Фахрәттин йоқуш: «биз шәрқий түркистандики зулумни пүтүн дуняға аңлитиш үчүн қолимиздин кәлгәнни қилимиз»

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2019-09-13
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Дуня уйғур қурултийиниң һәйити «түркийә-хитай парламент әзалири достлуқ гурупписи» ниң әзаси фахрәттин йоқуш (солдин иккинчи) әпәнди , парламент әзаси исмаил қонҗуқ (оңдин иккинчи) әпәндиләр билән биргә. 2019-Йили 10-сентәбир. Әнқәрә, түркийә.
Дуня уйғур қурултийиниң һәйити «түркийә-хитай парламент әзалири достлуқ гурупписи» ниң әзаси фахрәттин йоқуш (солдин иккинчи) әпәнди , парламент әзаси исмаил қонҗуқ (оңдин иккинчи) әпәндиләр билән биргә. 2019-Йили 10-сентәбир. Әнқәрә, түркийә.
RFA/Erkin Tarim

10‏-Сентәбир күни дуня уйғур қурултийиниң бир һәйитини түркийә парламентидики ишханисида қобул қилған түркийә парламентиниң «түркийә-хитай парламент әзалири достлуқ гурупписи» ниң әзаси, түркийәниң «ийи», йәни «яхши» партийәсиниң парламент әзаси фахрәттин йоқуш әпәнди «яхши» партийә болуш сүпити билән бундин кейинму шәрқий түркистан дәвасини қоллайдиғанлиқини баян қилип мундақ дегән: «биз түркийәдә бу дәвани елип бериватқан һәммә кишини қоллаймиз вә ярдәм беримиз. Мәлум болғинидәк бир йилдин буян бу мәсилини парламентта оттуриға қойдуқ. Партийәмизниң рәиси мәрал ақшәнәр ханимму көп қетим оттуриға қойди. Һәтта хитайға қарши елип берилған намайишларғиму қатнаштуқ. Буниңдин кейинму буни давамлаштуримиз. Мән шуни демәкчимән биз түркийә парламентидики яхши партийә парламент әзалири болуш сүпитимиз билән шәрқий түркистандики зулумни пүтүн дуняға аңлитиш шундақла хитайниң түркий милләтләргә қарита елип бериватқан қирғинчилиқ вә ассимилятсийә сияситини дуняға аңлитиш үчүн қолимиздин кәлгәнни қилимиз».

Шу күни дуня уйғур қурултийи баш мәслиһәтчиси ришат аббас әпәнди, баш тәптиши абликим идрис әпәнди, америкадики «уйғур һәрикити» намлиқ тәшкилатниң директори рошән аббас ханим вә уйғур академийисиниң иҗраийә рәиси аблимит қарахан әпәндидин тәркиб тапқан һәйәт түркийә парламентидики «түркийә-хитай парламент әзалири достлуқ гурупписи» ниң әзаси фахрәттин йоқуш әпәнди, парламент әзаси исмаил қонҗуқ әпәндиләр билән ишханисида учришип, уларға дуня уйғур қурултийиниң америка қошма штатлири вә явропа дөләтлиридә йеқиндин буян елип барған паалийәтлирини тонуштурғаниди. 

Бу һәйәт йәнә мәзкур парламент әзалириға америкадики уйғур кишилик һоқуқ қурулуши вә америка қошма штатлири башқа демократик дөләтләрниң вә кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң уйғур дияридики кишилик һоқуқ дәпсәндичиликигә, болупму «җаза лагерлириға» болған инкаслири тоғрисида мәлумат бәрди вә түркийә һөкүмитиниңму қериндаш уйғур вә қазақ хәлқиниң бундақ еғир вәзийитигә қарап турмаслиқи керәкликини баян қилди. Улар йәнә, бир йилдин буян уйғур мәсилисини түркийә парламентиниң күн тәртипигә елип келиватқан «ийи», йәни «яхши» партийә парламент әзалири исмаил қонҗуқ әпәнди билән фахрәттин йоқуш әпәндигә д у қ намидин рәһмәт ейтқан. 

Парламент әзаси фахрәттин йоқуш әпәнди сөзидә, түркийә һөкүмитиниң хитайға һәр қайси партийәләрниң вәкиллиридин тәркиб тапқан һәй ‘әт әвәтиши керәкликини, уйғур мәсилисигә көңүл бөлүши керәкликини баян қилип мундақ дегән: «биз дөлитимизни башқуруватқанларниңму, бу һәқтә мәлумат игиси болушини, хитай у йәрдә немиләрни қиливатиду, буни билиши керәкликигә ишинимиз. Ташқи ишлар министирлиқи уйғур дияриға һәйәт әвәтимиз дәватиду. Һөкүмитимиз аммиви тәшкилат мәсуллири вә парламенттики һәр қайси партийиниң парламент әзалиридин тәркиб тапқан һәйәтни әвәтип, у йәрдә болуватқан һәқиқий әһвални оттуриға чиқиришимиз керәк. Түркийә һөкүмити уйғурларға игә чиқиши шәрт». 

Учришиш ахирлашқандин кейин зияритимизни қобул қилған дуня уйғур қурултийи баш тәптиши абликим идрис әпәнди «ийи», йәни «яхши» партийиниң изчил һалда уйғур мәсилисини оттуриға қоюп келиватқанлиқини, д у қ намидин буларға рәһмәт ейтқанлиқини баян қилди. 

Абликим идрис әпәнди йәнә д у қ намидин бәзи тәләпләрни оттуриға қойғанлиқини икки парламент әзасиниң бу тәклипләрни қизғин қарши алидиғанлиқини зич һәмкарлишидиғанлиқини баян қилғанлиқини тәкитлиди. 

Һәйәт билән бирликтә учришишқа қатнашқан уйғур академийәси иҗраийә рәиси аблимит қарахан әпәнди зиярәтниң яхши өткәнликини буниң бундин кейин елип барғуси һәмкарлишиш үчүн зор әһмийәткә игә икәнликини баян қилди. 

Түркийә парламентидики учришиш ахирлашқандин кейин, мәзкур һәй әт 2018-йили әнқәрәдә қурулған уйғур институтини зиярәт қилип, институти башқуруш һәйити әзалири вә уйғур оқуғучилар билән сөһбәт елип барған.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт