Түркийәдики 4 партийәниң рәһбәрлири уйғурларниң еғир вәзийити һәққидә пикир баян қилди

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2020-11-12
Share
turkiye-rehber-uyghur-rehmber.jpg Түркийә «ийи» партийәсиниң муавин рәиси әхмәт камил әрозан әпәнди д у қ һәмдә «уйғур һәрикити» тәшкилатиниң рәһбәрлири билән. 2020-Йили 11-ноябир, түркийә.
RFA/Erkin Tarim

Түркийә парламентидики өктичи партийәләрдин бири болған җумһурийәт хәлқ партийәсиниң рәиси, «ийи» партийәсиниң муавин рәиси, милләтчи һәрикәт партийәсиниң муавин рәиси вә дәва партийәсиниң муавин рәиси қатарлиқлар дуня уйғур қурултийи һәмдә уйғур һәрикити тәшкилатиниң рәһбәрлирини әнқәрәдики партийә мәркәзлиридә қобул қилди. Улар өзлириниң уйғурларниң һазирқи еғир вәзийитидин хәвәрдар икәнликини, уларниң бу еғир вәзийәттин қутулуши үчүн қоллиридин кәлгәнни қилидиғанлиқини, һәтта түркийә парламентида уйғурлар тоғрисида қарар мақуллитиш үчүн күч чиқиридиғанлиқини баян қилишти.

11-Өктәбир күни уйғур һәрикити тәшкилатиниң рәиси рошән аббас ханим, ташқи мунасивәтләргә мәсул хадими җулия миллсап ханим, д у қ ниң муавин рәиси әркин әкрәм әпәнди, д у қ ниң баш тәптиши абликим идрис әпәнди вә уйғур һәрикити тәшкилатиниң истанбулдики вәкили мәмәт ели әпәндиләрдин тәркиб тапқан һәйәт милләтчи һәрикәт партийәсиниң муавин рәиси камил айдин әпәнди, «ийи» партийәсиниң муавин рәиси әхмәт камил әрозан әпәнди, дәва партийәсиниң муавин рәиси абдурахман билгич әпәнди һәмдә шу күни ахшими түркийәниң әң чоң өктичи партийәси болған җумһурийәт хәлқ партийәсиниуң рәиси кәмал қиличдароғлу қатарлиқ партийә рәһбәрлири билән көрүшти. Улар көрүшүштә уйғурларниң һазирқи вәзийити, уйғур дәвасиниң хәлқарадики әһвали вә уйғурларниң тәләплирини оттуриға қойди. юқириқи партийә рәһбәрлириниң һәммиси уйғурларниң һазирқи еғир вәзийитидин хәвәрдар икәнликини, уйғурларниң бу еғир вәзийитини дуняға вә түрк җамаәтчиликигә аңлитиш, җаза лагерлирини тақаш үчүн түркийә парламентида қарар мақуллитишқа тиришидиғанлиқини баян қилишти.

Җумһурийәт хәлқ партийәсиниң рәиси кәмал қиличдароғлу партийәсиниң башқа рәһбәрлири билән бирликтә уйғур һәйитини қобул қилғанда сөз қилип, мундақ деди: «биз уйғурларниң еғир вәзийитини билимиз, буни түркийә парламентида оттуриға қоюватимиз, хәлқара сорунлардиму оттуриға қоюватимиз. 21-Әсирдә һәрқандақ бир милләт өз байриқи астида әркин яшашни халайду. Уйғурларниңму инсан һәқ вә һоқуқлиридин бәһримән болуп, әркин яшаш һоқуқи бар.»

Учришиш ахирида микрофонимизни дәва партийәсиниң муавин рәиси абдурахман билгич әпәндигә узаттуқ. У дәва партийәсиниң уйғур сиясити наһайити ениқ икәнликини баян қилип, мундақ деди: «биз дәва партийәсиниң уйғур қериндашлиримиз дучар болуватқан кишилик һоқуқ дәпсәндичиликигә болған позитсийәмиз ениқ. Партийә рәисимиз вә башқа рәһбәрләр һәр хил сорунларда бу һәқтики позитсийәсини билдүрүп кәлди. Уйғур қериндашлиримиз өзлирини игә-чақисиз һес қилмаслиқи керәк. Биз түркийә һөкүмитини уйғур мәсилисигә көңүл бөлүшкә чақиримиз. Чүнки бу инсаний бир мәсилә. Униң үстигә бизниң уйғур қериндашлиримиз билән қәдимдин тартип күчлүк мунасивитимиз бар. Биз йеңи қурулған бир партийә. Биз қисқа, оттура вә узун муддәтлик пилан түзүп, уйғур мәсилисигә көңүл бөлимиз.»

Арқидин «ийи» партийәсиниң муавин рәиси әхмәт камал әрозан әпәнди билән партийә мәркизидә учришиш елип берилди. Әхмәт камал әрозан әпәнди учришишта соалимизға җаваб берип мундақ деди: «биз шәрқий түркистанлиқ қериндашлиримиз билән давамлиқ учришип туримиз. Бүгүн узақ диярдин биз билән учришишқа кәлгән рошән ханим башчилиқидики һәйәткә рәһмәт ейтимиз. Партийимизниң шәрқий түркистан мәсилисигә бәргән әһмийитини қайта сөзләп олтурушниң һаҗити йоқ. Бүгүн партийәмизниң рәиси йәнә парламентта шәрқий түркистан мәсилисини күнтәртипкә елип кәлди биз бу дәваниң игиси һесаблинимиз. Биз бу мәсилини оттуриға қоюшни давам қилимиз. Әгәр сайламда һакимийәтни қолға кәлтүрсәк, хитай дөлити билән бу мәсилә һәққидә музакирә елип берип, һәл қилишниң йолини издәймиз.»

Д у қ вә уйғур һәрикити тәшкилати рәһбәрлиридин тәркиб тапқан һәйәтниң 11-ноябир күни дәва партийәси, җумһурийәт хәлқ партийәси, милләтчи һәрикәт партийәси вә «ийи» партийәси билән елип барған учришиши ахирлашқандин кейин, биз уйғур һәйитиниң бу һәқтики пикир-қарашлирини соридуқ.

Рошән аббас ханим өзиниң түркийәдики һәр қайси партийә рәһбәрлиригә хитайниң уйғурларға елип бериватқан ирқий қирғинчилиқи һәққидә тәпсилий мәлумат бәргәндин сирт, йәнә түркийәдики уйғурларниң қийинчилиқлири тоғрисидиму мәлумат бәргәнликини баян қилди.

Рошән аббас ханим уйғур һәйәт оттуриға қойған тәләпләргә қарита түркийәдики һәрқайси партийә рәһбәрлириниң билдүргән позитсийәси тоғрисидиму мәлумат бәрди.

Җумһурийәт хәлқ партийәси бундин 97 йил бурун қурулған партийә болуп, уйғур мәсилисигә оңчи партийәләрдәк көңүл бөлмәйтти. Йеқиндин буян бу партийәму көңүл бөлүшкә башлиди. 11-Ноябир күни кәчқурун мәзкур партийәниң рәиси кәмал қиличдароғлу вә партийәниң башқа рәһбәрлири билән бирликтә уйғур һәйитини қобул қилип, уларниң тәләп-пикирлирини аңлиғандин кейин өз көз-қарашлирини оттуриға қойди. Рошән аббас ханим бу учришиш тоғрисидиму мәлумат бәрди.

11-Ноябир күни 4 партийә билән елип берилған учришиш ахирлашқандин кейин биз д у қ ниң муавин рәиси, истратегийә мутәхәссиси, доктор әркин әкрәм әпәндини зиярәт қилдуқ. У бу хил учришишларниң әһмийити тоғрисида тохталди.

Һазир түркийә парламентида4 партийә вәзипә өтәватқан болуп, уйғур мәсилиси парламенттики 2 өктичи партийә тәрипидин давамлиқ оттуриға қоюлуп кәлмәктә.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт