Xitay pakistan bilen térrorizmgha qarshi kélishim tüzidi

Pakistanda chiqidighan ékispris gézitining 12‏ - ayning 15 ‏ - künidiki xewirige qarighanda, xitay bilen pakistan otturisida ortaq mudapi'e we bixeterlikni qoghdashqa alaqidar 6 ‏ - qétimliq muzakire yighini béyjingda ötküzülgen.
Muxbirimiz arrslan
2008-12-17
Élxet
Pikir
Share
Print
Wén jyabaw bilen sabiq pakistan prézidénti musherrep söhbette.
Wén jyabaw bilen sabiq pakistan prézidénti musherrep söhbette.
AFP Photo

Yighin axirlashqanda ikki dölet wekilliri herbiy hemkarliq munasiwetlirini kücheytish qatarliq bir qanche türde kélishim qilghan.

Pakistanda chiqidighan dawin gézitining 12‏ - ayning 16 ‏ - künidiki xewirige qarighanda, pakistan bilen xitay otturisida ortaq mudapi'e we bixeterlikni qoghdashqa alaqidar muzakiriler 2002 ‏ - yili bashlan'ghan bolup, bu qétimqi béyjingda échilghan muzakire qilish yighini ikki dölet otturisida ortaq mudapi'e we bixeterlikni qoghdashqa alaqidar kélishim tüzüshning 6 ‏ - qétimliq yighini hésablinidiken.

Béyjingda échilghan bu qétimqi yighin'gha pakistan'gha wakaliten général tariq mejid bashchiliqidiki wekiller, xitaygha wakaliten général chin bingdé bashchiliqidiki wekiller qatnashqan. Ikki dölet wekilliri rayonluq we xelq'ara bixeterlik weziyiti heqqide muzakiriler élip barghan. Yighin axirida ikki dölet wekilliri, térrorluqqa, zorawanliqqa ortaq qarshi turush, militanlargha xatime bérish üchün birlikte heriket qilish qatarliq bir qanche türde kélishim qilishqan.

Xitay kommunistlirining générali chin bingdé söz qilip mundaq dégen: biz térrorluqqa qarshi urushta pakistan bilen birge bolimiz shundaqla pakistanning térrorluq qurbanlirini esleymiz.

Xitay térrorluqni bahane qilip turup pakistanda yashawatqan Uyghurlarni tutup qolgha élishni meqset qilidu. Xitay ilgiriki bir qanche yildin béri pakistandiki Uyghur oqughuchilarnimu térrorchi dep eyiblep pakistandin ularni tutup qayturup bérishni telep qilghan. 2003 ‏ - Yili islam'abadtiki xelq'ara islam uniwérsitétida oquwatqan memet toxti, abdulwahab isimlik ikki neper Uyghur oqughuchini pakistan dölet bixeterlikni saqlash orgini ISI mexpiy halda tutup xitaygha qayturup berdi.

Xitay ularni sotqa tartip, döletni parchilashqa urun'ghan, milli bölgünchi dégen'ge oxshash töhmetler bilen eyiblep, memet toxtini 18 yilliq qamaq jazasigha, abdulwahab toxtini 5 yilliq qamaq jazasigha höküm qilghan. Mezkur oqughuchilar hazir xitayning qarangghu türmiliride qiyin ‏ - qistaq ichide yashimaqta. Pakistan hazirmu xitaygha Uyghurlarni tutup bérishni dawam qilmaqta.

Biz bu heqte melumat élish üchün sherqi türkistan ma'arip we hemkarliq jem'iyitining mu'awin bashliqi hidayetullah oghuzxan ependi bilen söhbet élip barduq. Hidayetullah oghuzxan ependi pakistanda uzun mezgil oqughan shundaqla pakistanning siyasiy weziyitini yaxshi bilidighan shexslerdin biri.
Toluq bet