“тик-ток” та хитай һөкүмитигә болған сөйгүсини йоллиған уйғур һәққидә японийә уйғур җәмийити инкас қайтурди

Мухбиримиз меһрибан
2020.11.06
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
juret-yapon Японийәниң хоккайдо арилида яшаватқан җүрәт хитай һөкүмитиниң дөләт байримини тәбрикләп өз сөйгүсини ипадилимәктә. 2020-Йили 1-өктәбир
Social Media

Йеқинда фейсбук қатарлиқ иҗтимаи таратқуларда хитайниң дөләт байрими мәзгилидә “тик-ток”, үндидар қатарлиқ хитайдики алақә мунбәрлиридә хитай һөкүмитигә болған сөйгүсини ипадилигән бир уйғурниң бир қанчә парчә син көрүнүшлири тарқалди.

Мәзкур син филиминиң биридә ақ-сериқ кәлгән оттура яшлиқ бир уйғурниң хитай тилида хитайниң дөләт байрими вә хитайларниң әнәниви тавуз чағини мәзгилидә өзи чәт әлдә болғачқа юртиға қайталмиғанлиқи, әмма бу икки байрамни өткүзүватқан достлирини чин көңлидин тәбрикләйдиғанлиқи ипадиләнгән.

Униң “тик-ток” суписида хитай һөкүмитигә болған мәдһийәлири ипадилинидиған башқа бирқанчә син филимлириму  фейсбукқа йолланғандин кейин, муһаҗирәттики уйғур тордашлар арисида күчлүк әйибләш инкаслири қозғалди.

Фейсбокқа уйғурлар тәрипидин йолланған инкасларда хитайға болған сөйгүсини ипадилигән бу уйғурниң японийәдики җүрәт исимлик бири икәнлики тилға елинған. Инкасларда хитай һөкүмитигә болған аталмиш “сөйгүси” ни ипадилигән бу син филимиға қарита уйғурларниң  ениқлаш елип бериши вә күчлүк инкас қайтуруши тәләп қилинған иди.

Японийәдики уйғур қериндашлар вә японийә уйғур җәмийитиниң мунасивәтлик хадимлири ениқлаш елип берип, униң японийәниң хоккайдо арилида яшайдиған җүрәт исимлик хитайпәрәс бир уйғур икәнликини билдүрди.

Японийәдики юнус әпәндиниң радийомизға билдүрүшичә, җүрәт исимлик бу уйғур   2015-йили вә 2016-йилларда японийәдики уйғурлар тәрипидин ечилған “йипәк йоли мурат” намлиқ уйғур рестуранида бир мәзгил ишлигән икән.

Кейин униң японийәниң хоккайдо арилиға кәткәнлики вә хитайниң японийәдики әлчиханисида ишләйдиған дипломати қундуз исимлик уйғур аял билән йеқинлиқи һәққидә японийәдики уйғурлар арисида учурлар тарқалған.

Биз җүрәт исимлик бу уйғур һәққидә техиму көпрәк әһвал игиләш вә униң немә үчүн бу хилдики хитай сөйгүси ипадилинидиған син филимлирини хитайда омумлашқан “тик-ток” қатарлиқ иҗтимаи алақә мунбәрлиригә йоллиғанлиқини билиш үчүн, у илгири ишлигән “йипәк йоли мурат” намлиқ уйғур рестурани вә униң өзигә телефон қилдуқ. Әмма һәр икки телефонимиз аптоматик җавап үскинисигә уланди.

Японийә уйғур җәмийитиниң катипи халмәт розахун әпәнди радийомиз зияритини қобул қилип, бир милйондин 3 милйонғичә уйғур хитай лагериға қамалғанлиқи хәлқарда қаттиқ әйибләшкә учраватқан мәзгилдә, хитай һөкүмитигә болған аталмиш “сөйгүси” ни ипадилигән бу син филимлирини йоллиған җүрәт исилик хитайпәрәс уйғурниң қилмишлириға қарита японийәдики уйғурлар арисида күчлүк әйибләш садалири күчәйгәнликини билдүрди.

Халмәт әпәнди йәнә японийә уйғур җәмийити идарә һәйитиниң бу мәсилигә җиддий қарап,  җүрәт исимлик бу хитайпәрәс уйғур һәққидә ениқлашлар елип бериватқанлиқини билдүрди.

Халмәт әпәндиниң билдүрүшичә, улар ениқлашлар давамида җүрәт исимлик бу уйғурниң адәттә японийәдә елип берилидиған хитай һөкүмитигә қарши намайиш паалийәтлиригә  қатнашмайдиғанлиқи вә өзи йеқин өтидиған уйғурларни хитай һөкүмитигә қарши паалийәтләргә қатнашмаслиққа дәвәт қилидиған сөз-һәркәтлириму мәлум болған икән.

Халмәт әпәнди йәнә японийә уйғур җәмийитиниң җүрәт исимлик бу хитайпәрәс уйғурниң японийәдики уйғурларниң сөз вә паалийәтлиригә тосқунлуқ қилған сөз -һәркәтлирини тәкшүрүш тоғрисида японийә һөкүмитиниң мунасивәтлик органлириниң тәкшүрүшигә илтимас сунғанлиқиниму билдүрди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт