Palaw Uyghurliri: biz Uyghur milliy herikitige hesse qoshushni xalaymiz

Gu'antanamo türmisidin chiqip palawgha waqitliq orunlashqan alte neper Uyghur hazir bala-chaqiliri bilen jem bolup, nopusi 20 kishige yetken bir kichik Uyghur jem'iyitige aylan'ghan.
Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2012.02.28
palaw-palau-uyghur-roshen-305.jpg Roshen abbas xanim palaw prézidént torbi'ong ependi bilen. 2012-Yili 27-féwral, palaw.
RFA/Ekrem

Palaw döliti 2009-yili 11-ayda gu'antanamo türmiside yashawatqan alte neper Uyghurni xitayning qattiq qarshi turushigha qarimay qobul qilghan idi. Hazir bu Uyghurlar bala-chaqiliri bilen jem bolup, palawda erkin yashimaqta. Ularning ichidin adil ependi bügün ziyaritimizni qobul qilip, palawda yashawatqan Uyghurlarning omumiy ehwalidin melumat berdi.

Adil ependining bildürüshiche, palawdiki Uyghurlar hazir erkin yashawatqan hem a'ilisi bilen jem bolup xatirjemlikke érishken bolsimu, ma'ashning töwenliki, mal bahasining yuqiriliqi, dölet teripidin bérilidighan teminatning axirqi ikki ayda waqtida qoligha tegmigenliki hemde palawda da'imiy yashash heqqige ériship pasport alalmighanliqi qatarliq bir talay qiyinchiliqlarni tilgha élip ötti.

Adil ependi sözide, erkinliktin qimmetlik nerse yoqluqini, turmushta türlük müshkülatlargha yoluquwatqan bolsimu, musulmanliq süpiti bilen allahqa shükürler éytish lazimliqini, hélimu gu'antanamo türmiside yashawatqan besh neper qérindishigha erkinlik tileydighanliqini hemde Uyghur siyasiy pa'aliyetchiliridin ularning erkinliki üchün heriket qilishini soraydighanliqini tekitlidi.

Palawdiki Uyghurlarning turmush müshkülatlirini palaw hökümitige yetküzüsh üchün 25-féwral palawgha yétip kelgen amérikidiki Uyghur ziyaliysi roshen abbas xanim ziyaritimizni qobul qilip, özining bu üch künlük ziyaret toghrisidiki meqsitini bildürüp ötti. Melumki, roshen abbas xanim uzun yillardin buyan gu'antanamodiki Uyghur tutqunlarning erkinliki üchün pa'al heriket qilip kelgen idi.

Adil ependining bildürüshiche, ular 27-féwral küni palaw prézidénti torbi'ong ependi hem Uyghurlar mesilisige mes'ul ministirlar bilen uchrashqan. Prézidént torbi'ong ependi palaw Uyghurlirining derd-ehwalini anglighan hem shu küni kechte ziyapet bergen. Ziyapet jeryanida, bu qétim chaqirilmaqchi bolghan d u q yighinigha özinimu teklip qilishni, bu yighinda özining erkinlik, démokratiye toghrisida pikir bayan qilishni xalaydighanliqini bildürgen.

Adil ependi ziyaritimiz jeryanida, palaw Uyghurlirining chet'eldiki milliy musteqilliq yolida élip bériliwatqan küreshke hesse qoshushni xalaydighanliqini, eger qoligha bashqa döletlerge chiqalaydighan ünümlük bir pasportqa érishelise, özlirining milliy heriket sépide bir kishilik rolini jari qilidighanliqini bildürüp ötti.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.