Xitay bash ministiri wén jyabaw muxbirlarning ziyaritidin qorqti

Xitay bilen yawrupa birliki yuqiri derijilikler uchrishishi bashlinishtin ilgiri, xitay terep muxbirlarning ziyaritini qobul qilmasliq shertini qoydi. Gherb axbarat sahesi xitay we béryussél da'irilidin qattiq narazi boldi.
Ixtiyari muxbirimiz ekrem
2012-09-21
Share


Roytérs, gérmaniye axbarat agéntliqi we fransiye axbarat agéntliqining 20 - sintebirdiki xewerliride körsitilishiche, ikki künlük söhbet üchün bélgiye paytexti béryussélgha yétip kelgen xitay bash ministiri wén jyabaw, 20 - sintebir küni yawrupa birlikining yuqiri derijilik rehberliri bilen uchrishishtin bir kün ilgiri, muxbirlarning ziyaritini qobul qilmaydighanliqini, eger muxbirlarning ziyariti emeldin qaldurulmisa, bu söhbettin bash tartidighanliqini bildürgen.

Bash shitabi béryusséldiki xelq'ara axbarat jem'iyitining bildürüshiche, xitay terep muxbirlarning peqet ikkila so'al sorishigha ruxset qilidighanliqini shert qilghan. Yawrupa birlikidiki ismini ashkarilashni xalimighan bir yuqiri derijilik emeldar, xitay terepning yene bu qétimqi yighin'gha kelmekchi bolghan 15 neper yawrupa muxbirining tizimlikini bérishini we ularni tekshürüshtin ötküzüsh shertinimu qoyghan. Buning bilen yawrupa birliki bu qétimqi uchrishishta muxbirlargha xitay bash ministiridin so'al sorash pursiti bermeslikni qarar qilghan.

Bundin ikki yil ilgiri ötküzülgen ikki terep yuqiri derijilikler söhbiti jeryanidimu oxshash ehwal yüz bergen. Muxbirlarni kütiwélish yighini orunlashturulup bolghanda, xitay terep sehnige chiqqili unimighan. Sewebini sorighanda, "Bu muxbirlarning arisida chet'eldiki musteqil xitay qelemkeshliri, junggogha qarshi meydandiki kishiler, tibet mesilisi we kishilik hoquqqa oxshash nazuk témilarni soraydighan muxbirlar barken" dep jawab bergen.

D u q ijra'iye komitéti re'isi dolqun eysa ependi xitay bash ministirining bu qétimqi söhbet jeryanida muxbirlarni qobul qilghan bolsa, Uyghurlar mesilisi toghriliq soralghan so'allarghimu jawab bérish mejburiyitide qélishi mumkinlikini, chünki d u q ning bu jehette birqanche aydin béri pa'al heriket qilip kelgenlikini tilgha aldi. U sözide yene, yawrupa birlikining iqtisadiy menpi'etni dep, xitayning yolsiz shertlirini qobul qilghanliqini eyiblidi.

Xitay bash ministiri wén jyabawning bu qétimqi yawrupa ziyariti xitay - yawrupa birliki yuqiri derijilik rehberlirining 2 - qétimliq soda kéngishi yighinigha qatnishish üchün bolup, wén jyabawning muxbirlarning ziyaritini ret qilishi axbarat sahesining küchlük naraziliqini qozghidi. Yawrupa birliki da'iriliri 19 - sintebir küni bayanat bérip, bu qétimqi ikki terep yuqiri derijilikler uchrishishida xitay terepning shertini seweblik muxbirlarning qatnishishi cheklinidighanliqini bildürgen.

Gérmaniye parlamént ezasi gérnor érlérning muxbirlargha bildürüshiche, xitay bash ministirining bu ishidin, béyjing da'irilirining qayghusini chüshen'gili bolidu, yeni béyjing hökümiti nahayiti éghir bir weziyetke duch kelmekte. Wén jyabaw emeliyette mundaq üch so'aldin eng qorqqan؛ biri, bo shiley weqesi, ikkinchisi, bolghusi xitay re'isi shi jinpingning ikki hepte ghayip bolup kétish weqesi, üchinchisi, alliburun dawringi pur ketken 18 - qurultayning zadi qachan échilidighanliqi. Mana bu üch mesile, xitay merkizi komitétidikilerning ichkiy qismida keskin küresh boluwatqanliqini ashkarilap béridighan bolup, hoquqidin ayrilish aldida axirqi qétim yawrupa birlikini ziyaret qiliwatqan wén jyabawning buninggha jawab bergidek majali yoq.

10 Yildin buyan, xitay bilen yawrupa birlikige aza döletler arisidiki iqtisadi kélishimning omumiy sommisi 430 milyard dollardin artqan bolup, yawrupa birliki xitayning eng chong soda shériki hésablinidu. Yawrupada yüz bériwatqan iqtisadiy krizisni eng chong pay chéki zapisigha ige bolghan xitayning yardimi arqiliq melum derijide hel qilish ümidide bolghan yawrupa birliki, xitay terepning bezi shertlirige heqsiz bolsimu yol qoymaqta. Xitay bash ministiri wén jyabaw 20 - sintebir küni ikki terep söhbiti bashlan'ghanda söz élip, ikki terep otturisidiki munasiwetke yuqiri baha bergen. Arqidin, yawrupa birlikining xitaygha qarita yürgüzüp kéliwatqan qoral - yaraq imbargosini emeldin qaldurushni, xitayni bazar igilikige ötken dölet, dep resmiy étirap qilishni telep qilghan. Melumki, 1989 - yilidiki tyen'enmin weqesidin kéyin, yawrupa birliki xitaygha ilghar herbiy téxnika we qoral - yaraq ékisport qilishni cheklep kelgenidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet