Se'udi erebistanidiki Uyghurlarning héyt shadliqi

Héyt künliri hemme millet üchün shadliq we xushalliq künler bolup, her milletning héyt ötküzüsh aditi perqliq bolidu.
Ixtiyariy muxbirimiz ömerjan
2011-11-10
Élxet
Pikir
Share
Print
Jidde shehiridiki Uyghurlarning olturushidin körünüsh. 2011-Yili séntebir.
Jidde shehiridiki Uyghurlarning olturushidin körünüsh. 2011-Yili séntebir.
RFA/Omerjan

Uyghurlarning héyt-bayram ötküzüsh aditi alahide özgichilikke ige bolup, ular héyt munasiwiti bilen uruq-tughqanlirini, qoshnilirini we yéqin-yoruqlirini ziyaret qilip hal-ehwal sorishish ishigha bekrek ehmiyet béridu. Uyghurlardiki her bir mehelle xelqi jama'et bolup bir-birining öyini héytlash, kichik balilargha héytliq pul tarqitish, méhmanlar üchün mexsus tatliq turumlarni hazirlash aditi köpligen milletlerdin tapqili bolmaydighan uzun yilliq örp-adetlerdur.

Uyghurlar omumen héyt künliride héytlishishni we bir-birining öyini ziyaret qilishni ewladtin ewladqa ögitip we dawam qildurup kelmekte. Se'udi erebistanidiki Uyghurlarmu bu adetni dawam qildurmaqta.

Se'udi erebistanining medine munewwere shehiride turushluq alim abdul'eziz hajim bu heqtiki söhbitimizni qobul qilghan idi.

Abdul'eziz hajim bilen söhbet

Abdul'eziz hajim se'udi erebistanidiki Uyghurlarning héyt qilish aditi heqqide mundaq dédi: "Se'udi erebistanidiki Uyghurlarning héytlishish adetliri ana wetendikige yetmeydu. Shundaq bolsimu ular bu adetni küchining yétishiche dawam qildurup kelmekte. Se'udi erebistanidiki Uyghurlardiki héytlishish ishi rozi héyttin qurban héytqa perqliq bolidu. Ular roza héyt künliride xuddi wetendikige oxshash héytlishidu we yiraqtikilernimu ziyaret qilidu. Emma qurban héyt künliri bu jayda hej perzini ada qilish waqti bolghanliqtin, Uyghurlarning köpliri hej qilish üchün hej ibaditi élip bérilidighan orunlarda bolidu. Shu seweb bilen qurban héyt künliri se'udi erebistanidiki Uyghurlar roza héyttikige oxshash chong kölemlik héytlashmaydu."

Hazirqi héytlishish burunqigha yetmeydu

Abdul'eziz hajim yene mundaq dédi: "Bu yerdiki péshqedemlerning sözlep bérishiche, se'udi erebistanigha mundin 50-60 yillar ilgiri kelgen Uyghurlar özlirining milliy örp-adetlirini toluq saqlighan iken. Ular yéqinqi yillarghiche her héytta pütün mehellining erliri xuddi wetendikige oxshash jama'et bolup héytlishattiken. Chünki u waqitlarda Uyghurlar ta'if, jidde, mekke we medine sheherliride mexsus Uyghur mehelliliri berpa qilip bir-birige yéqin olturghan iken. Kéyinche zaman tereqqiy qilghanséri ular yiraqlargha öylerni sélip köchüp kétish seweblik musape jehette bir-biridin yiraqliship qalghan. Shunga ularning ilgirikidek jama'et bolup toplinip héyt qilish ishi ongay emes iken. Bu sewebtin hazirqi ikkinchi we üchinchi ewlad Uyghurlar özlirining milliy örp-adetlirini ilgirikilerge oxshash saqlap qalalmighan bolushi mumkin. Shunga hazir se'udi erebistanidiki Uyghurlarning jama'et sheklide topliship héytlashqinini anche körgili bolmaydu. Köp bolsda 5-10 kishi birlikte héytlishidu. Uningdin köp bolmaydu."

Toluq bet