Xitayning türkiyediki ijtima'iy pa'aliyetliri kücheymekte

• Ixtiyariy muxbirimiz azigh
  2021-09-16

Xitay bilen türkiyening diplomatik munasiwet ornatqanliqining 50-yilliqi munasiwiti bilen xitayning türkiyediki pa'aliyetliri köpiyishke bashlighan.

Xitay hökümitining nöwette türkiyediki her qaysi siyasiy partiyeler we dölet organliri bilen uchriship, siyasiy munasiwetni küchlendürüsh üchün tirishchanliq körsitiwatqanliqi melum. Uningdin bashqa xitay shirketliri we xitay diplomatik organliri her xil ilmiy we ijtima'iy pa'aliyetlerni teshkillesh arqiliq türkiyediki yumshaq küchini ashurushqa tiriship kelmekte.

10-Séntebir küni xu'awiy shirkiti “Kélechek üchün maysilar” pa'aliyitining ichilish murasimini ötküzgen bolup, mezkur pa'aliyet 23-chéslaghiche dawamlishidiken. Mezkur pa'aliyetke türkiyediki uniwérsitét we ottura mektep oqughuchiliri qatnishidighan bolup, pa'aliyetni ghelibilik tamamlighan oqughuchilar xitayda ikki heptilik terbiyileshke qatnishidiken.

Mezkur yighinning ichilish murasimigha türkiyening mu'awin qatnash ministiri ömer fatih, türkiyining xitaydiki bash elchisi abduqadir emin önen, xitayning enqerediki bash elchisi lyu shyawbin qatarliqlar qatnashqan.

Xitayning türkiyediki bash elchisi lyu shyawbin yighinda, mezkur pa'aliyetning xitay bilen türkiye ottursidiki medeniyet alaqisi we munasiwetni tereqqiy qildurushta muhim bir örnek ikenlikini éytqan.

Mezkur yighinda söz qilghan türkiyening xitaydiki bash elchisi abduqadir emin önen mundaq dégen: “Türkiye bilen xitay munasiwetliri her sahede kündin kün'ge tereqqiy qiliwatidu. Bu munasiwetlerni istratégiyelik shériklik munasiwiti derijiside dawamlashturiwatimiz. Xitay shirketlirining yéqinqi yillardin buyan türkiyige alahide qiziqishi bar.”

Uyghur akadémiyesining re'isi doktor perhat qurban tengritaghli ependim ziyaritimizni qubul qilip, xitay bilen türkiye ottursidiki munasiwetning “Istratégiyelik shériklik munasiwiti” dep izahlinishgha bolghan köz-qarishlirini otturigha qoydi.

Xitay hökümiti “Bir yol bir belwagh” qurulushi etrapida türkiye bilen bolghan soda munasiwitige alahide ehmiyet bérip kéliwatqan bolup, tashqiy soda we meblegh sélish qatarliq jehetlerde türkiye bilen bolghan munasiwetni téximu chongqurlashturushning muhimliqini tekitlimekte.

Erzurum téxnik uniwérsitéti oqush püttürgenler jem'iyiti bilen “Yipek yoli” medeniyet we tijaret merkizi hemkarliship, 11-séntebir küni “Türkiye-xitay munasiwetlirining 50-yilida xitay bilen tijaret pursetliri” namida bir yighin uyushturghan.

Türkiyining mu'awin maliye ministiri mehmet hamdi yildirim mezkur yighinda söz qilip, türkiyining xitay bilen bolghan munasiwetlirini tereqqiy qildurushqa intayin ehmiyet bériwatqanliqini éytqan. Uningdin bashqa yene téz poyiz, métro we ayrodrom qatarliq ul mu'essese qurulushlirining xitay meblegh salghuchilar üchün muhim purset ikenlikini tekitligen.

Türkiyediki xitay ishliri mutexessisi memettoxti atawulla ependim ziyaritimizni qubul qilip, soda munasiwitining ikki dölet ottursidiki siyasiy munasiwetke tesir körsitidighan asasliq amillarning biri ikenlikini, türkiye bilen xitay ottursidiki soda munasiwitide xitayning teshebbuskar orunda ikenlikini, türkiye iqtisadi jehettin xitayning teleplirini qanduralmisa, siyasiy jehettin teleplirini qandurushqa mejburlinidighanliqini, xitay bilen iqtisadiy munasiwetning küchiyishning türkiyeni téximu passip orun'gha chüshürüp qoyidighanliqini éytti.

Amérika bashchiliqidiki gherb démokratik döletliri xitayning kishilik hoquq depsendichiliki we kéngeymichilik siyasitige qarshi hemkarliqini kücheytiwatqan bügünkidek künde, türkiyining iqtisadiy we siyasiy jehettin ittipaqdashliri bilen oxshash yolda méngish yaki mangmasliqi muhim munazire témilirining birige aylanmaqta.