Д у қ хитайниң өйму - өй кирип ахтуруш һәрикитини әйиблиди

Хитай даирилири нөвәттә, уйғур елиниң наһийә, чәт йеза, қишлақлириғичә өйму - өй кирип ахтуруш һәрикити елип берип, аталмиш қанунсиз диний буюмларни йиғиш долқуни қозғимақта. Поскам наһийиси сәйли йезисидики сақчилар диний қаидиләр бойичә кийингән 317 нәпәр аялни кийим вә баш яғлиқлирини еливетишкә мәҗбурлиған.
Мухбиримиз әқидә
2010-06-15
Share
saqchi-uyghur-qiz-tekshurush-305 Уйғур елидики тәкшүрүш понкитлириниң биридә, хитай сақчи бир уйғур қизниң салаһийитини тәкшүрүп сорақ қилмақта. (Орни вә вақти ениқ әмәс)
AFP Photo

Дуня уйғур қурултийи бу хил һәрикәтләрни, уйғурлар үстидин елип бериливатқан еғир диний кәмситиш дәп әйиблимәктә.

Поскам наһийә йезилиқ һөкүмити наһийигә қарашлиқ сәйли йезиси вә өстәң бойи мәһәллилиридә "динға қаритилған башқурушни күчәйтиш" дегән намда мәхсус һәрикәт елип берип, өйму - өй кирип қанунсиз диний буюмларни йиғиш, диний йосунда кийингән, сақал - бурут қойғанларни алди билән тәрбийиләш, тәрбийигә көнмигәнләргә иқтисадий җәриманә қоюш чариси елип бармақта.

Дуня уйғур қурултийи поскам наһийисидә йолға қоюлған мәзкүр һәрикәтни қаттиқ әйибләп, бу пуқраларниң һоқуқи вә диний етиқадини еғир дәриҗидә дәпсәндә қилиштин ибарәт икәнликини билдүрди.
Xitay-Uyghur-ayallarni-dinniy-xurapiliqqa-qarshi-turush-wedisini-almaqta-305
Куча наһийисидә аталмиш қанунсиз диний тәшвиқат буйумлирини йоқитиш һәрикити елип бериливатқан болуп, сүрәттә, куча наһийиси йақа йезиси айаллири өз вәдинамисини амма вә йеза кадирлири алдида оқуватқан көрүнүш.
www.xjkcdj.gov.cn Дин елинди.

Дуня уйғур қурултийи баянатчиси дилшат решит әпәнди, поскам наһийисидә иҗра қилиниватқан диний башқурушни күчәйтиш тәшвиқат материялини қолға чүшүргән болуп, бу һәқтики тәшвиқатта мундақ дейилгән: "диний етиқади күчлүк аилиләр пәрзәнтлиригә яхши тәсир көрсәтмәйду, бу пүтүн йезиниң кәлгүси үчүн хәтәрлик ақивәт елип келиду, шуңа оқуғучилар диндин йирақ туруши керәк."

Баянатчи дилшат решит тәминлигән учурға асасланғанда, сәйли йезисида сақчи тармақлириниң йетәкчиликидә "динға қаритилған башқурушни күчәйтиш" гурупписидин 14и қурулуп, пүтүн йеза тәвәси бойичә 57 мәйдан тәшвиқат тәрбийиси елип берилған вә һазирға қәдәр 10 миңдин артуқ киши тәрбийиләнгән. Болупму оқуғучиларға қаритилған тәрбийә қетим сани 2000 қетимдин ешип кәткән.

Йезилиқ һөкүмәт тәрипидин чиқирилған тәшвиқат материялида йәнә бир вәқә мисал арқилиқ тәсвирләнгән болуп, мисалда мундақ дейилгән: "сәйли йезисидики деһқан тохти йүсүпниң қизи диний түси қоюқ кийимләрни кийип, йеза тәвәсидә яман тәсир қозғиди һәмдә тәрбийини қобул қилмиди. Тохти йүсүпниң өйини тәкшүрүш нәтиҗисидә қанунсиз диний буюмдин 4 и, көчүрүлгән қанунсиз диний материялдин 3 и байқалди."

Баянатчи дилшат решит қолға чүшүргән, сәйли йезисида елип берилған тәрбийә нәтиҗиси хуласииланған бир һөҗҗәтлик материялда, йеза аһалисидин 3470 нәпириниң "сәйли йезиси җәмийәт бихәтәрлик түзүми вә һәр тәрәплимә түзәш тохтамнамиси" гә қол қойғанлиқи тилға елинған. Шуниңдәк йәнә йүз туранә сөһбәт өткүзүш арқилиқ тәрбийиләш қетим саниниң, 8900 адәм қетимдин ешип кәткәнлики, буниң иҗабий нәтиҗиси 90% ин юқири икәнлики, 317 нәпәр аялниң өз ихтияри билән баш яғлиқини елип ташлиғанлиқи, омумән йеза миқясида диний етиқадниң суслашқанлиқи тәкитләнгән.

Сәйли йезисидики әһваллар һәққидә ениқ мәлумат елиш үчүн биз йезилиқ һөкүмәткә телефун урдуқ. Вақит пәрқи сәвәбидин йезилиқ һөкүмәт ишханисида телефонимизға җаваб беридиған киши чиқмиди. Сәйли йезиси сақчиханисидики бир уйғур сақчи соалимизға җаваб беришни рәт қилди.

Поскам тәвәсидики бир деһқан билән елип барған сөһбәттин, һәқиқәтән өйму ‏- өй кирип ахтуруш һәрикитиниң йүз бәргәнлики испатланди.

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт