Xitay 'yéngi yéza islahat pilani' bilen Uyghur déhqanlirini yerliridin ayrimaqchimu?

Bundin ottuz yil ilgiri xitay islahat élip bérishni yézilardin bashlighan idi, xitay hökümitining nöwette yürgüzüwatqan islahat muhim nuqtisimu yenila yéza bolmaqta.
Muxbirimiz gülchéhre
2009-01-02
Share
dixan-awazi-305 Uyghur déhqanliri yaponluq bir sayahetchige baj we séliqliri heqqide shikayet qilmaqta.
Youtube.com Din élindi.

Xitay kommunist hökümitining 17 - nöwetlik qurultiyi élan qilghan " yéza islahati we tereqqiyatini ilgiri sürüshke da'ir muhim mesililer heqqidiki qarari" da yézilar bilen sheherlerning iqtisadiy, ijtima'iy tereqqiyatini bir gewdileshtürüsh " ning islahatning muhim nuqtisi ikenliki tekitlendi.

Arqidinla Uyghur aptonom rayoni 2008 - yili 8 ‏ - dékabir " shinjang Uyghur aptonom rayoni yéza islahat pilani " ni élan qilip, déhqanlarni idiyisini azad qilip, yerlerni ötünüsh, ikkinchi we üchinchi kesiplerge righbetlendürüsh tekitlendi.

Xitay hökümitining yéqindin buyan Uyghur yézilirida déhqanlargha qarita élip bériwatqan yer islahati pilani we bashqa siyasetliri,sotsiyalistik yéza qurush pilanigha asasen térilghu yerlerni kolliktip igidarchiliqidiki bashqurushtin tedriji shexsi höddigerlik tüzümige özgertishtek ghayet zor özgirishning Uyghur yéziliridimu pat yéqinda omumlishidighanliqidin dérek bermekte.

Qeshqerning melum yézisidiki bir yash déhqanning inkasigha qarighanda, yéqindin buyan yurt ‏ - yurtlarda, hökümetning déhqanlarning yerlirini shexsiylerge muddetlik höddige bérish tüzümini yolgha qoyidighanliqidek gep ‏ - sözler taralghan.

Yerning chiqimini kötürelmeslik, türlük yerlik baj ‏ - séliqlar tüpeyli bir yil ishligen yerdin harduqi chiqqudek kirim qilalmasliq hetta, qerzge boghulushtek mesililer, Uyghur déhqanliri omumyüzlük qutulalmay kéliwatqan mesililer.

Shundaq bir weziyette, nöwette xitay hökümitining déhqanchiliq yerlirini shexsi höddigerlikke bérish tüzümini yolgha qoymaqchi boluwatqanliqi, déhqanlarni yéridin ayriydighanliqidin dérek bériwatqan bolsimu, emma bezi Uyghur déhqanlirining radi'omizgha qilghan inkasliridin melumki, pütmes ‏ - tügimes baj séliq awarichiliqliri déhqanlarni yerliridin ayrilishqa mejbur qilmaqta iken.

Bu heqte Uyghur élining qeshqer, aqsu qatarliq jayliridiki déhqanlar oxshash mesililer üstide naraziliq bildürüp kelmekte.



Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet