Шенҗен 'сотсиялизм яратқан иқтисадий мөҗизә'му?

Франсийиниң хәлқара радио истансиси бүгүн бир обзор елан қилип, ху җинтавниң 'шенҗен сотсиялизм яратқан иқтисадий мөҗизә' дегән сөзини рәт қилди. Төвәндә, шенҗен алаһидә районниң 30 йиллиқи вә буниңдин кейиники истиқбали һәққидә оттуриға қоюлуватқан мулаһизиләрдин учур беримиз.
Мухбиримиз вәли
2010.09.07

8‏- Айниң 26‏- күни шенҗен иқтисадий алаһидә район қурулғанлиқиниң 30 йиллиқ хатирә күни иди. Әмма хитай баш министири вен җябав 6 күн бурун шенҗенға берип, шенҗен иқтисадий алаһидә районниң 30 йиллиқини хатирилиди. У қилған сөзидә, сиясий ислаһат елип бериш лазимлиқини оттуриға қойған иди. Хитай рәиси ху җинтавниң қилғини буниңға техиму охшимайду, у шенҗен иқтисадий алаһидә районниң 30 йиллиқини 12 күни кечикип хатирилиди, бәлки шенҗен тәнтәрбийә мәйданида қилған сөзидә 'сиясий ислаһат' дегән аталғуни пәқәт тилға алмиди.

Хәлқ гезити: шенҗенниң тәрәққияти сотсиялизм яратқан мөҗизә

Хитай коммунист партийисиниң оргини 'хәлқ гезити'ниң чәтәлләргә тарқитилидиған инглизчә нусхисида баян қилинишичә, ху җинтав 9‏- айниң 6‏- күни шенҗен иқтисадий алаһидә райониниң 30 йиллиқи мунасивити билән қилған сөзидә, шенҗенни, бир кичиккинә белиқчилар мәһәллиси тәрәққи қилдурулуп, заманиви чоң шәһәргә айландурулған бир 'иқтисадий мөҗизә', бу мөҗизә дәл сотсиялизм түзүми вә коммунист партийә рәһбәрлики яратқан мөҗизә дәп алаһидә гәвдиләндүргән.

Хитайда 1949‏- йилидин бурун капиталниң еқиши әркин иди, 1949‏- йилидин кейин тамамән чәкләнди

Франсийә хәлқара радио истансиси бүгүн елан қилған обзори арқилиқ,ху җинтавниң сөзидики 'шенҗен сотсиялизм яратқан иқтисадий мөҗизә' дегән йәкүнни тәлтөкүс рәт қилди. Ли фамилилик бир шенҗен аһалисиниң сөзи билән ейтқанда, хитайда 1949‏- йилидин бурун капиталниң еқиши әркин иди. 1949‏- Йилидин кейин капиталниң әркин еқиши тамамән чәкләнгән.

Һәммә гезит 'капитализм дозақ' дәп тәшвиқ қиливатсиму, капиталистик хоңкоңға қечиш тохтимиди

Бу пешқәдәм шенҗен аһалисиниң ейтишичә, шуниңдин кейин, гәрчә һәммә гезит, журнал, радио 'сотсиялизм җәннәт', 'капитализм дозақ' дәп тәшвиқ қиливатсиму, әмма хәлқниң капиталистик хоңкоңға қечиши тохтимиди. 1979‏- Йили 5‏- айниң 6‏- күни бир күндила шенҗен арқилиқ хоңкоңға қачқан адәм сани 30 миңдин ашти. Әтиси шенҗен билән хоңкоң арисидики 20 нәччә километирлиқ деңиз йүзидә наһайити көп адәм җәсити ләйләп қалди. Мушундақ күнләрму болған.

Шенҗен аһалиси: шенҗенни сотсиялизм әмәс, капитализм тәрәққи қилдурди

Бу пешқәдәм шенҗен аһалисиниң ейтишичә, 1980‏- йилидин башлап, тосуветилгән йол шенҗенда қайтидин ечилди, капитал шенҗенда әркин ақидиған болди, шуниң билән шенҗен тәрәққи қилиш пурситигә еришти. Дең шавпиң 1992‏- йили шенҗенға кәлгәндә, бурунқи мәсилини 'бизниң сияситимздики мәсилә' дәп җакарлиди. Демәк, шенҗенниң иқтисадий тәрәққи қилип, бир кечик мәһәллидин бир чоң заманиви шәһәргә айланғанлиқи сотсиялизм пәйда қилған 'мөҗизә' әмәс, у капитализм шәклидә капиталниң әркин еқиши җәрянида тәрәққи қилиш пурсәтлиригә игә болуп келип чиққан өзгириш. Хитайда башқа җайларниң йиллардин буян шенҗендәк тәрәққи қилалмиғанлиқиниң сәвәби, пәқәт капиталниң әркин еқиши шенҗендикидәк йолға қоюлмиғанлиқидин болған.

Шенҗенда 'ху җинтавниң сөзи' дәйдиған икки хил текист бар

Шенҗен шәһәрлик партком даимий әзалиридин мәлум әрбабларниң бошүн тор гезитигә ашкарилишичә, ху җинтавниң шенҗенда қилидиған сөзиниң текисти хели бурунла кәлгән, әмма узун өтмәйла у текистни қайтурувалди, кейин йәнә бир хилини әвәтти. Шундақ қилип шенҗенда 'ху җинтавниң сөзи' дегәнниң икки хил текисти бар, бурунқисида пәқәт 'мәмури башқуруш түзүмини өзгәртиш' дегән сөз бар иди, кейинкисидә уму йоқ, вен җябавниң сөзидики 'әгәр сиясий ислаһат елип бармиса, қолға кәлтүргән нәтиҗиләрни сақлап қалғили болмайду' дегән мәзмунларға охшайдиған гәп йоқ. Буниңдин кейин шенҗенни тәрәққи қилдуруш наһайити қейин болиду.

Вен җябав билән ху җинтавниң шенҗенни тәрәққи қилдуруш тәшәббусида пәрқ наһайити чоң

Хоңкоңда чиқидиған 'алма гезити' ниң бүгүнки обзорида баян қилинишичә, вен җябав билән ху җинтавниң шенҗенни тәрәққи қилдуруш тәшәббусида пәрқ наһайити чоң. Ху җинтав шенҗенниң бойнидики сотсиялизмниң буюнтуруқини техиму бәк чиңитивәткән.

Америкиниң шималий каролина шитатидики мустәқил язғучи җу шөюән өзиниң тор гезитидә бу һәқтә елан қилған обзорида мундақ дәп язиду: сталин өз вақтида хирошшиф пәйда болушиниң алдини алалмиған. Мавзедуңму дең шавпиң чиқип хитайда заманни өзгәртиветишидин сақлинип қалалмиди. Ху җинтав һазир вен җябавниң ағзини контрол қилалмиғанлиқидин қариғанда, һазир коммунист партийиниң ички қисмида ихтилап наһайити кәскин.

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.