Японийә пайтәхти токйода “хәлқара уйғур мунбири” йиғини башланди

Вашингтондин мухбиримиз қутлан тәйярлиди
2023.10.30
IUF-tokyo-yighin-2023-008

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-001

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-002

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-003

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-004

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-005

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-006

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-007

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-009

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-010

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-011

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-012

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-013

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-014

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-015

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-016

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-017

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-018

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-019

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-020

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-021

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-022

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-023

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-024

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-025

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

IUF-tokyo-yighin-2023-026

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

Hirofumi-shimomura

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң ечилиш мурасимида японийә парламентиниң әзаси, японийә парламентиниң хитайдики кишилик һоқуқ дәпсәндичиликини тәкшүрүш вә тәдбир елиш кеңиши (JPCHC) ниң иҗраийә рәиси хирофуми шимимура (Hirofumi Shimomura) әпәнди нутуқ сөзләватиду, 2023-йили 29-өктәбир, токйо RFA/Sintash

Японийә вақти 29-өктәбир кәчқурун токйодики метрополитан меһманханисида “хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң ечилиш мурасими рәсмий башланди.

Ечилиш сөзи японийә парламентиниң әзаси, японийә парламентиниң хитайдики кишилик һоқуқ дәпсәндичиликини тәкшүрүш вә тәдбир елиш кеңиши (JPCHC) ниң иҗраийә рәиси хирофуми шимимура (Hirofumi Shimomura) әпәндиниң нутуқи билән башланди.

“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң ечилиш мурасимида японийә парламентиниң әзаси, японийә парламентиниң хитайдики кишилик һоқуқ дәпсәндичиликини тәкшүрүш вә тәдбир елиш кеңиши (JPCHC) ниң иҗраийә рәиси хирофуми шимимура (Hirofumi Shimomura) әпәнди нутуқ сөзләватиду, 2023-йили 29-өктәбир, токйо
“хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң ечилиш мурасимида японийә парламентиниң әзаси, японийә парламентиниң хитайдики кишилик һоқуқ дәпсәндичиликини тәкшүрүш вә тәдбир елиш кеңиши (JPCHC) ниң иҗраийә рәиси хирофуми шимимура (Hirofumi Shimomura) әпәнди нутуқ сөзләватиду, 2023-йили 29-өктәбир, токйо
RFA/Sintash

Хирофуми шимомура әпәнди сөзидә японийәниң асиядики әң муһим демократ дөләт болуш сүпити билән дунядики кишилик һоқуқ дәпсәндичиликлиригә йеқиндин диққәт қилип келиватқанлиқини, болупму хитайниң уйғур районида йеқинқи бирқанчә йиллардин буян йүргүзүп келиватқан қәбиһ бастуруш сиясити вә инсанийәткә қарши қилмишлириға җиддий рәвиштә диққәт нәзәрини ағдуруп келиватқанлиқини билдүрди. У йәнә японийәниң демократик қиммәт қаришиға игә бир дөләт болуш сүпити билән бирләшкән дөләтләр тәшкилати кишилик һоқуқ кеңишиниң уйғур мәсилисидики мәйдани вә тартишмилириға актип инкас қайтуруп кәлгәнлики, гәрчә японийә парламенти вә һөкүмити һазирға қәдәр уйғур ирқий қирғинчилиқини очуқ-ашкара етирап қилған бирәр қарар алалмиған болсиму, әмма хитайниң уйғурлар үстидин йүргүзүп келиватқан бастуруш сиясәтлирини изчил түрдә әйибләп кәлгәнлики, буниңдин кейин бу җәһәттә техиму илгирилигән һалда инкас билдүрүш мумкинчиликиниң зорлуқини тәкитләп өтти.

Униңдин кейин дуня уйғур қурултийиниң рәиси долқун әйса әпәнди қарши елиш нутуқи сөзлиди. У ечилиш мурасимида радийомизниң айрим зияритини қобул қилип, бу қетим японийәдә ечилған “хәлқара уйғур мунбири” йиғининиң аз дегәндә икки түрлүк җиддий тәқәзза вә нишанни көзләп уюштурулғанлиқини тәкитләп өтти.

 “һәммимизгә мәлум болғинидәк, ирқий қирғинчилиқ башланған 6 йилдин буян, дунядики 10 дәк дөләтниң һөкүмәт вә парламентлири хитайниң уйғурларға қаратқан бастурушиниң ‛ирқий қирғинчилиқ‚ икәнликини етирап қилди, һалбуки, бу дөләтләрниң һәммиси дегүдәк ғәрб дөләтлиридур. Шундақ болушиға қаримай, хитай қирғинчилиқни тохтатқини йоқ, дуняму бу җәһәттә хитайни бу қирғинчилиқтин тосидиған әмәлий бир тәдбир алғини йоқ. Шундақ болғачқа, биз бу қетим уйғур ирқий қирғинчилиқини техиму кәң даиридә көтүрүп чиқиш, ғәрбтила әмәс, бәлки асиядики әң муһим демократик дөләт болған японийәдә күнтәртипкә елип келиш, шу арқилиқ һәм ғәрб вә шәрқни, һәм явропа-америка вә асияни һәрикәтләндүрүшни нишан қилдуқ.”

Долқун әйса әпәнди йәнә бу қетим японийәдә ечиливатқан бу йиғинниң хели бурунла хитайға нисбәтән күчлүк бир бесим шәкилләндүргәнликини, өзлири игилигән учурларға қариғанда, хитайниң түрлүк усул вә қаналлар арқилиқ японийә тәрәпкә бесим қилғанлиқини; бу йиғинға қатнашмақчи болған бир қисим ғәрб дөләтлириниң парламент әзалириға, болупму шәрқий явропадики бир қисим дөләтләрниң парламент әзалириға айрим шәкилдә хәт-алақә әвәтип, уларни бу йиғинға қатнишиштин тосмақчи болғанлиқини; әмма хитайниң қандақ қилишидин қәтийнәзәр бу йиғинниң өз қәрәлидә мувәппәқийәтлик башланғанлиқини әскәртип өтти.

японийә вақти 29-өктәбир кәчқурун токйодики метрополитан меһманханисида “хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң ечилиш мурасими көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо
Японийә вақти 29-өктәбир кәчқурун токйодики метрополитан меһманханисида “хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң ечилиш мурасими көрүнүшлири, 2023-йили 29-өктәбир, токйо
RFA/Sintash

Арилиқта муһаҗирәттә яшаватқан уйғур сәнәткарлиридин шөһрәт турсун қатарлиқларниң орундишида уйғур муқамлиридин арийә ейтилди. Дутар-тәмбурниң муңлуқ тәңкишидә ейтилған уйғур муқаминиң күй-нәғмилири пүтүн залдикиләрниң кәйпиятини юқири көтүрди, шундақла уйғур миллий сәнитиниң мислисиз гүзәл күйини намаян қилди.

японийә вақти 29-өктәбир кәчқурун токйодики метрополитан меһманханисида “хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң ечилиш мурасимида  японийә парламентиниң әзаси арфийә ери (әрфийә ели) сөзләватиду, 2023-йили 29-өктәбир, токйо
Японийә вақти 29-өктәбир кәчқурун токйодики метрополитан меһманханисида “хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” йиғининиң ечилиш мурасимида японийә парламентиниң әзаси арфийә ери (әрфийә ели) сөзләватиду, 2023-йили 29-өктәбир, токйо
RFA/Sintash

Ахирида японийә парламентиниң әң яш әзаси, японийәдики уйғурлар арисидин йетишип чиққан аял сиясийон арфийә ери (әрфийә ели) нәқ мәйдан сөһбитиниң қиммәтлик меһмини сүпитидә, өзиниң японийә парламентиға әза болуп сайлинишидики җапалиқ сиясий мусаписи, өзиниң бир уйғур пәрзәнти болуш сүпити билән нөвәттики уйғур мәсилисигә болған қарашлири, уйғур қирғинчилиқи давам қиливатқан нөвәттики вәзийәттә өзиниң һәм японийә парламентиниң әзаси һәм бир уйғур пәрзәнти болуш сүпити билән ойлиғанлири вә һес-туйғулирини тәсирлик нутуқи билән аңлатти. Ахирида у, тутқундики шаир абдуқадир җалалидинниң лагерда туруп язған “янарим йоқ” намлиқ шеирини һәм уйғурчә һәм инглизчә декламатсийә қилиш билән нутуқини аяғлаштуруп, пүткүл мәйданни ләрзигә кәлтүрди.

Токйода ечиливатқан “хәлқара уйғур мунбири: дуня парламентлар кеңиши” ниң ечилиш мурасимидин нәқ мәйдан хәвәр бәрдуқ. Мәзкур йиғинниң әтә, йәни 10айниң 30-күни японийә парламентида давам қилидиған тунҗи күнидики муһакимилири һәққидә давамлиқ мәлумат беримиз.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.