Türkiyening enqere, kastamonu we qarabük sheherliride xitaygha qarshi namayish ötküzüldi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2019-10-01
Élxet
Pikir
Share
Print

Bügün türkiyening paytexti enqere, kastamonu we qarabük sheherliride namayish ötküzülüp "Jaza lagérliri" gha we "70 Yilliq asaretke qarshi" iradiliri bildürüldi.

D u q burun, 1949-yili xitay xelq jumhuriyiti qurulghan, Uyghur éli istila qilin'ghan 10-ayning 1-künini Uyghurlar üchün "Matem küni" dep élan qilghan bolup, dunyaning her qaysi yerliridiki Uyghurlar her yili bu küni xitaygha qarshi namayish we bashqa naraziliq pa'aliyetlirini ötküzüp kelmekte idi. Bügün türkiyening paytexti enqere bilen türkiyening kastamonu we qarabük sheherliride ötküzülgen bu namayishlargha türkiyediki ammiwi teshkilatlar, Uyghur oqughuchilar we sherqiy türkistan ammiwi teshkilatliri qatnashti.

1-Öktebir küni türkiye paytexti enqerening merkizige jaylashqan ulus meydanida ötküzülgen namayishqa, qeyseri, istanbul we enqeredin kelgen Uyghurlardin sirt türkiyening 450 ming ezasi bar kadirlar uyushmisi re'isi önder kahwechi ependi bashchiliqidiki köp sanda rehber ishtirak qildi. Bulardin sirt "Iyi", yeni "Yaxshi" partiyening bezi mes'ullirimu ishtirak qildi.

Birqanche téléwiziye we gézit-zhurnallarning muxbirlirimu ishtirak qilghan naraziliq namayishta qolida ay yultuzluq kök bayraq bilen türk bayriqi kötürüwalghan namayishchilar otturisida turghan önder kahwechi ependi muxbirlargha bayanat bérip, xitayning qélipidin chiqqan bésim siyasitini qattiq eyiblep mundaq dédi: "Qimmetlik dostlar, qimmetlik muxbirlar, hörmetlik sherqiy türkistanliq japakesh qérindashlirim qimmetlik namayish ehli, xanimlar, ependiler közimizdin uzaq könglimizge yéqin sherqiy türkistandin kötürülgen peryadlar bilen qelbimiz bi'aram bolmaqta. 150 Yildin buyan sherqiy türkistan xelqi qan yéshi tökmekte dunya buni körmeslikke salmaqta. Buningdin 70 yil burun bolsa kommunist xitay bu zéminni bésiwaldi. Insaniyet tragédiyesimu shu waqitta bashlandi. 70 Yildin buyan xitay döliti sherqiy türkistanliqlargha irqiy qirghinchiliq siyasiti élip barmaqta. Xitay bésimidin qéchip chiqqan Uyghurlar uruq-tughqanliri bilenmu körüshüsh heqqige ige emestur. Xitay bügünki künde bu yerde irqiy qirghinchiliq élip barmaqta. Biz kadirlar uyushmisi bolush süpitimiz bilen türkiye hökümitini sherqiy türkistanliq qérindashlirimizgha ige chiqishqa chaqirimiz".

Enqerede ötküzülgen namayishqa qatnashqan kishiler qollirida "Ishghalchi xitay sherqiy türkistandin yoqal, sherqiy türkistan'gha musteqilliq, jaza lagérliri étiwétilsun" dégen sho'arlarni kötürgen halda, "Qatil xitay sherqiy türkistandin yoqal" dégen sho'arlarni towlashti.

Namayish axirlashqandin kéyin mikroponimizni namayishchilargha uzattuq, Uyghur ziyaliysi mirkamil qeshqerli ependi bu namayish arqiliq xitayni chiqip kétishke chaqiridighanliqini bayan qildi.

Bu namayishni türkiye kadirlar uyushmisi bilen bille uyushturghan sherqiy türkistan medeniyet we hemkarliq jem'iyiti bashqurush hey'eti ezasi xeyrullah efendigil ependi bügünki namayishni uyushturushtiki meqsitige yetkenlikini bayan qildi.

"Iyi", yeni yaxshi partiye mes'ulliridin erxan sun ependi Uyghurlarni qollaydighanliqini bildürüsh üchün kelgenlikini bayan qilip mundaq dédi: "Qan qérindashlirimizni qollash üchün kelduq. Qérindashlirimizni axirghiche qollaymiz. Xitayni her yerde her da'im eyibleymiz. Uyghur qérindashlirimiz öz wetinide erkin yashash hoquqigha ige bolghuche ularni qollaymiz".

Merkizi istanbul shehiridiki Uyghur akadémiyesi teshkilatining ijra'iye re'isi ablimit qaraxan ependi neq meydanda ziyaritimizni qobul qilghanda, xitay Uyghur diyarida basturush élip bériwatqan bügünki künde chet'eldiki Uyghurlarni namayishqa chaqirdi.

Namayishta ay-yultuzluq kökbayraqlarni, xitay türmilirige bend qilin'ghan Uyghurlarning resimliri bésilghan taxtaylarni, her türlük sho'arlar yézilghan lozunkilarni kötürüshken Uyghurlar jarangliq sho'ar sadalirini bilen özlirining xitay hakimiyitige bolghan ghezep-nepretlirini ipade qilishti.

1-Öktebir küni Uyghur oqughuchilar eng köp bolghan türkiyening kastamonu shehiri bilen Uyghur oqughuchilar eng az bolghan qarabük shehiridimu xitay ishghalining 70 yilliqi munasiwiti bilen namayish ötküzülgen. Qollirida kök bayraq bilen "Sherqiy türkistan 70 yildin buyan xitayning ishghali astida, sherqiy türkistan'gha azadliq, Uyghurlargha erkinlik" dégen sho'arlar yézilghan lozunkilarni kötürüwalghan 60 etrapida Uyghur xitaygha qarshi naraziliq namayishi ötküzgen. Kastamonu uniwérsitétidiki oqughuchilarning wekili abduzahir ependi pa'aliyet heqqide melumat berdi.

Türkiyening shimaliy rayonigha jaylashqan qarabük uniwérsitétida oquwatqan mamutjan erkin, ayali we kichiq qizi bilen birlikte qarabük uniwérsitétining ichide Uyghurlarning hazirqi weziyiti bayan qilin'ghan waraqche tarqatqandin sirt jaza lagérliri eks ettürülgen resimlerni kötürüp mektepni aylan'ghan. Mamutjan erkin ependi bu namayishi toghrisida melumat berdi.

Bügün, yeni 1-öktebir küni xitay ishghalining 70-yilliqi küni bolup türkiyediki ijtima'iy taratqularningmu muhim témisigha aylandi.

Toluq bet