Түркийәдики уйғурлар 2020-йилиниң тунҗи паалийитини «йенидән рәфаһ» партийәсини зиярәт қилиш билән башлиди

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2020-01-01
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Түркийәдики уйғур аммиви тәшкилатлиридин тәшкилләнгән бир һәйәт түркийә «йәнидән рәфаһ» партийәсиниң рәиси билән көрүшти.
Түркийәдики уйғур аммиви тәшкилатлиридин тәшкилләнгән бир һәйәт түркийә «йәнидән рәфаһ» партийәсиниң рәиси билән көрүшти.
RFA/Erkin

Түркийәдики шәрқий түркистан аммивий тәшкилатлириниң 2020-йилидики тунҗи паалийити «йенидән рәфаһ» партийәсини зиярәт қилиш билән башланди. «Йенидән рәфаһ» партийәсиниң рәиси доктор фатиһ әрбақан әпәнди шәрқий түркистан дәвасиға болған қоллишини техиму күчәйтидиғанлиқини тәкитлиди.

Уйғур мәсилисиниң хәлқарада күнсайин күчийишигә әгишип түркийәниң һәр қайси вилайәт, шәһәр, наһийәлиридиму хитайға қарши наразилиқ паалийәтлири көпәймәктә. Түркийәдики бәзи өктүчи партийәләрму арқа-арқидин хитайни әйибләп баянат елан қилмақта вә түркийә һөкүмитини уйғурларға игә чиқишқа чақирмақта. Бу партийәләрдин бири «йенидән рәфаһ» партийәсидур. 

Мәркизи истанбулдики уйғур академийисиниң иҗраийә рәиси абдулһәмит қарахан әпәнди, әнқәрәдики уйғур иниститутиниң муавин мудири абдулкерим буғра әпәнди башчилиқидики һәйәт 1-январ күни чүштә «йенидән рәфаһ» партийисиниң рәиси фатиһ әрбақан әпәнди билән ишханисида көрүшти. Доктор фатиһ әрбақан әпәнди уйғур һәйити билән ишханисида 40 минут сөһбәт өткүзди. Учришишта абдулһәмит қарахан әпәнди сөз қилип, «йенидән рәфаһ» партийәсиниң уйғурларни қоллаватқанлиқиға рәһмәт ейитти вә бундин кейинму изчил һалда қоллишини тәләп қилди. Арқидин уйғур һәйити «йенидән рәфаһ» партийәсиниң рәиси фатиһ әрбақан әпәндигә уйғур иниститути тәрипидин тәйярланған җаза лагерлири вә кишилик һоқуқ дәпсәндичилики тоғрисидики икки доклатни, уйғурчә «қуран кәрим» вә шәрқий түркистанниң ай-юлтузлуқ көк байриқини тәқдим қилди.

Фатиһ әрбақан уйғур һәйитигә «йенидән рәфаһ» партийәсиниң мәрһум дадиси нәҗмәттин әрбақан мәзгилидин тартип шәрқий түркистан мәсилисигә көңүл бөлүп келиватқан бир партийә икәнликини, бундин кейинму уйғур мәсилисигә көңүл бөлидиғанлиқини, 2020-йилида шәрқий түркистан һәққидә көпләп паалийәт елип баридиғанлиқини тәкитлиди. 

Биз «йенидән рәфаһ» партийәсниң уйғур сиясити тоғрисида техиму тәпсилий мәлумат игиләш үчүн фатиһ әрбақан әпәндидин бәзи соалларни сордуқ. «Уйғурлар һазир еғир вәзийәттә, сиз хитайни әйибләп баянатлар елан қилдиңиз. Бүгүн сизгә доклат бәрди. Бу һәқтә немиләрни демәкчисиз?» дегән соалимизға доктор фатиһ әрбақан әпәнди мундақ җаваб бәрди: «кәлгәнликиңлар үчүн көп рәһмәт ейтимән. Силәр арқилиқ түркийәдики шәрқий түркистанлиқларға һөрмәт вә иһтирамимни билдүримән. Бизгә әң муһим болғини шәрқий түркистандики мусулман қериндашлиримизниң балдуррақ әркинликкә еришишишидур. Чүнки шәрқий түркистанлиқлар 70 йилдин буян хитайниң зулуми астида яшимақта. Хитайниң зулуми бүгүнки күндә техиму еғирлашти. Шәрқий түркистанлиқларниң хитай зулумидин қутулиши үчүн қолимиздин кәлгәнни қилидиғанлиқимизни һәр даим тәкитләп кәлдуқ, бүгүнму силәргә дәп өттүм.»
«Бүгүн уйғурлар еғир вәзийәттә, мәлум болушичә, 2 милйон әтрапида уйғур вә қазақ қатарлиқ түркий милләтләр җаза лагерлирида қамилип турмақта. Бундақ бир вәзийәттә 2020-йилида немәләрни қилмақчисиләр?» дегән соалимизға «йенидән рәфаһ» партийәсиниң рәиси доктор фатиһ әрбақан әпәнди мундақ деди: «йеқинда истанбулда шәрқий түркистан тоғрисида чоң паалийәт өткүзимиз. Мәзкур паалийәттә шәрқий түркистанниң һазирқи еғир вәзийитини тәпсилий аңлитип, түркийә җамаәтчиликиниң шундақла дуня җамаәтчиликиниң диққитини шәрқий түркистан мәсилисигә тартишқа тиришимиз. Партийәмизниң қурғучиси сабиқ баш министир нәҗмәттин әрбақанму һаяти бойичә шәрқий түркистан мәсилисигә көңүл бөлүп кәлгән. Бизму униң изидин меңип шәрқий түркистан дәвасини қоллашни давам қилимиз.»
Учришиш ахирлашқандин кейин микрофонимизни уйғур академийисиниң иҗраийә рәиси абдулһәмит қарахан әпәндигә узаттуқ. У «йәнидән рәфаһ» партийәсиниң рәиси доктор фатиһ әрбақан әпәндигә рәһмәт ейтиш үчүн бу зиярәтни елип барғанлиқини, учришишниң үмүмлүк өткәнликини баян қилди.

Әнқәрәдики уйғур тәтқиқат иниститутиниң муавин рәиси абдулкерим буғра әпәнди түркийә сияситигә тәсир көрситиш үчүн изчил һалда партийәләрни зиярәт қилип, уйғур иниститути тәйярлиған доклатларни берип туридиғанлиқини баян қилди. 
Қиммәтлик радийо аңлиғучилар, 2019-йилида уйғур мәсилисиниң ғәрб әллиридә, болупму америка қошма штатлирида юқири дәриҗидә етибарға елинишиға әгишип түркийәдиму тарихта көрүлүп бақмиған шәкилдә күнтәртипигә келишкә башлиди. Уйғур мәсилиси болупму һазирқи еғир вәзийити түркийәдики әң чоң телевизийә қаналлиридиму муназирә темисиға айланди. Абдулһәмит қарахан әпәнди уйғур дәвасиниң түркийәдики бу вәзийитини қоғдап қелиш, һәтта техиму күчәйтиш үчүн бундин кейин түркийәдә паалийәтлирини техиму күчәйтидиғанлиқини баян қилди. 

«Йенидән рәфаһ» партийәси өткән йили қурулған болуп, 1983-йили нәҗмәттин әрбақан қурған «рәфаһ партийәси» ниң давами һесаблиниду.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт