Хәлқаралиқ мәһмут қәшқири һекайә йезиш мусабиқиси мукапат бериш мурасими

Бирләшкән дөләтләр тәшкилати пән - маарип комитети 2008 - йилини мәһмут қәшқири йили дәп елан қилғандин кейин, түркийә явро - асия язғучилар җәмийити, хәлқаралиқ мәһмут қәшқири һекайә йезиш мусабиқиси орунлаштурған иди.
Мухбиримиз әркин тарим
2008-12-23
Share
Сүрәттә, 12 - айниң 22 - күни түрк оҗақлири залида өткүзүлгән мурасимда түркийә сайаһәт вә мәдәнийәт министири әртуғрул гүнай әпәнди, мәһмут қәшқири туғулғанлиқиниң 1000 - йиллиқи мунасивити билән өткүзүлгән бу һекайә мусабиқигә `җимҗит көч` намлиқ, 1960 - йилларда уйғур дийаридин чиқип түркийигә көчүп кәлгән уйғурларниң трагедийиси аңлитилған, һекайиси билән қатнишип, биринчиликкә еришкән аптор асуман гүзәлчә ханим билән биргә.
RFA Photo / Erkin Tarim
Мәһмут қәшқири туғулғанлиқиниң 1000 - йиллиқи мунасивити билән өткүзүлгән бу мусабиқигә түркийә, әзәрбәйҗан, балқанлар, башқуристан, уйғур дияри, молдовяниң гагавуз йери, ирақ, иран, вә оттура асия түркий җумһурийәтлиридин болуп көп санда киши қатнашқан болуп, пәқәтла түркийидин 415 киши һекайиси билән қатнашқан.

Түркийидә тонулған язғучилардин тәркип тапқан баһалаш һәйити тәрипидин һекайилар баһалинип чиқилған болуп, түркийидин асуман гүзәлчә ханимниң `сәссиз гөч`, йәни `җимҗит көч` мавзулуқ һекайиси биринчи болуп баһаланған. Сәйфи ширинниң `һәйямниң меһманлири` мавзулуқ мақалиси иккинчи, мәһмәт уяр әпәндиниң `симурга догру` намлиқ һекайиси үчинчи болған. Түрк дунясидин нурғун кишиләр бу мусабиқигә қатнашқан болуп, әзәрбәйҗандин закир садатли, башқурдистандин гүлсирә гиззәтулина, ирақтин кемал баятли, иранлиқ түркмәнләрдин бәрди салур, қазақистандин омирҗан абдиһалиққули, қиримдин сәйран сулайман, қирғизистандин әлмира аҗиканова, өзбекистандин назар әсәнқул, уйғур дияридин абликим зордун қатарлиқларниң һекайиси иккинчиликкә еришкән.

Буларниң мукапатлири 12 - айниң 22 - күни түрк оҗақлири залида өткүзүлгән мурасимда түркийә саяһәт вә мәдәнийәт министири әртуғрул гүнай тәрипидин тәқдим қилинди. Мукапатқа еришкән кишиләрдин өзбекистанлиқ назар әсәнқул билән уйғур дияридин абликим зордун мукапатини алғили келәлмигән. Уларниң мукапатини уларға вакалитән башқа кишиләр алди.

Ечилиш мурасимида явро - асия язғучилар җәмийити башлиқи яқуп делиөмәроғли, түркийә мәдәнийәт вә саяһәт министири әртуғрул гүнай қатарлиқ кишиләр сөз қилди. Министир сөзини мундақ башлиди: " бу йил бизниң мәдәнийәт дунямиздин бир бүйүк затимизниң йәни мәһмут қәшқириниң туғулғанлиқиниң 1000 - йиллиқини қутлуқлаватимиз. Мәһмут қәшқири өмриниң бүйүк бир қисмини бу ишқа атап түрк дунясиниң нурғун йәрлирини айлинип бу бүйүк әсәрни язған икән. Бүгүн түркий тиллар дивани биз пәхирлинидиған, дуня мәдәнийәт тарихиға қошқан әң чоң төһпимиз. Биз түркийә мәдәнийәт министирлики болуш сүпитимиз билән бу йил түркмәнистанда, қазақистанда, қирғизистанда вә хитайниң уйғур районида хәлқаралиқ мәһмут қәшқири илмий муһакимә йиғинлири чақирдуқ. Дөлитимиздә һаҗҗәттәпә университетида илмий муһакимә йиғини чақирдуқ. Бүгүн хәлқаралиқ мәһмут қәшқири һекайә мусабиқисидә дәриҗигә киргәнләргә мукапатини тарқитип олтуруптимиз. Буларни қилиштики мәқсидимиз, өз мәдәнийитимизни дуня җамаәтчиликигә аңлитиштин ибарәт. Бизниң тарихи асарә - әтиқилиримиз пәқәтла түркийә земинида әмәс, дуняниң һәр қайси җайлирида мәвҗуттур. Биз буларни түрк дунясиға вә дуняға аңлитишқа тиришиватимиз. Мән сөзүмниң ахирида бу паалийәткә иштирак қилған һәммәйләнгә һөрмәтлиримни билдүримән."
 
Хәлқаралиқ мәһмут қәшқири һекайә йезиш мусабиқисидә биринчиликкә еришкән асуман гүзәлчә ханимниң `сәссиз гөч` йәни `җимҗит көч` намлиқ һекайисидә 1960 - йилларда уйғур дияридин чиқип түркийигә көчүп кәлгән уйғурларниң трагедийиси аңлитилған. Мукапат мурасими ахирлашқандин кейин бу һекайиниң аптори асуман гүзәлчә ханимға микрафонимизни узаттуқ.

Асуман гүзәлчә ханим мундақ деди: "мән үчүн мәнилик бир мусабиқә иди. Бундақ бир мусабиқидә мукапатқа еришкәнликим үчүн өзәмни интайин бәхтлик һес қиливатимән. Һекайәмдә шәрқий түркистанлиқ бир аялниң афғанистан арқилиқ түркийигә көчүш җәрянидики сәргүзәштилирини аңлаттим. Бу рас болған бир вәқә. Бу һекайиниң қәһримани түркийиниң қәйсәри шәһиридә яшимақта. Мән бу аял билән 20 йил бурун тонушқан идим. Шәрқий түркистанлиқ уйғур ханимларниң қанчилик мәдәний вә назук икәнликини бу аялдин көрдүм. Униңдин кейин бу аялниң һаятини йезишқа башлидим. Шәрқий түркистанлиқ аялларниң һаятини аңлатқан йәнә бир һекайәм бурсада өткүзүлгән һекайә мусабиқисидә иккинчи болған иди. Мәнчә мениң бу һекайилирим шәрқий түркистан хәлқиниң трагедийисини аңлитиш үчүн интайин муһим."

Асуман гузәлчә ханим истанбулда бир толуқ оттура мәктәптә рәсим оқутқучиси болуп, һазирғичә нурғун һекайиси нәшр қилинған. У өзиниң бирдин ‏ - бир арзусиниң уйғурларниң мустәқиллиқини көрүштин ибарәт икәнликини ейтти.


Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт