Shwétsariyige yerleshtürülgen aka-ukilarning nöwettki ehwali

Ötken hepte güentanamodin qoyup bérilip shwétsariyige yerleshtürülgen aka-ukilarning nöwette shwétsariye hökümitining yardimi astida shwétsariyide xatirjem yashawatqanliqini ilgiri sürülmekte.
Muxbirimiz jüme
2010-03-30
Share
Ababekri-Qasim-Obama-Seybin-305 Qurashturulghan bu süretke, prézidént obama, adwukat séybin willét we ababekri qasim qatarliqlarning sürütliri chüshürülgen.
Asasiy süret www.huffingtonpost.com Toridin élindi.

Mezkur aka ‏- ukilarning ilgiriki türmidéshi ababekri qasimning bildürüshiche, bu aka ‏- ukilar qoyup bérilgendin béri yaxshi turuwétiptu.

Güentanamo türmiside 8 yérim yildek tutup tutulghan aka-uka qérindash mehbuslar-erkin we bextiyar mexmut 23 - mart shwétsariyige saq-salamet keldi. Ular bilen ilgiri güentanamoda birge yatqan türmidashliri ularning hörlükke érishkenlikidin bekmu memnun bolghanliqini bildürmekte.

2006 - Yili güentanamodin qoyup bérilip albaniyige yerleshtürülgen ababekri qasim, bu aka-ukilarning nöwette bir yürüsh öyge orunlashturulghanliqini, turmushining xatirjem ikenlikini bildürdi.

Bu aka uka- qérindashlar bilen sözlishishke tirishqan bolsaqmu, shwétsariye hökümet da'irilirining munasiwetlik telepliri boyiche ular bilen sözlishishke imkan bolmidi.

Igilishimizche, erkin we bextiyar ikkiylen nöwette bir yürüsh bina öyde birge turidiken. Ababekri qasimning bildürüshiche, bu aka-ukilar shwétsariyige chiqqandin kéyin, albaniye, bérmuda we palaw jumhuriyitige yerleshtürülgen bashqa türmidashliri bilenmu körüshken.

Erkin mexmut we bextiyar mexmut isimlik bu aka-ukilarning shwétsariyige kélishtin ilgiriki kechmishliri tolimu tesirlik. 2001 - Yili erkin we bextiyar ayrim- ayim halda pakistan we afghanistanda tutulup amérika da'irilirige ötküzüp bérilgen we 2002 - yili güentanamogha yötkelgen.

Melum bolushiche, 2009 - yili küzde palaw hökümiti güentanamoda qélip qalghan Uyghurlarning hemmisini öz dölitige qobul qilishini xalaydighanliqi, emma erkin mexmutni qobul qilalmaydighanliqini jakarlighan.

Mezkur xewerni uqqan bextiyar mexmut, öz akisini güentanamoda qoyup palawgha bérishni ret qilip akisigha hemrah bolup, dawamliq güentanamoda qélishni tallighan. Bu xewer ashkarilan'ghandin kéyin oqurmenlerni tolimu hayajan'gha salghan idi.

2 - Féwral etigende, shwétsariye yura shtatliq hökümet bayanat élan qilip, güentanamodiki bextiyar mehmut we erkin mehmut qatarliq aka - uka Uyghur mehbuslarni öz shtatigha orunlashturup kételeydighanliqini jakarlidi.

3 - Féwral shwétsariye fédératsiye kéngishi qara chiqirip, “amérikining güentanamo türmiside bigunah halda yillap tutup turulghan ikki neper xitay puqrasi Uyghurni insanperwerlik wejidin qobul qilishini qarar qilduq dep jakarlighan idi.

Bu Uyghurlar güentanamoda 2001 - yildin buyan qamalghan aka - uka mehbus bextiyar mehmut we erkin mehmutlar bolup, ular hazir shiwétsariyining yura ölkisige jaylashqan melum bir bina öyde birge yashimaqta.

Ilgiri güentanamogha jem'iy 22 neper Uyghur qamalghan bolup, bularning 17 nepiri albaniye, bérmuda, palaw jumhuriyiti we shwétsariye qatarliq döletlerge yerleshtürüldi. Gerche bu Uyghurlarning hemmisi qolgha élinip uzun ötmey düshmen jengchisi emes dep aqlinip qoyup bérilishke hazirlan'ghan bolsimu, bularni orunlashturidighan muwapiq birer dölet chiqmighachqa yillap güentanamoda yétip kétishken idi.

Nöwette, güentanamoda yene 5 neper Uyghur qoyup bérilishini kütüp yatmaqta. Bu heqte toxtalghan ababekri qasim bu Uyghurlarningmu tézrek erkinlikke érishishini arzu qilidighanliqini bildürdi.

Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet