Türkiye dölet ministiri zafer chaghlayan xitay rehberliri bilen ürümchi weqesi heqqide sözleshti

Türkiye bash ministiri rejep tayyip erdoghanning alahide wekili süpiti bilen xitayda resmiy ziyaret élip bériwatqan türkiye dölet ministiri zafer chaghlayan xitay rehberliri bilen ürümchi weqesi heqqide muzakire élip barghan.
Muxbirimiz erkin tarim
2009.08.31
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Zafer-chaghlayan-we-Wen-Jia-bao-305.jpg 8 - Ayning 31 - küni béyjingda, türkiye dölet ministiri zafer chaghlayan xitay bash ministiri wén jya baw bilen körüshti.
news.xinhuanet.com Din élindi.

8 - Ayning 29 - küni resmiy ziyaret üchün xitaygha barghan türkiyining tijaretke mes'ul dölet ministiri zafer chaghlayan xitay tashqi ishlar ministiri yang jiyéchi bilen uchrashqan. Bir yérim sa'et dawam qilghan bu uchrishish axirlashqandin kéyin dölet ministiri zafer chaghlayan uchrishish heqqide muxbirlargha melumat bergen.

8 - Ayning 31 - küni "hürriyet" gézitide bu heqte élan qilin'ghan "chaghlayan alahide wekil süpitide xitaygha bérip, xitaygha 'adil sotlansun' dédi" mawzuluq xewer élan qilindi.

"Hürriyet" gézitining merwe erdil isimlik muxbiri béyjingdin ewetken bu xewiride, zafer chaghlayanning xitay tashqi ishlar ministiri bilen élip barghan uchrishishi heqqide muxbirlargha bergen melumati heqqide mundaq yazidu:"zafer chaghlayan bu heqte mundaq dégen: xitay tashqi ishlar ministiri bizge bizni qattiq bi'aram qilghan ürümchi weqesining qayta meydan'gha chiqmasliqi üchün éliwatqan tedbirliri heqqide melumat berdi. 5 - Iyul ürümchi weqesi meydan'gha kelgendin kéyin bizning béyjingdiki bash elchimiz ürümchige bérip weqeni neq meydandin közdin köchürdi. Türkiye parlaménti insan heqliri komitéti bashliqi zafer üskül bashchiliqidiki bir hey'et ürümchige bérishqa teyyarliq qiliwatidu."

"Hürriyet" gézitide yézilghan xewerge asaslan'ghanda türkiye dölet ministiri zafer chaghlayan xitay tashqi ishlar ministirige qoyghan telepliri heqqide muxbirlargha mundaq dégen: "ürümchi weqesige qatnashti dep eyiblen'gen kishilerning adil sotlinishini telep qilduq. Bulardin bashqa türkiyide 300 ming etrapida Uyghur barliqini ,shunga türkiye dölitining bu mesilige téximu köp köngül bölidighanliqini éyttim."

Zafer chaghlayan béyjingda muxbirlargha bergen bayanatida Uyghurlarning hem türkiy millet hemde musulman bolghachqa türkiye üchün téximu muhim ikenlikini éytqan. U yene sözide xitay hökümitige Uyghurlar heqqide déyishke tégishlik pütün gep sözlerni dégenlikini, türkiye bilen xitay otturisidiki munasiwette Uyghurlarning köwrüklük roli oynishi kérekliki toghrisida xitay rehberliri bilen pikirleshkenliki ,xitay tashqi ishlar ministiri bilen türkiye tashqi ishlar ministiri axmet dawut oghlining kéler ay birleshken döletler teshkilatida uchrishidighanliqini éytqan.
 
Türkiye dölet ministiri zafer chaghlayan ependi öz sepiri heqqide "hürriyet" gézitining béyjingdiki muxbiri merwe erdil xanimgha mundaq dégen: "men bu qétim eger öz sahem heqqide xitaygha kelgen bolsam xitay tijaret ministiri bilen uchrishipla kétettim, emma türkiye bash ministiri rejep tayyip erdoghanning wekili süpiti bilen kelgenlikim üchün xitay bash ministiri we tashqi ishlar ministiri bilenmu uchrashtim. Ürümchi weqesi heqqide bizge oxshimaydighan melumatlar kéliwatidu. Bu heqte éniq bir sanliq melumat yoq. Buni ürümchige bérip neq meydanda körmekchi men, bu biz türkiye jumhuriyiti dölitining mejburiyiti. Ürümchi weqesini éniq bilishimiz shert. 5 - Iyul ürümchi weqesi qandaq otturigha chiqti? buni biz ürümchide tekshürmekchi, xitay hökümitimu kélinglar, körünglar dewatidu."

Bu ziyaretning ehmiyiti néme? Uyghurlargha néme payda élip kéler? türkiye dégendek kélechekte Uyghurlar türkiye - xitay munasiwitide köwrüklük roli oyniyalamdu? bu heqte doktor erkin ekrem ependi öz köz qarashlirini bayan qildi.

Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu söhbitimizning tepsilatini anglaysiler.
 
Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.