүрүшичә, нөвәттә уйғурлар қолида һакимийәт болмиғанлиқи үчүн райондики һәрқандақ бир қурулушни кечиктүрүш вә тохтитишқа чарисиз, төвәндә билдүрүлгәнләр пәқәт чәтәл ширкәтлиригә чарисизлиқ шараитида қоюлуватқан әң әқәллий тәләпләр.

Дилшат ришитниң билдүрүшичә, районда қурулуш елип бериватқан хитай ширкәтлири, хитай көчмәнлириниң уйғур елини қаплап кетишигә, уйғурларниң болса өй-маканлиридин мәһрум қелишиға, ишсиз қелишиға, қисқиси намратлишишиға сәвәб болған. Дилшат ришит америкиниң дуняда әркинлик вә демократийигә байрақдарлиқ қиливатқан дөләт икәнликини әскәртип, америка ширкитидинму охшаш мәсулийәтни күтидиғанлиқини билдүрди. У Peabody ширкитини районда қурулуш елип бериватқанда, райондики сиясий, иқтисади вә иҗтимаий адаләтсизликләргә көз-қулақ болушқа вә бу һәқсизлиқларни инсаний мәйданда туруп инкас қайтурушқа, һеч болмиди дегәндә хитайниң адаләтсиз иҗараатлириға васитә болуп қалмаслиққа чақирди.
Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт