«ياۋروپادا ئوقۇش پۇرسىتى» دېگەن تېمىدا تور يىغىنى ئېچىلدى

ئىختىيارىي مۇخبىرىمىز ئارسلان
2021.11.29
«ياۋروپادا ئوقۇش پۇرسىتى» دېگەن تېمىدا تور يىغىنى ئېچىلدى ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىنىڭ ئۇيۇشتۇرۇشى بىلەن «ياۋروپادا ئوقۇش پۇرسىتى» تېمىسىدا ئېچىلغان تور يىغىنىدا دوكتور دىلنۇر رەيھان خانىم سۆزلىمەكتە. 2021-يىلى 28-نويابىر.
RFA/Arslan

28-نويابىر يەكشەنبە كۈنى كەچتە مەركىزى ئىستانبۇلغا جايلاشقان ئۇيغۇر ئاكادېمىيەسىنىڭ ئۇيۇشتۇرۇشى بىلەن «ياۋروپادا ئوقۇش پۇرسىتى» دېگەن تېمىدا تور يىغىنى ئېچىلدى.

يىغىنغا ئەنگىلىيەدە ياشاۋاتقان ئۇيغۇر تەتقىقاتچى، دوكتۇر بارات ئاچىنوق رىياسەتچىلىك قىلدى. يىغىندا ئالدى بىلەن ياۋروپا ئۇيغۇر ئىنىستۇتىنىڭ مۇدىرى دوكتۇر دىلنۇر رەيھان خانىم سۆز قىلىپ، فرانسىيەدە ئۇيغۇرلار ئۈچۈن ئوقۇش پۇرسەتلىرى توغرىسىدا توختالدى. ئۇ سۆزىدە فرانسىيەدىكى ئۇيغۇرلارنىڭ كۆپىنچىسىنىڭ ئەسلىدە ئوقۇش ئۈچۈن كەلگەنلىكىنى، بىراق 2016-يىلىدىن بۇيان ئۇيغۇرلارنىڭ ئوقۇش ئۈچۈن فرانسىيەگە كېلەلمىگەنلىكىنى، يېقىندىن بۇيان كېلىۋاتقانلارنىڭ سىياسىي پاناھلىق تەلەپ قىلىپ تۈركىيە قاتارلىق دۆلەتلەردىن فىرانسىيەگە كېلىۋاتقانلىقىنى بىلدۈردى.

ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىنىڭ ئۇيۇشتۇرۇشى بىلەن «ياۋروپادا ئوقۇش پۇرسىتى» تېمىسىدا تور يىغىنى ئېچىلدى. 2021-يىلى 28-نويابىر.
ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسىنىڭ ئۇيۇشتۇرۇشى بىلەن «ياۋروپادا ئوقۇش پۇرسىتى» تېمىسىدا تور يىغىنى ئېچىلدى. 2021-يىلى 28-نويابىر.

دوكتۇر دىلنۇر خانىم، تىل بىلمىگەن كىشىنىڭ فرانسىيە ۋە گېرمانىيەدەك مىللىي دۆلەتلەردە ھېچقانداق پۇرسەتكە ئېرىشەلمەيدىغانلىقىنى، مەيلى ئوقۇش ئۈچۈن ياكى باشقا مەقسەتلەر بىلەن بۇ دۆلەتلەرگە كەلگەنلەرنىڭ ئەڭ ئاز دېگەندە شۇ دۆلەتنىڭ تىلىنى ئۆگىنىشنىڭ ئەڭ ئەقەللىي زۆرۈرىيەت ئىكەنلىكىنى ئالاھىدە تەكىتلىدى.

دوكتۇر دىلنۇر رەيھان خانىم يەنە فرانسىيەدە ئوقۇشقا قوبۇل بولۇش ئۈچۈن ئوقۇش ۋىزاسى تەلەپ قىلىشنىڭ مۇرەككەپ بىر جەريان ئىكەنلىكىنى، پاناھلىق تىلەپ كەلگەنلەرنىڭ ئالدى بىلەن سىياسىي پاناھلىق ئىلتىماسىنى سۇنۇشىنى، پاناھلىقى قوبۇل بولغاندىن كېيىن رەسمى ئورۇنلىشىپ ئاندىن ئوقۇش ئۈچۈن ئىلتىماس قىلسا ئاسانغا چۈشىدىغانلىقىنى چۈشەندۈرۈپ ئۆتتى.

دىلنۇر خانىمنىڭ بىلدۈرۈشىچە، فرانسىيەدە ئۇنىۋېرېستېتلاردا ئوقۇيدىغان ئوقۇغۇچىلار ئۈچۈن داۋالىنىش ۋە قاتناش ۋاسىتىلىرى ھەقسىز ئىكەن، ياتاق-تۇرالغۇ مەسىلىسىدە 50 پىرسەنتىگە دۆلەت ياردەم بېرىدىكەن.

گوللاندىيەدە خىزمەت قىلىۋاتقان ئۇيغۇر دوكتۇر پەرىدە ئۇبۇلقاسىم، گوللاندىيەدىكى ئۇقۇش پۇرسەتلىرى توغرىسىدا توختالدى. ئۇ سۆزىدە ئۇيغۇر دىيارىدىن ئوقۇشقا كېلىدىغانلارنىڭ يولى توسۇلۇپ قالغانلىقى ئۈچۈن گوللاندىيەدە ئوقۇش توغرىسىدا سۆزلەشنىڭ ئورنىغا گوللاندىيەنىڭ ئىجتىمائىي تۇرمۇشى توغرىسىدا توختىتىلىدىغانلىقىنى بىلدۈردى. ئۇ سۆزىدە گوللاندىيەدە 92 پىرسەنت خەلقنىڭ ئىنگىلىز تىلىنى ياخشى سۆزلەيدىغانلىقىنى، گوللاندىيەدە تۇرمۇش كەچۈرۈش ۋە ئولتۇراقلىشىش ئۈچۈن گوللاند تىلىنى ئۆگىنىشنىڭ مۇھىملىقىنى، تىلىنى بىلمىسە جەمئىيەتكە قاتنىشالماي چەتتە ياشايدىغانلىقىنى ئىپادىلىدى. ئۇ يەنە گوللاندىيەدە ئۇقۇش ئۈچۈن ئىنگىلىز تىلىنى ياخشى بىلسە يېتەرلىك بولىدىغانلىقىنى، بىراق گوللاندىيەدە ئوقۇش پۇلىنىڭ ياۋروپالىق ئوقۇغۇچىلار ئۈچۈن ئەرزان بولسىمۇ، ئامېرىكا ۋە ئاسىيادىن كېلىپ ئوقۇيدىغانلار ئۈچۈن قىممەت ئىكەنلىكىنى، ئوقۇغۇچىلارنىڭ ئوقۇش جەريانىدا قوشۇمچە ئىشلەش ئارقىلىق ئىقتىسادىي جەھەتتىن قىيلىنىپ قالمايدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

نۇرۋىگىيەدە ئوقۇۋاتقان دوكتۇر دىلرەبا ئازات ئۆزىنىڭ نۇرۋېگىيەدە ھازىرمۇ ئوقۇۋاتقانلىقىنى، بىراق بىر تەرەپتىن ئوقۇپ، يەنە بىر تەرەپتىن ئىشلەپ ئائىلىسىنى قامداپ نۇرمال بىر تۇرمۇش رېتىمىدا ئۆتكىلى بولىدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

دوكتۇر دىلرەبا ئازاتنىڭ بىلدۈرۈشىچە، نۇرۋېگىيەدە ئوقۇش سىسىتېمىسى ئىككى تۈرلۈك بولىدىكەن. سىياسىي پاناھلىق تەلەپ قىلىپ ئاندىن ئوقۇشقا كىرگەنلەر نۇرمال نۇرۋېگىيەلىكلەرگە ئوخشاشلا ئوقۇيالايدىكەن. بۇ خىلدىكى كىشىلەرگە ھەم نۇرۋېگ تىلىنى ھەم ئىنگىلىز تىلىنى بىلىش شەرت قىلىنىدىكەن، بىراق نۇرۋېگىيەگە ئوقۇغۇچى بولۇپ كەلگەنلەر ئۈچۈن ئىنگىلىز تىلى ئاساس قىلىنىدىغان بولۇپ، نۇرۋېگ تىلىنى بىلىشى تەلەپ قىلىنمايدىكەن.

دىلرەبا خانىم يەنە ئۇيغۇرلارنىڭ كۆپ تىللارنى ئۆگىنىش ئىقتىدارىنىڭ كۈچلۈكلىكىنى، بۇنىڭ ئەمەلىيلىشىشى پەقەتلا كىشىلەرنىڭ تىرىشچانلىقىغا باغلىق ئىكەنلىكىنى تەكىتلدى.

دوكتۇر ئابدۇراخمان ئەمەت ئەپەندى گېرمانىيەدىكى ئوقۇش پۇرسىتى ھەققىدە توختىلىپ، گېرمانىيەدىكى ئۇنىۋېرىستېتلاردا دەرسلەرنىڭ كۆپىنچىسىنىڭ گېرمان تىلىدا ئۆتۈلىدىغانلىقىنى، ئىنگىلىز تىلىدا دەرس ئۆتۈلمەيدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

دوكتۇر ئابدۇراخمان ئەمەت ئەپەندىمۇ ئوقۇش ئۈچۈن ئۇيغۇر دىيارىدىن گېرىمانىيەگە كېلىدىغانلىقىنىڭ يولى توسىلىپ قالغانلىقى سەۋەبلىك يېڭىدىن ئۇيغۇر ئوقۇغۇچىلارنىڭ كېلەلمەيۋاتقانلىقىنى، تۈركىيە قاتارلىق دۆلەتلەردىن سىياسىي پاناھلىق تەلەپ قىلىپ كېلىۋاتقانلار ئۈچۈن گېرمانىيەدە ھۆنەر-كەسىپ ئۆگىنىشنى تەۋسىيە قىلىدىغانلىقىنى ۋە شۇ كەسىپ بويىچە دىپلوم ئېلىپ ئاندىن ئىشقا ئورۇنلاشقىلى بولىدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

بۇ تور يىغىنىدا ئاساسلىقى ياۋروپادىكى ھەر قايسى دۆلەتلەردە ياشاۋاتقان ئۇيغۇرلارنىڭ ئۆزلىرى تۇرۇۋاتقان دۆلەتلەرنىڭ تىلىنى پۇختا ئۆگىنىش بىلەن بىرگە يوقىرىسى ئالىي مەكتەپكىچە ئوقۇش، ھېچ بولمىغاندا ئۆزىگە بىر ھۆنەر-كەسىپ تاللاپ ئۆگىنىشى كېرەكلىكى تەكىتلەندى.

پىكىر قوشۇڭ

رادىئونىڭ ئىشلىتىش شەرتلىرىگە ئاساسەن، پىكىرلىرىڭىز تەكشۈرگۈچىلەر تەرىپىدىن تەستىقلىنىشى ۋە مۇۋاپىق دەرىجىدە تەھرىرلىنىشى تۈپەيلى، تور بەتتە دەرھال پەيدا بولمايدۇ. سىز قالدۇرغان مەزمۇنغا ئەركىن ئاسىيا رادىئوسى جاۋابكار بولمايدۇ. باشقىلارنىڭ كۆز قارىشى ۋە ھەقىقەتكە ھۆرمەت قىلىشىڭىزنى سورايمىز.