Xitaydiki bowaqlar süt parashoki krizisi jiddiy tüs almaqta

Xitaydiki bowaqlar süt parashokidin zeherlinish mesilisi bir krizis tüsige kirgen bolup, xitay da'iriliri xelq'ara sehiye teshkilatliri we xitayning ichidiki puqralarning ghul - ghulisi astida bu mesilige yéqindin diqqet qilishqa mejbur boldi.
Muxbirimiz ümidwar
2008-09-17
Share
Sut-parashok-pajiesi3-305.jpg Xitaydiki bowaqlar süt parashokidin zeherlinish mesilisi éghir kirizis hasil qildi. Sürette, xitay anilar zeherlik madda bar süt parashokini qollirida kötürüp naraziliqini bildürmekte.
AFP Photo

 Xewerlerde éytilishiche, bowaqlar süt parashokini ishlep chiqiridighan 22 xitay shirkitining mehsulatliri tekshürülüshke mejbur boldi.

Késelge giriptar bolghan bowaqlarning sani köpeymekte

Bowaqlar süt parashoki mesilisi yéqinqi künlerdin buyan jiddiy bir mesile süpitide kötürülüsh bilen xelq'ara jemiyetning diqqitini tartmaqta. Köpligen perzentlirining süt parashokigha qoshulghan ximiyilik madda mélamindin zeherlinip, késellerge giriptar bolghanliqidin yürekliri azablan'ghan ata - anilarning bésimi netijiside, xitay sehiye tarmaqliri bu mesilige diqqet qilip, derhal munasiwetlik chare - tedbirlerni qollinishqa bashlidi.

"Wal sitrit zhurnili" gézitining xewer qilishiche, xitay sehiye ministirliki charshenbe küni bowaqlar süt parashokidin zeherlinip, késel bolghan bowaqlarning sanining 6244 neperge yetkenliki, ularning 158 nepirining börek ajizliq késilige giriptar bolup, üch nepirining ölgenlikini ashkarilidi. Senlu shirkitining ishlep chiqarghan bowaqlar süt parashokidin zeherlinish ehwali eng éghir bolup, bu qétimqi krizistiki merkezlik jawabkarliq bu shirketke artilghanliqi üchün charshenbe küni senlu shirkitining lidiri ti'enwénxu'a xitay munasiwetlik tarmaqliri teripidin qolgha élin'ghan. Uni qolgha élishtin ilgiri sehiye da'iriliri mexsus türde bu shirketning mehsulatlirini tekshürüshke bashlighan idi.

Naraziliqlar küchiyishke bashlidi

Xitay resmiy axbarat wasitiliri buningdin bir qanche kün ilgiri xitay sehiye ministirlikining namelum buzuq ademlerning bowaqlar süt parashokigha bir xil zeherlesh xaraktérigha ige mélamin maddisini qoshuwetkenlikini étirap qilghanliqini xewer qilghan idi.

Shuningdin kéyin pütün xitay da'iriside puqralarning bowaqlar süt parashokigha bayqut élan qilish keypiyati hetta bir qisim ata - anilarning mezkur qilmishlarni sadir qilghan süt parashoki shirketliri üstidin erzi qilish, hökümetni tenqid qilish ehwalliri küchiyip ketken. Chünki, xitay boyiche hazirche 22 shirketning bowaqlar süt parashokidin bowaqlarni zeherleydighan ximiyilik mélamin maddisi bayqalghan.

B b s agéntliqining mexsus xitay puqraliridin igilep, tarqatqan inkasliridin qarighanda, xitay puqraliri xelq'ara jemiyettin junggo hökümitige zeherlik bowaqlar süt parashokining tesirige uchrighan bowaqlar üstidin musteqil tibbiy tekshürüsh élip bérish heqqide besim ishlitishini hetta xitaydiki bu süt parashoklirigha qarita üchinchi bir dölet we yaki xelq'araliq sehiye teshkilatliri jümlidin dunya sehiye teshkilatining musteqil tekshürüsh élip bérishini telep qilghan. Charshenbe küni xitay hökümiti zeherlik bowaqlar süt parashokini ishlep chiqarghan karxana, süpet tekshürüsh organliri we memuriy organlarning mes'ullirini qattiq jawabkarliqqa tartip, xelqqe jawab béridighanliqini bildürgen.

Xitay shirketliri bowaqlar süt parashoklirini bashqa döletlergimu chiqarghan

"Los anjéles waqti" gézitining yézishiche, xitayning chingdaw we gu'angdongdiki ikki bowaqlar süt parashoki shirkitining mehsulatliri xitayning ichini teminligendin sirt yene xelq'aragha yüzlen'gen bolup, ularning mehsulatliri bén'gal, birma, burundi qatarliq döletlerge ékisport qilin'ghan.

Biraq, xitay sehiye da'iriliri bu döletlerge chiqirilghan bowaqlar süt parashokida mélamin sézilmigenlikini bildürgen bolsimu, lékin közetküchiler buningdin guman qilmaqta. Belki, xewerning kéngiyishige egiship, xitay mehsulatlirini qobul qilghan mezkur döletlerdimu inkaslarning körülüshi shuningdek bu ehwalning xitayning bowaqlar süt parashokini öz ichige alghan balilar hemde chonglar yémeklik mehsulatlirining xelq'ara bazarlargha yüzlinishigimu selbiy tesir peyda qilidighanliqini perez qilmaqta.

17 - Séntebir küni yene xitay döletlik süpet tekshürüsh idarisi "yili" we "méngni'u" markiliq bowaqlar süt parashokidinmu ximiyilik zeherlik mélamin maddisi bayqalghanliqini ashkarilighan.

Uyghur élida 31 bimar bowaq sézildi

Xitay metbu'atliridiki uchurlarda hazirghiche, Uyghur élida zadi qanchilik bowaqning zeherlen'genliki heqqide melumat yoq idi. Emma, tengritagh torining 17 - séntebirdiki xewiride Uyghur élida 31 bowaqning bu xil süt parashokidin zeherlinip, börek ajizliqigha giriptar bolghanliqi heqqide bir xewer élan qilindi.

Emma, chet yéza - qishlaq we charwichiliq rayonlirida yashaydighan, Uyghur, qazaq, qirghiz, mongghul we bashqa millet ata - anilirining qanchilik bowaqliri zeherlendi, dégen so'algha hazirche jawab yoq. Chünki, chet nahiye we yéza - qishlaqlarda sehiye ishliri we bilimliri arqida qalghanliqi sir emes.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet