Уйғур алими имин турсун һаҗи вә ' түркий тиллар дивани'

2008 - Йилида уйғур алими мәһмут қәшқири туғулғанлиқини 1000 йиллиқи пүтүн түрк дунясида ортақ тәбрикләнди. Җүмлидин 15 - декабир шинҗаң университетидиму мушу мунасивәт билән бир илмий муһакимә йиғини елип берилған.
Мухбиримиз җүмә
2008-12-16
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Сүрәт, 2008 - йили 10 - айниң 17 - күни түркийиниң шималидики қарадеңиз бойиға җайлашқан ризә вилайитидә мәһмут қәшқириниң туғулғанлиқиниң 1000 - йиллиқи мунасивити билән хәлқаралиқ мәхмут қәшқири илмий муһакимә йиғини ечиливатқан ризә университетиниң лозунка есилған бинаси.
Сүрәт, 2008 - йили 10 - айниң 17 - күни түркийиниң шималидики қарадеңиз бойиға җайлашқан ризә вилайитидә мәһмут қәшқириниң туғулғанлиқиниң 1000 - йиллиқи мунасивити билән хәлқаралиқ мәхмут қәшқири илмий муһакимә йиғини ечиливатқан ризә университетиниң лозунка есилған бинаси.
RFA Photo / Erkin Tarim

Йиғинға уйғур алими имин турсун һаҗимни өз ичигә алған бир қисим нопузлуқ уйғур зиялийлири иштирак қилған вә соз қилған.
 
Уйғур алими мәһмут қәшқири туғулғанлиқиниң миң йиллиқи мунасивити билән шинҗаң университетида елип берилған илмий муһакимә йиғини 15 - декабир үрүмчи вақти әтигән саәт 8 дә башлинип шу күни кәчқурун аяғлашқан.

Уйғур елидә чиқидиған тор бәтлиридә бу һәқтә берилгән хәвәрләргә қариғанда, йиғинға пешқәдәм уйғур зиялийлиридин имин турсун, мирсултан османлар вә маһинур қасим, миҗит насир қатарлиқ җамаәт әрбаблири һәмдә алий мәктәп оқуғучилири болуп 300 гә йеқин адәм қатнашқан.

Йиғинда уйғур зиялийси мирсултан осман вә имин турсун әпәндиләр "түркий тиллар дивани" вә мәһмут қәшқириниң нәсәби мәсилиси һәққидә тохталған.

Имин турсун әпәндим мәзкур илмий муһакимә йиғинида сөзлигән нутқида, уйғурларниң мәркизи асияда яшап, илимниң һәр қайси саһәлиридә кәшпиятларни иҗад қилип, дуня мәдәнийәт хәзинисигә һәр хил төһпиләрни қошуп кәлгәнликини, мәһмут қәшқириниңму ашу хилдики пәхирлик затлардин бири икәнликини оттуриға қойған.

Нөвәттә уйғур елидә "түркий тиллар дивани" ниң йеңи нусхиси нәшрдин чиққан, бу нөвәт нәшр қилинған йеңи нусха җәмий икки том болуп, имин турсун әпәндиниң билдүрүшичә, бу қетим уйғур елидә нәшр қилинған "түрки тиллар дивани" һазирғичә нәшр қилинған "түркий тиллар диван" лири ичидә әң мукәммили икән.

Хитай һөкүмити уйғур елидә йүргүзүватқан " қош тил" маарип сиясити билән уйғур тили алий мәктәпләрдә болупму тәбиий пән саһәсидә истемалдин қалдурулди, шундақ шараитта мәшһур тилшунас алим мәһмут қәшқириниң түркий тиллиқ милләтләрниң җүмлидин уйғурларниң тил мәдәнийитигә қошқан төһписини әсләп һәмдә ушбу хусуста илмий муһакимә йиғинлирини орунлаштурушниң иҗтимаий арқа көрүнүшлири һәққидә соралған соаллиримизға биваситә җаваб бериштин өзини қачурған имин турсун әпәндим "түркий тиллар дивани" ниң қәдимий уйғур тилини тәтқиқ қилишта муһим әһмийәткә игә икәнликини һәққидә тохталди.

Гәрчә имин турсун әпәндим уйғур елидики алий мәктәпләрдә истемалдин қеливатқан, пән - техника тәрәққияти билән маслиқини йоқитиш гирдабидики уйғур тилиниң кәлгүси вә нөвәттики мәвҗутлуқи һәққидики нуқтиларда көп тохтилишни халимиған болсиму, әмма йеңидин йетишип чиқиватқан яш уйғур тилшунаслар вә уйғур зиялийлиридин уйғур тилиниң тәрәққияти үчүн " түркий тиллар дивани " ни тәтқиқ қилиш вә мәһмут қәшқириниң иҗтиһат роһиға варислиқ қилишни үмид қилидиғанлиқини билдүрди.

Юқиридики аваз улинишидин, уйғур или шинҗаң университетида өткүзүлгән мәһмут қәшқириниң 1000 йиллиқини хатириләш илмий муһакимә йиғини һәққидә йиғин иштиракчилиридин бири болған имин турсун әпәнди билән өткүзгән сөһбәт асасида тәйярланған мәлуматимизни аңлайсиләр.
Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт