Xitayda ishlen'gen " lida " markiliq oruqlash dorisidin ikki türk ölgen

Bügün dunyaning herqaysi jaylirida heddidin tashqiri sémiz kishilerning sani barghanséri köpeymekte. Bolupmu amérika we yawropa döletliride sémizlikke qarshi mujadile élip bérilmaqta, kishilerni oruqlitish üchün her xil dorilar yasalmaqta.
Muxbirimiz erkin tarim
2008-10-03
Share
lida-uruq-dorisi-305.jpg Xitayda ishlengen " lida " markiliq oruqlash dorisining sirqi körünüshi.
RFA Photo / Erkin Tarim

Oruqlash merkezliri échilmaqta, ösümlüklerni arilashturup her xil oruqlash doriliri yasilip sétilmaqta. Xewerlerge qarighanda bu xil dorilarning köpi xitayda ishlep chiqirilidiken. Yéqinda xitayda ishlep chiqirilghan " lida" markiliq oruqlash dorisini ishletken ikki türk ölüp ketkendin kéyin bu dora türkiye sehiye ministirliki teripidin meni qilin'ghan idi.

Farmalife shirkiti teripidin xitaydin import qilin'ghan bu dora tarqitilghan pütün dorixanilardin yighiwélin'ghan idi. 10-Ayning 2-küni türkiyidiki téléwiziye gézitlerde `adem öltürgen dora qayta sétilishqa bashlan'ghan` mawzuluq xewer élan qilindi. Xewerde mundaq déyilgen: "insanlarning ölüshige sewep bolghandin kéyin türkiyide sétilishi meni qilin'ghan lida markiliq dora, qanunsiz halda qaytidin sétilishqa bashlighan. Bu dorini türkiyige import qilghan farmalife shirkiti lidani türkiyide sétish üchün qayta ruxset élish üchün iltimas qilghan. Emma dölet ruxset bérishtin burun bu dora tor betliri arqiliq qayta sétilishqa bashlan'ghan."

Xewerde lida dorisi heqqide türkiye sehiye ministirliki mes'ullirining hürriyet gézitige bergen bayanatigha yer bérilgen. Bayanatta bu oruqlash dorisining ichidin salametlikke ziyanliq ximiyiwiy madda bayqalghandin kéyin türkiyide sétilishining cheklen'genliki bayan qilin'ghan. U yene bayanatida bu doridin ikki kishining ölgenlikini, bundin kéyin téximu köp kishining ölmesliki üchün xelqni bu dorini almasliqqa chaqirghan.

Hürriyet gézitidiki xewerde lida markiliq bu oruqlash dorisini ishlitip salametlikini buzuwalghan bir qanche kishining sözige yer bérilgen.

Ishil chawush isimlik bir kishi bu dorining özige körsetken tesiri üstide toxtulup mundaq deydu:"men lida dorisini ichishke bashlighandin kéyinki 3 kün ichide dora manga küch quwwet bergendek boldi. Kéyin méngem we bedenlirim sirqirap maghdursizlinishqa, özümni bextsiz hés qilishqa bashlidim. Ashqazinim tamaqlarni yaxshi hezim qilmighili turdi. Lida oruqlash dorisi qattiq ussatqan bolghachqa dawamliq su ichip böreklirim aghrishqa bashlidi. Salametlikim qattiq buzulushqa bashlighandin kéyin dorini ichishni toxtattim. Men chüshinelmigen nerse, bu dora nurghun döletlerde alla burun men'i qilin'ghan iken, némishqa türkiyide baldurraq meni qilinmidi."
 
Mert aqalin isimlik bir kishi bu dorining özige qilghan tesiri üstide toxtilip mundaq dégen: "ikki heptide 5 kilogram oruqlidim. Bu dorini ichkendin kéyin uyqum kelmeydighan, yürikim asan sélip kétidighan, térikkek bolup qaldim. Shundaq turuqluq yenila ichiwerdim, taki putbol musabiqisigha chüshkiche. Adette yügürsem asan harmaytim, bir küni putbol musabiqisi bashlap 15 minut bolghanda, hasirap yügürelmidim. Démek bu dorining yaman tesiri boldi."
 
Bu dora heqqide, türkiyidiki Uyghur doxturliri bizning ziyaritimizni qobul qilip öz qarashlirini otturigha qoydi.


Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet