Сирлиқ ваксинидин зәһәрлиниш вәқәси үрүмчидики уйғурларда сарасим пәйда қилған

Үрүмчидики бир уйғурниң истансимизға йәткүзгән ениқсиз мәлуматиға асасланғанда,гуманлиқ бир орунниң үрүмчидики бир мәктәп оқуғучилириға зукам ваксиниси уруши билән, оқуғучиларда ваксинидин реиаксийәлиниш һадисиси йүз берип уйғурлар арисида ғулғула һәм сарасим пәйда қилған.
Мухбиримиз гүлчеһрә
2009.09.02

5 - Июл үрүмчи вәқәси йүз бәргәнликигә икки ай болай дегән болсиму, уйғур елидә хитай даирилири тәрипидин пүтүнләй қамал қилинған, интернет һәм хәлқаралиқ телефон алақиси һазирғичә әслигә кәлтүрүлмиди.

Шундақтиму истансимиз башқа хил учур вастилири арқилиқ гәрчә чәклик болсиму, үрүмчи һәм уйғур елиниң әһвали һәққидә бәзибир мәлуматларға игә болуп кәлмәктимиз. 2 ‏ - Сентәбир күни истансимиз үрүмчидә исмини ашкарилашни халимиған бир уйғурдин интайин җиддий, әмма анчә толуқ болмиған бир учурға игә болдуқ.

Учур йәткүзгүчиниң билдүрүшичә, 1 - сентәбир йеңи мәвсумлүк оқуш башлиған күни, үрүмчидики мәлум пәрзәнтләр мәктипидики оқуғучиларда ваксинидин коллитип риаксиәлиниш вәқәси йүз берип, көп санда оқуғучилар өлгән һәм бир қисми дохтурханиларда қутқузулмақта икән.

Оқуғучиларниң коллектип риаксийәлинишигә, мәктәп башлиған күни гуманлиқ бир орунниң хадимлириниң оқуғучиларға намәлум ваксина қилиши сәвәб болған болуп, нөвәттә сақчи даирилири вәқә сәвәбчилирини җиддий тәкшүрүливатқанлиқини билдүрүп, мәктәп һәм оқуғучиларниң ата - анилириниң бу һәқтә һечқандақ учур тарқатмаслиқини оқтурған. Һөкүмәт даирилириму бу һәқтики учурларни интайин қаттиқ контрол қилмақта икән.

Мәзкур сирлиқ вәқәни йәткүзгүчи киши, өзиниң хәтәргә тәвәккүл қилип туруп бу учурни йәткүзгәнликини, вәқәниң тәпсилати һәққидә башқа һечқандақ ениқ мәлумат билән тәминлийәлмәйдиғанлиқини билдүрди.

Игилишимизгә қариғанда, вәқә йүз бәргән мәктәп башланғуч һәм оттура мәктәп бирләштүрүлгән хитай һәм уйғур оқуғучилар оқуйдиған мәктәп болуп, мәктәп сайбағ райониниң уйғур аһалилири көпрәк олтурақлашқан районларниң биригә җайлашқан.
 
Бу пәрзәнтләр мәктипи һәм униң әтрапидики орунлар билән алақилишиш имканийити болмиғанлиқи түпәйли, тәхминимиз бойичә үрүмчидики зәһәрләнгәнләрни қутқузуш айрим бөлүми тәсис қилинған бирдин ‏ - бир дохтурхана болған аптоном районлуқ хәлқ дохтурханисиға телефон улидуқ, бир сестра ваксинидин риаксийәләнгән балиларниң сани һәм әһвалини ениқ билмисиму, әмма балиларниң дохтурханиниң зәһәрдин қутқузуш бөлүмидә балнистқа елинғанлиқини билдүрди.

Һалбуки, риаксийәләнгән балилар қутқузулуватқан бөлүмниң телефони пүтүнләй үзүветилгән болуп пәқәт алақилишалмидуқ. Уйғур аптоном районлуқ сәһийә назарити ишханисиға урған телифонимизни қобул қилған бир хитай хадим, бизгә бу мәсилә һәққидә җаваб бериш һоқуқи йоқлуқини билдүргән болсиму әмма, мәктәптә балиларниң ваксенидин риаксиәлиниш вәқәси йүз бәргәнликини инкар қилмиди, шундақла принсип бойичә бизниң буни һөкүмәт даирилиридин соришимиз керәкликини әскәртти.

Үрүмчидә телифонимиз уланған нурғун кишиләрниң зияритимизға қайғурған инкасиға қариғанда, үрүмчидики уйғурлар илгирикидинму еһтиятчан һәм гуманхор һаләттә сарасим ичидә қалған болуп, бизгә һечқандақ мәлумат берәлмәйдиғанлиқини билдүрди. Бәзилири һәтта барлиқ учур алақә вастилири үзүветилгән әһвал астида бизниң бу вәқдин қандақларчә хәвәрдар болғанлиқимиздин шүбһиләнгәндин башқа җаваб бериштин өзини тартти.

Исмини һәм авазини ашкарилашни халимиған бир уйғур болса,бүгүн бир ағинисидин ваксинидин оқуғучиларниң коллектип риаксийәлинип өлүш вәқәси йүз бәргәнликини аңлиғанлиқи һәмдә уйғурларниң ағзида бу вәқә һәққидә " намәлум кишиләр мәктәпләрдә уйғур оқуғучиларни зәһәрләп өлтүрүветипту" дегәндәк түрлүк қорқунчлуқ параңлар, вәқәниң тәпсилати һәққидиму түрлүк гәп сөзләр болуватқанлиқини, уйғурларниң бир ‏ - бирини агаһландуруватқанлиқини,мушу икки күндә бу вәқәниң уйғурлар арисиға тез арида тарқап, сарасим пәйда қилғанлиқини ейтти.

Хитай һөкүмитиниң барлиқ учур алақә вастилиригә қаратқан қаттиқ қамали астидики үрүмчидин бу һәқтә йәниму ениқ мәлуматлар елишқа тиришқан болсақму, юқирқидәк дәсләпки игә болған чәклик учурлиримиздин, үрүмчидә һәқиқәтән оқуғучиларниң ваксинидин коллектип зәһәрлиниш вәқәсиниң йүз бәргәнлики ашкариланған болсиму, һалбуки вакисинидин зәһәрләнгән оқуғучиларниң сани милләт айримиси, уларниң һазирқи әһвали, һәмдә риаксийәлинишни кәлтүрүп чиқарған җавабкар орун яки кишиләр, қандақ типтики ваксина ишлитилгәнлики қатарлиқ нурғун тәрәпләр йәнила ениқсиз.

Мәзкур вәқә һәқиқдә давамлиқ учур игиләшкә тиришиватимиз. Вәқәдин хәвәрдар аңлиғучилиримизниңму бизни йәниму ениқ мәлуматлар билән тәминлишини сораймиз.
 
Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.