14‏- Féwral küni ottura sherq we shimaliy afriqidiki 10 nechche dölette namayish yüz berdi

B b s ning bayan qilishiche, 30 yilliq diktator hösni mubarekni 18 kün namayish qilip aghduruwetken misir xelqi, bügün yene ichki ishlar ministirliqining aldida “Xelqning ishlesh waqti qisqartilsun, ish heqqi köpeytilsun, xelqqe yaxshi menpe'etler bérilsun” dep sho'ar towlap namayish qildi. Misir herbiy da'iriliri tünügün parlaméntning tarqitiwétilgenlikini we asasiy qanun'gha özgertish kirgüzülidighanliqini jakarlighan, shundaqla el tehrir meydanini tazilighan idi.

Bügünki uchurlargha qarighanda, misirdiki boran-chapqun we shiddetlik ammiwi heriketning tesiri hazir ottura sherqtiki we shimaliy afriqidiki 10 nechche döletke kéngiyip boldi.

El jezire téléwiziyisining bayan qilishiche, tünügün aljiriyide ötküzülgen namayishta 100 din artuq adem qolgha élindi. Bu namayishta “Hökümetni almashturush” mesilisi otturigha qoyulghan idi.Kishilik hoquq teshkilatliri bu namayishta, aljiriyide 1992‏- yilidiki ichki urushta élan qilin'ghan herbiy halet hazirghiche dawam qiliwatqanliqini, bu jeryanda 15 ming adem öltürülgenlikini qattiq tenqid qilghan idi. S n n ning xewer qilishiche, bügün aljiriye da'iriliri 20 yildin buyan ijra qiliniwatqan herbiy haletni bir nechche kün ichide emeldin qalduridighanliqini jakarlidi.

Bügün téhranning bir qanche yéride birla waqitta namayish partlidi. Bu, iranda 2009‏- yilidiki saylam jeryanida yüz bergen namayishtin kéyinki yene bir qétimliq keng kölemlik namayish bolup hésablinidu. Hökümet da'iriliri bügünki namayishlarni öktichi mehdi karrubi, mir hüseyyin mussawilar uyushturghan, dep jakarlidi we azadliq meydanidiki minglighan namayishchilargha qarita yash aqquzush bombisi atti.

Bügün iraqtimu namayish yüz berdi. Baghdattin 100 kilométir yiraqliqtiki ramadida yüz bergen namayishta, iraqta hazir dawamlishiwatqan namratliq, ishsizliq nisbiti 45% tin ashqanliq, ozuq-tülük, su, tok yétishmeslik qatarliq ré'al mesile tilgha élindi. Nuri el maliki hökümitining iqtidarsizliqigha naraziliq ipadilendi. Iraq da'irilirining melum qilishichimu, mushu ay ichide iraqta namratliqqa qarshi bir nechche qétim namayish yüz bergen idi. Nuri el maliki saylamdin özini chetke tartsun dégen sho'arlar towlan'ghan idi.

El jezire téléwiziyisining bayan qilishiche, fars qoltuqigha jaylashqan döletlerdin behreyndimu shenbe küni namayish partlidi. Namayishta hökümetni aghdurush sho'ari towlandi. Saqchilar namayishchilargha qaritip rizin'ge oq yaghdurup bir namayishchini zeximlendürdi. Hökümet da'iriliri, namayishchilar bir saqchi ponkitigha hujum qilghanda, az dégende 3 saqchi we bir namayishchi yarilandi, dep xewer qildi.

Ötken heptide i'ordaniyini ziyaret qilghan amérika déngiz armiye adémérali mayk müllénning s n n ge éytip bérishiche, i'ordaniyidimu ishsiz qalghan bilimlik yashlarning nisbiti yuqiri. Bu dölettimu yashlar hökümetke qarshi namayish qilghan. Padishah abdulla xelqqe, siyasiy islahat élip bérishqa, hökümetni yéngilashqa, saqlan'ghan mesililerni yéngi pursetlerge aylandurushqa wede bergen.

Liwiyidimu bir nechche kündin buyan “Fays bük” twitter dégen intérnét tor betliri arqiliq hökümetke bolghan naraziliq ipadiliniwatidu. Liwiye xelqi bu döletke 40 yildin buyan hökümranliq qiliwatqan, hazirmu misir prézidénti hösni mubarekni qollawatqan mo'ammar kazafigha tenqid yaghduruwatidu.

Yemenning paytexti sanadimu bügün 200 din artuq adem hökümetke qarshi namayish qildi, namayishchilar padishah ordisigha yéqinlashqanda, 300 dek adem kélip démokratiyige qarshi namayish ötküzdi. Oxshimighan meqsettiki namayishchilar arisida sürkilish yüz bergendin kéyin, hökümet da'iriliri bir qisim kishilerni qolgha aldi. Yemende bundaq namayishlar ötken jüme künidin bashlap dawamlishiwatidu. Yemenning amérikida turushluq bash elchixanisi aldida ötküzülgen namayishtimu 32 yildin buyan bu döletke hakimmutleqliq qiliwatqan éli abdulla salihqa agahlandurush berdi.

Yawropa birlikining tashqi ishlar orgini hazir tunista partlighan namayishta aghdurulghan prézidént zini el abidini bén éli qachqandin kéyin, tunis bilen italiye otturisida kélip chiqqan köchmen mesilisini hel qilishqa kirishti.

S n n téléwiziyisi yene sudan, süriye, pelestinlerdimu yéqindin buyan peyda boluwatqan dawalghushlarni xewer qildi.

Amérika awazining bayan qilishiche, bügün amérika tashqi ishlar ministiri hilariy kilntonning misir mesilisi, yeni uningda gewdilen'gen asasiy qanun'gha tüzitish kirgüzüsh, islahat élip bérish mesilisi heqqide élip barghan téléfon söhbetliri ottura sherq we shimaliy afriqidiki köpinche dölet rehberliri bilenla cheklenmidi, belki grétsiye, ereb xelipiliki, pakistan rehberlirigiche kéngeydi.

Bügün xelq'arada xitayche chiqidighan uchur wasitiliride, misir weziyiti bilen xitay weziyitini sélishturidighan, xitayda mustebitlerni aghduridighan bundaq namayishlar choqum partlaydighanliqini körsitidighan tehliller köp salmaqni igilidi.