Түркийәдики 73 адвокатлар идариси хитайға наразилиқ билдүрди

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2021-05-18
Share
Түркийәдики 73 адвокатлар идариси хитайға наразилиқ билдүрди Әлазиғ вилайитидики адвокатлар идарисиниң мәсули мустафа йәнтүр әпәнди. 2021-Йили а7-май, түркийә.
RFA/Erkin Tarim

Түркийәдики 73 адвокатлар идариси хитайниң уйғурларға елип бериватқан инсанлиқ қелипидин чиққан сияситини қаттиқ әйибләп ортақ баянат елан қилди. Улар мәзкур баянатта барлиқ һәр дәриҗилик рәһбәрләрни "бу һәқтә мәсулийитини ада қилишқа, һәр бир түрк пуқрасиниң вә аммиви тәшкилатларниң шәрқий түркистан мәсилисини изчил һалда күнтәртиптә тутуп турушқа, барлиқ хәлқара тәшкилатларни хитайниң уйғурларға елип бериватқан еғир зулум сияситини тосидиған чарә-тәдбирләрни елишқа, хәлқара җамаәтчиликни шәрқий түркистандики уйғур түрклирини қутулдуруш үчүн һәрикәткә өтүшкә" чақирған. Баянатниң ахирида: "адвокатлар идариси болуш сүпитимиз билән адвокатлиқ кәспиниң роһиға асасән, наһәқчилик алдида сүкүттә турушниң һәқсизлик икәнликини нәзәрдә тутқан һалда шәрқий түркистанда хитайниң зулуми астида туруватқан уйғур түрклириниң йенида турушқа давам қилидиғанлиқимизни пүтүн дуняға җакарлаймиз" дейилгән.

Түркийәдә 78 миң әтрапида адвокат бар болуп, бу адвокатлар 81 "баро", йәни "адвокатлар идариси" ға әза болуп вәзипә өтәйдикән. Буниң ичидин 73 адвокатлиқ идарисиниң уйғурларни қоллап, хитайни әйибләп баянат елан қилиши түркийәдики уйғур дәваси үчүн зор илгириләш икән.

Хитайниң уйғурларға елип бериватқан инсанлиқ қелипидин чиққан сияситини қаттиқ әйибләп ортақ баянат елан қилған түркийәдики 73 адвокатлар идарисиниң тизимлики. 2021-Йили май.

Бу һәқтә зияритимизни қобул қилған әлазиғ вилайитидики адвокатлар идарисиниң мәсули мустафа йәнтүр әпәнди немишқа бундақ кәч қалдуқ? дәп өз-өзини тәнқид қиливатқанлиқини баян қилип мундақ деди: "мән узун йиллардин буян немишқа сүкүттә турдуқ? һәммә ишқа инкас қайтурдуқ, немишқа уйғурлар мәсилисидә сүкүттә турдуқ? дәп өзимизниму тәнқид қиливатимән. Бу биз кәч қалған бир баянат. Шәрқий түркистандики уйғурлар инсан қелипидин чиққан муамилигә учраватиду. Хитай дөлити у йәрдә инсанлиққа қарши җинайәт ишләватиду. Буни қобул қилғили болмайду. Шуңа биз бу ортақ баянатни елан қилдуқ".

Мустафа йәнтүр әпәнди хитайниң хәлқараниң көзи алдида бир милләтни йоқ қиливатқанлиқини, буниңға дунядики һәрқайси дөләтләрниң арилишиши керәкликини баян қилип мундақ деди: "биз түркийәдә бирлик-иттипақлиқ ичидә авазимизни чиқарсақ, пүтүн дуня дөләтлири игә чиқса бу зулумни тохтатқили болиду дәп ойлаймән. Һазир шәрқий түркистан мәсилисидә дәл актип болидиған заман дәп ойлаймән".

Әлазиғ адвокатлар идарисиниң мәсули мустафа йәнтүр әпәнди түркийә һөкүмитини һәрикәткә өткүзүшниң йоллири һәққидә тохтилип мундақ деди: "аммиви тәшкилатлар ортақ һәрикәт қилсақ, һәр күн бир қанчә йәрдин бу һәқтә инкас чиқип турса, давамлиқ ортақ мухбирларға баянат елан қилип турсақ һөкүмәт бир нәрсә дейишкә мәҗбур қалиду дәп ойлаймән. Чүнки хитай шәрқий түркистанда инсанийәткә қарши җинайәт өткүзүватиду".

Әнқәрәдики уйғур тәтқиқат институти мутәхәссиси доктор әркин әкрәм әпәнди буниң зор бир илгириләш икәнликини, түркийәдики адвокатларниң ортақ баянат елан қилишиниң зор әһмийәткә игә икәнликини баян қилди.

Әнқәрәдики һаҗи байрам университети қануншунашлиқ факултети профессори иляс доған әпәнди бу һәқтики зияритимизни қобул қилип, 73 адвокатлар идарисиниң уйғурлар тоғрисида елан қилған ортақ баянатиниң зор әһмийәткә игә икәнликини, бу баянатқа түркийә парламенти билән түрк һөкүмитиниң сәл қариялмайдиғанлиқини баян қилип мундақ деди: "түркийәдики 73 адвокатлар идарисиниң уйғурлар тоғрисида елан қилған ортақ баянати интайин муһим. Бу түркийәдики қанунчиларниң хитайниң уйғурларға елип бериватқан бесим сияситиниң ирқий қирғинчилиқ икәнлики тоғрисида ортақ пикиргә игә болғанлиқини көрситип бериду. Бу түрк хәлқи үчүнму наһайити муһим, чүнки түркийә парламенти болсун, яки сиясәтчиләр болсун қанунчиларниң бу обйектип көз қаришиға сәл қариялмайду. Бу келәчәктә түркийәниңму бу мәсилини ирқий қирғинчилиқ дәп бекитишигә түрткә болиду дәп ойлаймән".

Шәрқий түркистан тәшкилатлар бирлики рәиси һидайәтулла оғузхан әпәнди түркийәниң 81 вилайитидики 81 адвокатлар идарисиниң йәтмиш үчиниң уйғурларни қоллап ортақ баянат елан қилишиниң түркийәдә уйғур мәсилисидики зор илгириләш икәнликини оттуриға қойди.

Һидайәтулла оғузхан әпәнди хитайниң бәзи уйғурларни түркийәдин тәләп қиливатқан бир пәйттә түркийәлик адвокатларниң мутләқ көп қисминиң уйғурларни қоллишидин уйғурларниң қаттиқ хурсән болғанлиқини оттуриға қойди.

Йеқиндин буян түркийәдә уйғур мәсилиси изчил һалда күн тәртиптә тутуп турулмақта.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт