Xitay kommunist hakimiyiti duch kéliwatqan xewp

9 - Ayning 5 - küni frankfort mejmu'e gézitige "xitay kommunistliridiki mustebitlik amilliri we jem'iyet siyasiti" namliq uzun bir maqale bésilghan bolup, maqalide xitay hakimiyiti nöwette duch kéliwatqan éghir xewpler tilgha élin'ghan.
Muxbirimiz ekrem
2010-09-08
Élxet
Pikir
Share
Print
Süret, 17‏ - noyabir küni, xitay prézidénti xu jintaw, prézidént obamani xitay xelq sariyida döletlik ziyapet bérip kütüwalghan bolup, körünüshte, ular tamaq üstilige olturushmaqta.
Süret, 17‏ - noyabir küni, xitay prézidénti xu jintaw, prézidént obamani xitay xelq sariyida döletlik ziyapet bérip kütüwalghan bolup, körünüshte, ular tamaq üstilige olturushmaqta.
AFP Photo

Gérmaniye dolqunliri radi'osining 9 - ayning 7 - künidiki xewiride frankfort mejmu'e gézitidin neqil élip körsitishiche, maqalide xitay kommunistik partiyisining hökümranliq ornining tewrep qalghanliqini bayan qilip " xitay hökümiti üchün parawan dölet qurushning waqti qistap kelmekte, mesilining éghirliq derijisi mustebit hakimiyetni qanuniy hökümranliq ornidin mehrum qalduridighan basquchqa élip kirmekte" dep yazghan.
 
Gérmaniyidiki Uyghur ziyaliysi küresh ataxan ependi, gherb elliride bu xildiki maqalilerning barghanséri köpiyiwatqatliqini tilgha aldi.
 
Maqalide shundaq déyilgen: "eger dunyadiki bu ikkinchi chong döletning milliy daramitining éshish sür'iti töwenlise, kespiy xizmet orunliri shangxeyning kökke taqashqan igiz binalirigha oxshash tiz sür'ette köpeymise, eger ismi - jismigha layiq heqiqi dawalash tüzülmisi ornitilmisa, nopusta qériliq nisbiti éship bériwatqan jem'iyet ehli qériliq kütünüsh heqqige érishelmise, ish ornigha ige bolghan xizmetchiler ashundaq qullarche mu'amilige uchrawerse, undaqta hökümranlarning texti kumpeykum bolup kétidu, mustebit hakimiyet birdin ‏- bir hökümran bolushtek qanuniy ornidin mehrum bolidu, köp qisim junggoluqlarning yildin ‏- yilgha yaxshi yashishigha yol qoyunglar."
 
Küresh ataxan ependi xitaydiki hersahe tereqqiyatning oxshashla xelqning hakimiyetke bolghan qarshiliqlirinimu tereqqiy qildurup kelgenlikini tekitlidi.
 
Ushbu maqalide yene mundaq bayanlar orun alghan: "xitayning tarixini körüshning özi yéterlik. Aqiwiti inqilabtin ibaret. Partiye bu nuqtini bilidu. Re'is xu jintawning parawan dölet qurush chaqiriqini otturigha qoyushidiki sewebmu mushu. Muhim bolghini 2 - derijilik junggoluqlar, yeni ashu tereqqiyat ichide arqida qéliwatqan yéza ahalisi yaxshi kün'ge érishishi lazim. Xitayda démokratiye mulahizisi yoq. Béyjingdiki meshhur chingxu'a uniwérsitétidiki siyasiyunlarning munazire qiliwatqini siyasiy tüzülme emes. Shundaqla menpe'etdar guruhlarning hoquq ornimu emes. Chünki, bu döletning ijaziti boyiche chüshen'gende, hökümet bolsa salahiyitidin gumanlinishqa bolmaydighan ilahiy küch. Xelqning munazire qiliwatqini dölet bashqurush sen'iti, belki qandaq qilghanda köpchilik yaxshiraq kün ötküzer dégendin ibaret."
 
Uyghur ziyaliysi küresh ataxan ependi xitaydiki bu tereqqiyatning milliy zulumlarning yenimu köpiyishige türtke bolghanliqini eskertti.
 
Frankfort mejmu'e gézitide élan qilin'ghan bu maqalide, hoquqdarlarning ghayet zor bésimgha duch kéliwatqanliqi körsitilgen. Maqalining "chirik dawalash tüzülmisi" namliq mawzu astidiki bayanlarda munular körsitilgen: "2000 yil ilgiri dawalash usulini ijad qilghan bir döletning kishini bi'aram qilidighan teripi shuki, dawalash üchün ajritilghan meblighi omumiy iqtisadiy darametning 4.5% Ini igileydu. Amérikining töttin birigimu toghra kelmeydu. Késelge béridighan dora köp, dora puli qimmet, yataqta yatquzush waqti uzun, késeller doxturxanilarning pul basidighan mashinisigha aylinip qalghan."
 
Maqalida tetqiqatchilarning yekünlirige bina'en, xitayda ümidsizlen'gen puqralarning doxturlargha hujum qilish weqelirining yiligha qanche ming qétimdin ashidighanliqi, puqralarning öz salametliki üchün du'a qilish yaki tilemchilik qilishtin bashqigha qadir emesliki eynen bayan qilin'ghan.
 
"Xitay kommunistliridiki mustebitlik amilliri we jem'iyet siyasiti" namliq bu maqalining "qérilishiwatqan nopus qerellik partlaydighan bomba" dégen mawzu astidiki bayanlarda, xitay hökümiti üchün hemmidinmu muhim bolghan qurulush sahesining qériliq istraxowaniye ikenliki tilgha élin'ghan. Xitayda yalghuz perzentlik kishilerning, baliliri öydin ayrilghandin kéyin uzun muddet yétimsirap yashaydighanliqi, kütünüsh heqliridin tamamen mehrum bolghan bu qériliq hayatning éghir zulum ikenliki, ularni goya qerellik partlaydighan bir bombigha oxshitish mumkinliki otturigha qoyulghan. 2030 - Yiligha barghanda, xitay nopusining 1/3ning pénsiye yéshigha yétidighanliqi, ular üchün hichqandaq bir qériliq kütünüsh heqqi yoqluqi körsitilgen.
 
Maqalide iqtisadi hemkarliq teshkilatining bu xusustiki yekünliridin misal élip, barliq hel qilish charisining xitay hökümitining zimmisida ikenliki, pénsiye puli tüzülmisi rasxotini ashurushi kérekliki, undaq bolmaydiken, xitay hakimiyitining oylimighan aqiwetlerge giriptar bolidighanliqi agahlandurulghan.

Maqalide shundaq déyilgen: "ijtima'iy inqilab xitayda muqerrer yüz béridighan mesilige aylinip boldi. Partiye shuni bilidu, eger héchqandaq bir tedbir qollanmisa, uning töleydighan bedili téximu éghir bolidu."

Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.


 
Toluq bet