Доктур әркин әкрәм: руслар тарихтин буян уйғурларниң мустәқил дөләт қурушиға йол қоймиған

Истанбулда өткүзүлгән шәрқий түркистан җумһурийәтлирини хатириләш йиғинида сөз қилған доктор әркин әкрәм, «тарихта қурулған икки қетимлиқ шәрқий түркистан җумһурийәтлириниң йиқилиш сәвәблири вә ташқи күчләрниң тәсири» дегән темида тохтилип, русларниң тарихта уйғурларға һәрбий җәһәттин ярдәм бәргән болсиму, мустәқил дөләт қурушиға йол қоймиғанлиқини вә рохсәт қилмиғанлиқини билдүрди.
2012-11-16
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Доктур әркин әкрәм әпәнди истанбулда өткүзүлгән шәрқий түркистан җумһурийәтлирини хатириләш йиғинида сөз қилмақта
Доктур әркин әкрәм әпәнди истанбулда өткүзүлгән шәрқий түркистан җумһурийәтлирини хатириләш йиғинида сөз қилмақта
RFA/Arslan


Доктур әркин әкрәм сөзидә тарихи мәнбәләргә асаслинип туруп, 1919 - йили русларниң уйғур диярини көзитип чиққандин кейин, у районда мустәқил бир дөләт қурушқа техи балдурлуқ қелидиғанлиқини, чүнки хәлқниң көпинчисиниң диний етиқадиниң күчлүк икәнликини, у йәрдә бир мустәқил дөләт қурулған тәқдирдә, у дөләтниң оттура асиядики қазақистан, қирғизистан вә өзбекистан қатарлиқ җумһурийәтләргә тәсир көрситидиғанлиқини, шуниң үчүн шәрқий түркистанда бир мустәқил дөләт қурушқа қәтий болмайдиғанлиқини қарар қилғанлиқини билдүрди.

Доктор әркин әкрәм, русларниң шу дәврдин етибарән уйғурларниң мустәқиллиқ һәрикәтлирини бастуруп кәлгәнликини, 1933 - йили қурулған шәрқий түркистан ислам җумһурийитини вә 1944 - йили қурулған шәрқий түркситан җумһурийитиниму руслар өзлиригә қарши тәһдит дәп қарап ағдурувәткәнликини ипадилиди.

Доктор әркин әкрәм сөзидә йәнә, 1943 - йилларда америкиму шәрқий түркситанда бир мустәқил дөләт қурушни пиланлиғанлиқини, әмма уйғурларниң у дәврдики, рус, японийә, әнгилийә вә америка қатарлиқ чоң күчләрниң сиясий тәсиригә учрап мустәқил болалмиғанлиқини билдүрди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт