Хитай коммунист һакимийити дуч келиватқан хәвп

9 - Айниң 5 - күни франкфорт мәҗмуә гезитигә "хитай коммунистлиридики мустәбитлик амиллири вә җәмийәт сиясити" намлиқ узун бир мақалә бесилған болуп, мақалидә хитай һакимийити нөвәттә дуч келиватқан еғир хәвпләр тилға елинған.
Мухбиримиз әкрәм
2010-09-08
Share
Obama-we-Xu-jintaw-xitayda-doletlik-ziyapette-305.jpg Сүрәт, 17‏ - нойабир күни, хитай президенти ху җинтав, президент обамани хитай хәлқ сарийида дөләтлик зийапәт берип күтүвалған болуп, көрүнүштә, улар тамақ үстилигә олтурушмақта.
AFP Photo

Германийә долқунлири радиосиниң 9 - айниң 7 - күнидики хәвиридә франкфорт мәҗмуә гезитидин нәқил елип көрситишичә, мақалидә хитай коммунистик партийисиниң һөкүмранлиқ орниниң тәврәп қалғанлиқини баян қилип " хитай һөкүмити үчүн параван дөләт қурушниң вақти қистап кәлмәктә, мәсилиниң еғирлиқ дәриҗиси мустәбит һакимийәтни қануний һөкүмранлиқ орнидин мәһрум қалдуридиған басқучқа елип кирмәктә" дәп язған.
 
Германийидики уйғур зиялийси күрәш атахан әпәнди, ғәрб әллиридә бу хилдики мақалиләрниң барғансери көпийиватқатлиқини тилға алди.
 
Мақалидә шундақ дейилгән: "әгәр дунядики бу иккинчи чоң дөләтниң миллий дарамитиниң ешиш сүрити төвәнлисә, кәспий хизмәт орунлири шаңхәйниң көккә тақашқан игиз биналириға охшаш тиз сүрәттә көпәймисә, әгәр исми - җисмиға лайиқ һәқиқи давалаш түзүлмиси орнитилмиса, нопуста қерилиқ нисбити ешип бериватқан җәмийәт әһли қерилиқ күтүнүш һәққигә еришәлмисә, иш орниға игә болған хизмәтчиләр ашундақ қулларчә муамилигә учравәрсә, ундақта һөкүмранларниң тәхти кумпәйкум болуп кетиду, мустәбит һакимийәт бирдин ‏- бир һөкүмран болуштәк қануний орнидин мәһрум болиду, көп қисим җуңголуқларниң йилдин ‏- йилға яхши яшишиға йол қоюңлар."
 
Күрәш атахан әпәнди хитайдики һәрсаһә тәрәққиятниң охшашла хәлқниң һакимийәткә болған қаршилиқлириниму тәрәққий қилдуруп кәлгәнликини тәкитлиди.
 
Ушбу мақалидә йәнә мундақ баянлар орун алған: "хитайниң тарихини көрүшниң өзи йетәрлик. Ақивити инқилабтин ибарәт. Партийә бу нуқтини билиду. Рәис ху җинтавниң параван дөләт қуруш чақириқини оттуриға қоюшидики сәвәбму мушу. Муһим болғини 2 - дәриҗилик җуңголуқлар, йәни ашу тәрәққият ичидә арқида қеливатқан йеза аһалиси яхши күнгә еришиши лазим. Хитайда демократийә мулаһизиси йоқ. Бейҗиңдики мәшһур чиңхуа университетидики сиясиюнларниң муназирә қиливатқини сиясий түзүлмә әмәс. Шундақла мәнпәәтдар гуруһларниң һоқуқ орниму әмәс. Чүнки, бу дөләтниң иҗазити бойичә чүшәнгәндә, һөкүмәт болса салаһийитидин гуманлинишқа болмайдиған илаһий күч. Хәлқниң муназирә қиливатқини дөләт башқуруш сәнити, бәлки қандақ қилғанда көпчилик яхширақ күн өткүзәр дегәндин ибарәт."
 
Уйғур зиялийси күрәш атахан әпәнди хитайдики бу тәрәққиятниң миллий зулумларниң йәниму көпийишигә түрткә болғанлиқини әскәртти.
 
Франкфорт мәҗмуә гезитидә елан қилинған бу мақалидә, һоқуқдарларниң ғайәт зор бесимға дуч келиватқанлиқи көрситилгән. Мақалиниң "чирик давалаш түзүлмиси" намлиқ мавзу астидики баянларда мунулар көрситилгән: "2000 йил илгири давалаш усулини иҗад қилған бир дөләтниң кишини биарам қилидиған тәрипи шуки, давалаш үчүн аҗритилған мәблиғи омумий иқтисадий дарамәтниң 4.5% Ини игиләйду. Америкиниң төттин биригиму тоғра кәлмәйду. Кесәлгә беридиған дора көп, дора пули қиммәт, ятақта ятқузуш вақти узун, кесәлләр дохтурханиларниң пул басидиған машинисиға айлинип қалған."
 
Мақалида тәтқиқатчиларниң йәкүнлиригә бинаән, хитайда үмидсизләнгән пуқраларниң дохтурларға һуҗум қилиш вәқәлириниң йилиға қанчә миң қетимдин ашидиғанлиқи, пуқраларниң өз саламәтлики үчүн дуа қилиш яки тиләмчилик қилиштин башқиға қадир әмәслики әйнән баян қилинған.
 
"Хитай коммунистлиридики мустәбитлик амиллири вә җәмийәт сиясити" намлиқ бу мақалиниң "қерилишиватқан нопус қәрәллик партлайдиған бомба" дегән мавзу астидики баянларда, хитай һөкүмити үчүн һәммидинму муһим болған қурулуш саһәсиниң қерилиқ истрахованийә икәнлики тилға елинған. Хитайда ялғуз пәрзәнтлик кишиләрниң, балилири өйдин айрилғандин кейин узун муддәт йетимсирап яшайдиғанлиқи, күтүнүш һәқлиридин тамамән мәһрум болған бу қерилиқ һаятниң еғир зулум икәнлики, уларни гоя қәрәллик партлайдиған бир бомбиға охшитиш мумкинлики оттуриға қоюлған. 2030 - Йилиға барғанда, хитай нопусиниң 1/3ниң пенсийә йешиға йетидиғанлиқи, улар үчүн һичқандақ бир қерилиқ күтүнүш һәққи йоқлуқи көрситилгән.
 
Мақалидә иқтисади һәмкарлиқ тәшкилатиниң бу хусустики йәкүнлиридин мисал елип, барлиқ һәл қилиш чарисиниң хитай һөкүмитиниң зиммисида икәнлики, пенсийә пули түзүлмиси расхотини ашуруши керәклики, ундақ болмайдикән, хитай һакимийитиниң ойлимиған ақивәтләргә гириптар болидиғанлиқи агаһландурулған.

Мақалидә шундақ дейилгән: "иҗтимаий инқилаб хитайда муқәррәр йүз беридиған мәсилигә айлинип болди. Партийә шуни билиду, әгәр һечқандақ бир тәдбир қолланмиса, униң төләйдиған бәдили техиму еғир болиду."

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.


 
Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.