Xelq'araliq islam jem'iyetliri birlikining 17 ‏- qétimliq qurultiyi istanbulda échildi

Türkiyining iqtsad we jem'iyet tetqiqat merkizining uyushturushi bilen 2008 ‏- yili 5 ‏- ayning 29 ‏- küni xelq'araliq islam jem'iyetliri birlikining 17 ‏- qétimliq qurultiyi istanbul shehridiki milli géziti idarisining yighin zalida échildi.
Muxbirimiz arslan xewiri
2008-06-02
Share
islam-jemiyetliri-kurulteyi-305 2008 ‏ - Yili 5 ‏ - ayning 29 ‏ - küni xelqaraliq islam jemiyetliri birlikining 17 ‏ - qétimliq qurultiyida séyit tümtürk ependi sözde.
RFA Photo / Arslan
 Yighin'gha "insanliqning bext sa'aditi üchün yéngi bir dunya" dep mawzu qoyulghan . Qurultaygha türkiyining iqtsad we jem'iyet tetqiqat merkizining shundaqla xelq'araliq islam jem'iyetliri birlikining bash katipi proféssor doktur arif ersoy ependi riyasetchilik qildi. Qurultayda sa'adet partiyisining re'isi rija'i kutan ependi échilish nutqi sözlidi.

Qurultaygha malaysiya, misir, se'udi erebistan, pakistan qatarliq 17 dölettin kelgen siyasi'i partiye re'is yaki mu'awin re'isliri ijtima'iy jem'iyet bashliqliri, tetqiqatchi alimlar bolup jem'iy 250 din artuq shexs ishtirak qildi. Qurultayning asasi meqsiti islam dunyasining yéngidin birlishish we zulumgha uchrighan musulman xelqlerge ghemxorluq qilish iken. Bu qurultaygha dunya Uyghur qurultéyining mu'awin bashliqi siyit tümtürk ependi, sherqiy türkistan ma'arip we hemkarliq jem'iyitining mes'ullirimu teklip bilen qatnashqan bolup, dunya Uyghur qurultéyining mu'awin bashliqi siyit tümtürk ependi we sherqiy türkistan ma'arip we hemkarliq jem'iyitining ijra'iye hey'iti bashliqi abdulhékimxan mexsum sherqiy türkistan xelqige wakaliten söz qildi.

Siyit tümtürk ependi söz qilip, sherqiy türkistanning tarixini we xitaylar teripidin qandaq ishghal qilin'ghanliqini shundaqla xitaylarning Uyghurlarni asimilatsiye qilish üchün pilanliq tughutni ijra qiliwatqanliqini, boyigha yetken Uyghur qizlirini ichkiri ölkilerge yötkewatqanliqini , qosh tilliq ma'aripni bana körsitip mekteplerde Uyghur tilida ders ötüshni toxtatqanliqini bildürdi we islam döletlirining xitaylar bilen munasiwet qilghanda bu mesililerni közde tutushini telep qildi.

Ablikimxan mexsum söz qilip sherqiy türkistanning xitaylar teripidin ishghal qilin'ghan bir islam tupraqliri ikenlikini bildürüp mundaq dédi: "1 ‏- dunya urushidin kéyin dunyada tunji qétim 1933 ‏- yili qeshqerde "sherqiy türkistan islam jumhuriyiti" quruldi we bu jumhuriyet shu dewridiki türkiye, afghanistan, en'giliye qatarliq bir qanche döletler teripidin étirap qilindi. Xitaylar dawa qilghandek sherqiy türkistan xitaylarning bir parchisi emes belki islam dunyasining bir parchisidur buninggha tarix shahidtur. Shuning üchün men sherqiy türkistan xelqige wakaliten xelq'ara islam jem'iyetlirining sherqiy türkistan mesilisige köngül bölüshini shundaqla sherqiy türkistan mesilisini xelq'ara kün tertipke keltürüshige tirishchanliq qilishini iltimas qilimen.

Biz yighin axirlashqanda dunya Uyghur qurultéyining mu'awin bashliqi siyit tümtürk ependi bilen bu qurultay heqqide söhbet élip barduq. 
Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet