Istanbulda osman batur wapatining 57 ‏- yilini xatirilesh murasimi ötküzüldi

2008 ‏- Yili 5 ‏- ayning 3 ‏- küni sherqiy türkistan köchmenler jem'iyitining uyushturushi bilen istanbulning zeytunburnu rayonluq hökümet yighin zalida , azadliq üchün hayatining axirghiche xitaylargha qarshi urush qilghan, qehriman tagh qaplini osman baturning wapatining 57 ‏- yilini xatirilesh murasimi ötküzüldi.
Muxbirimiz arislan xewiri
2008-05-06
Share
osman-batur-57-yili-305 2008 ‏- Yili 5 ‏- ayning 3 ‏- küni sherqiy türkistan köchmenler jemiyitining uyushturushi bilen qehriman tagh qaplini osman baturning wapatining 57 ‏- yilini xatirilesh murasimi ötküzüldi.
RFA Photo
 Murasimgha sherqiy türkistan köchmenler jem'iyitining mes'ul we ezaliri, sherqiy türkistan ma'arip we hemkarliq jem'iyitining mes'ulliri, pakistan qazaqliri jem'iyitining mes'ulliri, istanbul shehirining mu'awin walisi mustafa aqtash ependi, zeytunburnu rayonluq sheher bashliqining bash meslihetchisi ilyas saka ependi qatarliq shexisler bolup jem'i 120 din artuq kishi qatnashti. Murasimgha gebze aliy téxnikum institutining oqutquchisi proféssor doktur salih aynurel ependi riyasetchilik qildi. Murasimda istiqlal marshi oqulghandin kéyin shéhitlerge hörmet bildürüp bir minutluq sükütte turuldi. Andin osman batur qatarliq shéhitlerning rohigha du'a qilindi, zeytunburnu rayonluq sheher bashliqining bash meslihetchisi ilyas saka ependi murasimning échilish nutuqini sözlidi.

Mimarsinan uniwérsitétining oqutquchisi Uyghurshunas, proféssor doktur gülchén chandarli'oghluxanim, " nurgujay bahadirning sherqiy türkistan we osman batur heqqide eslimisi" dégen témida, chankaya uniwérsitétining oqutquchisi dochat doktur meryem hakim xanim "altay rayonliridiki qazaq mujadilisi" témida, istanbul uniwérsitétining til - edebiyat oqutquchisi dochat doktur fethi ehmet yüksel ependi, "osman baturning hayati" dégen témida , amérikiliq tetqiqatchi alim jéfférsun robértis ependi, "türkiye, xitay we qazaqistanda osman baturning mirasliri" dégen témida, osman baturning newrisi örken nebiyulu ependi, "chong dadam osman batur heqqide" dégen témida , istanbul uniwérsitétining tetqiqatchi xadimi ömer qol ependi, "türkiyide osman batur heqqide élip bérilghan tetqiqatlar" dégen témida söz qildi.

Murasim türkiye waqti sa'et 14:00 tin 17:00 giche 3 sa'et dawam qildi.

Chankaya uniwérsitétining oqutquchisi dochat doktur meryem hakim xanim, "altay rayonliridiki qazaq mujadilisi" témida söz qilip mundaq dédi: osman batur 1989 ‏- yili altayda toghulghan, pütün hayati boyiche sherqiy türkistanning azatliqi üchün qoralliq küresh qilghan. 1950 ‏- Yili xitay kommunistliri uning qoral tapshurushini telep qilghanda, osman batur "bügün qoral tapshurghan , ete jénini tapshuridu" dep qoral tapshurushni ret qilip , xitay kommunistlirining qizil pachaq eskerlirige qarshi urush qilghan. 1951‏- Yili osman batur xitayning qizil pachaq eskerliri teripidin tutqun qilin'ghan hemde shu yili ölümge höküm qilinip qoral bilen étip shéhid qilin'ghan.

Amérikiliq tetqiqatchi alim jéfférsun robértis ependi, osman baturning hayat kechürmishliri heqqide toxtilip mundaq dédi:
Sherqiy türkistandiki Uyghur we qazaqlar xitay küchlirige qarshi köresh qilishni dawam qildi. Sherqiy türkistandiki xitay kommunist hakimiyitige qarshi 1949 ‏- yildin 1959 ‏- yilghiche eng az yette qétim chong inqilab meydan'gha keldi.

Ottura asiyaning eng aldinqi qatarida orun alghan hemde eng köp tilgha élin'ghan rehberlerdin biri osman baturdur. Osman batur sherqiy türkistanning paytexti ürümchide 1951 ‏- yili 4‏ ‏- ayning 29 ‏- küni xitay kommunistliri teripidin ölümge höküm qilinip öltürüldi. Osman batur sherqiy türkistan xelqning milliy iradisini, yashash uslubini qoghdash üchün her xil küchlerge qarshi köresh qildi.

1950 ‏- Yili osman baturning toghulghan yurti köktoqay rayonida qazaqlar xitay kommunist hakimiyitige qarshi qozghilip qoralliq köresh qildi. Xitay kommunist hakimiyitige qarshi élip bérilghan bu qoralliq heriketler toghrisida xitay kommunistliri sherqiy türkistanni ishghal qilghanliqining toghra ikenlikini xelqqe körsitish üchün osman baturni qarilap , bandit dep teshwiq qildi. 1949 ‏- Yildin biri osman baturni impiryalistlarning jasusi, bandit , bulangchi, sherqiy türkistandiki bigunah xelqni naheq öltürgen dégendek orunsiz töhmetlerni chaplap xelqqe yaman körsitishke urundi. Sherqiy türkistanni ishghal qilghanliqining toghra ikenlikini körsitish üchün osman baturni qarilap töhmet qildi. Xitay kommunistliri Uyghur we qazaqlarni medeniyetleshtürüsh we ularni düshmen küchlerdin qutuldurush üchün tirishchanliq körsitiwatqanliqini biljirlap xelqni aldidi.

Xitay kommunistliri 1950 ‏- yili osman baturni tinchliq we medeniyetke tehdit qilghan, xeterlik bandit shekilde körsitip, resimlerni tarqatti . Sherqiy türkistanda xelqni aldap osman baturgha oxshash wetenperwer rohluq shexslerni düshmen körsitishni meqset qilip osman baturni düshmen dep ölümge höküm qildi.

Xitay kommunistliri osman baturni impiryalistlarning jasusi dep töhmet qilghanliqini ispatlashqa tiriship osman baturning ölümge höküm qilinish tarixini osman batur bilen bir qanche qétim uchrashqan , amérikining merkizi axbarat idarisi CIA ning xadimi Douglas Mackiernan  ning xitayning chégra qoghdash eskerliri teripidin öltürülgen waqitqa yeni 4 ‏- ayning 29 ‏- künige toghrilap ijra qilghan. 
Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet