Pakistandiki Uyghurlar, qurban héyt pa'aliyitide, xitay we türkiye elchixanisidin birini tallashqa duch keldi

Bu yil qurban héyt mezgilide, pakistandiki Uyghurlar pakistandiki xitay we türkiye elchixanisidin ibaret ikki tereptin héytni tebriklesh murasimigha teklip qilin'ghan.
Muxbirimiz shöhret hoshur
2012.10.31
pakistan-uyghur-qurban-heyt-turk-konsul-305.jpg Pakistandiki Uyghurlar qurban héyt pa'aliyitide türkiye elchixanisida. 2012-Yili öktebir.
RFA

Xitay elchixanisi Uyghurlarni dewet qilishta, atalmish ana weten méhri muhebbitini yetküzüshni meqset qilghan bolsa, türkiye elchixanisi qan qérindashliq méhri muhebbitini yetküzüshni meqset qilghan. Netijide pakistandiki Uyghurlarning bir qisim xitay elchixanisining, yene bir qismi bolsa, türkiye elchixanisining orunlashturushidiki héyt murasimi pa'aliyitige qatnashqan. Muxbirimiz bügün ikki tereptiki murasimdiki Uyghurlarning tesirat perqi heqqide melumat igilidi.

Gérmaniyidiki türkler pakistandiki Uyghurlargha qurbanliq qoy ewetti. 2012-Yili öktebir.
Gérmaniyidiki türkler pakistandiki Uyghurlargha qurbanliq qoy ewetti. 2012-Yili öktebir.
RFA

Melum bolushiche, pakistandiki Uyghurlarning bayram pa'aliyetlirini ötküzüshte ikki elchixanidin birini tallashqa duch kelginige 5-6 yil bolghan. Yéqinqi 10 yildin béri Uyghur rayonida yüz bergen weqeler, bolupmu, namayishlar, isyanlar we xitayning basturush heriketliri, dunyadiki türk xelqlirining, Uyghurlarni tonushi we Uyghur weziyitining jiddiylikini chüshinishige seweb bolghan. Shunga dunyaning herqaysi jaylirida insaniy yardem pa'aliyetliri bilen shughulliniwatqan türk teshkilatliri diqqitini Uyghur rayonigha we muhajirettiki Uyghurlargha qaratqan. Xelq'ara tesirge ige bolghan “I ha ha” namliq türk teshkilati birqanche yildin béri pakistandiki Uyghurlarni arqa-arqidin yoqlap, ulardin maddiy we meniwi jehettin hal sorighan. Bu yilmu bu teshkilatning gérmaniyidiki ezaliri pakistandiki Uyghurlargha pul ewetip, ularning héyt pa'aliyetlirige yardem qilghan. Türkiyining islam'abadtiki elchixanisi, bu yilmu özlirining héyt murasimi pa'aliyitige pakistandiki Uyghurlarni teklip qilghan. Bu pa'aliyetke, pakistandiki ömer Uyghur wexpining mes'ulliri bolup Uyghurlardin jem'iy 30gha yéqin kishi qatnashqan.

Uyghur mesilisining dunyagha tonulushqa bashlishi, bolupmu muhajirettiki Uyghur teshkilatlirining pa'aliyetlirining küchiyishi, herqaysi döletlerdiki xitay elchixanilirining shu döletlerdiki Uyghur jama'itige qarita sezgürlükini ashurghan. Xitay elchixaniliri bir tereptin, diplomatik küchini ishqa sélip, shu döletlerdiki Uyghur teshkilatlirining pa'aliyetlirini chekleshke urunsa, yene bir tereptin, Uyghur jama'iti ichidiki iqtisadiy jehettin mohtaj yaki menpe'etperes kishilerni özige tartip, dunyagha Uyghur weziyiti heqqide xata signal bermekte. Pakistandiki xitay elchixanisi bu yilmu héyt murasimi pa'aliyiti uyushturup, Uyghurlarning héytini tebrikligen, bu pa'aliyetkimu 30gha yéqin kishi qatnashqan. Melum bolushiche, bularning köpinchisi, afghanistandin pakistan'gha yéngidin köchüp kelgen iqtisadi jehettin mohtaj a'ililer؛ yene bir qismi bolsa, tijaretliri seweblik xitay elchixanisining wiza testiqigha éhtiyajliq bolghan Uyghurlar.

Türkiye elchixanisining héyt murasimigha qétilghan bir Uyghurning bildürüshiche, murasimida elchixana, Uyghur jama'itige 6 kalining göshini teqsim qilip bergen we elchixana xadimliri murasimda Uyghur élini sherqi türkistan dep atighan we Uyghurlarni “Bizning qan-qérindashlirimiz” dep tonushturghan. Xitayning bésimi bilen pakistan teripidin qara tizimlikke kirgüzülgen we chégradin chiqishi cheklen'gen ömer Uyghur wexpining ezaliri, türkiye elchixanisi teripidin eziz méhman süpitide qarshi élin'ghan.

Xitay elchixanisining pa'aliyitige qatnashqan bir Uyghurning bildürüshiche, bu pa'aliyette, xitay elchixanisi Uyghurlargha 6 qoyning göshini teqdim qilghan we buningdin kéyin 100ming yüen pul yardem bérishke wede qilghan. Bu pa'aliyette Uyghurlargha söz pursiti bérilmigen, elchixanining xitayliri tebrik sözi qilghandin kéyin, murasimgha qatnashqanlarni resimge tartip chiqip ketken.

Ikki elchixanining pa'aliyitidiki Uyghurlarning keypiyat perqini pakistandiki Uyghurlardin abduqéyum shemshidin ependi ochuq bayan qildi.

Uning bildürüshiche, xitay elchixanisining pa'aliyitige qétilghan Uyghurlar, asasen mohtajliqtin kelgen bolghachqa, murasimda, özlirini bir siyasiy yighin sorunida olturghandek hés qilghan, sorunda siqilish we zérikish keypiyati höküm sürgen. Türkiye elchixanisining pa'aliyitige qétilghan Uyghurlar bolsa, dewetke asasen özliri xalap kelgen bolghachqa, ular özlirini illiq bir a'ilide hés qilghan؛ sorunda erkin-azade we xushal-xuram keypiyat höküm sürgen.

Abduqéyum shemshidinning perez qilishiche,, türkiye elchixanisining Uyghurlarni öz qoynigha tartishi, xitay elchixanisining achchiqini keltürmekte؛ emma xitay terep bu naraziliqini téxi ashkara ipadilimeywatqan bolup, ular peqet her qétim türkiye elchixanisi bir pa'aliyet élip bérish bilen teng, özlirimu bir pa'aliyetni dorap élip bérip, Uyghurlarning türkiye elchixanisi orunlashturushida toplishishigha tosqunluq qilmaqta.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.