"Türkiye xatirisi" namliq nopuzluq zhurnal Uyghurlar toghrisida mexsus san chiqardi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2020-12-02
Share
"Türkiye xatirisi" namliq nopuzluq zhurnal Uyghurlar toghrisida mexsus san chiqardi Türkiyediki eng nopuzluq zhurnallardin biri bolghan "Türkiye xatirisi" namliq zhurnal 143-sanini mexsus Uyghurlar mesilisige béghishlidi.
RFA/Erkin Tarim

Yéqinda türkiyediki eng nopuzluq zhurnallardin biri bolghan "Türkiye günlükü" yeni "Türkiye xatirisi" namliq 3 ayda bir qétim chiqidighan zhurnal 143-sanini mexsus Uyghurlar mesilisige béghishlidi. "Sherqiy türkistan türkiyedur" dégen téma bilen yoruq körgen bu mexsus san amérika we en'gliyelik mutexessislerning Uyghurlar toghrisida yazghan maqalilirige orun bergen. Zhurnalda amérikaliq tarixchilardin maykl dromp yazghan "Uyghur impératorluqining yiqilishi we Uyghur köchmenler", rayan sam yazghan "Shinjangda mazarlarning muqeddeslikige qarshi heriket", maykl k. Bros yazghan "Mongghul hakimiyiti astidiki qochu Uyghur döliti", manchéstér uniwérsitéti oqutquchisi dokur dawid tobin yazghan "Bir hayat-mamat körüshi: 5-iyul ürümchi qetli'ami: shinjangda Uyghurlar bilen xitaylar otturisidiki öz'ara ishenchining yoqilishi" qatarliq maqalilargha orun bérilgen.

Bulardin sirt yene ablet kamalof, sandrine katris, la'uren restrepo, elise andérson, aynur kadir, rahile dawut, ishik qushchu bonnenfant qatarliq mutexessislerning maqalilirighimu orun bérilgen.

Melum bolghinidek, "5-Iyul ürümchi weqesi" din buyan türkiye taratqulirida Uyghurlar toghrisidiki xewer we maqaliler künsayin köpeymekte. Bolupmu 2017-yilidin tartip jaza lagérliri mesilisi otturigha chiqqandin kéyin türk jama'itining diqqiti Uyghur mesilisige buruldi.

Türkiyediki uniwérsitétlar, ammiwi teshkilatlar we bezi tetqiqat merkezliri Uyghurlar toghrisida her xil ilmiy we ammiwi pa'aliyetlerni ötküzüshke bashlidi. Taratqulardimu Uyghur mesilisige köp orun bérilmekte. "Türkiye günlükü" zhurnili Uyghurlar toghrisida 3-qétim mexsus san chiqardi. Bu sanda 15 Uyghurshunas we mutexessisning maqalisige orun bérilgen bolup, doktor shik qushchu xanimdin sirt hemmisining türkiye sirtidiki mutexessislerning maqalisi bolushi kishilerning diqqitini tartmaqta.

Mezkur zhurnalning sahibi doktor mustafa chaliq ependi zhurnalgha yazghan béghishlimisida, mezkur zhurnalning bu sanining bashqa sanlirigha oxshimaydighan terepliri toghrisida toxtilip mundaq dégen: "Bu sanning eng muhim teripi maqalisi élan qilin'ghanlarning ishq qushchu xanimdin sirt hemmisining chet'ellik bolushidur. Bu alahidilikni tekitlishimizdiki seweb bundaq nazuk muhim mesilini türkiyede bezi kishiler ichki siyasettiki menpe'eti we quruq idé'ologiye üchün otturigha qoydi. Zhurnaldiki maqalilerde sherqiy türkistan mesilisini chet'ellik mutexessisler oxshimaydighan jehetlerdin otturigha qoyghan bolup, türkiyede sherqiy türkistan mesilisige yéngi mezmunlar qoshidu dep oylaymen".

"Türkiye xatirisi" namliq zhurnalning burunqi sanlirida maqalisi élan qilin'ghan izmirdiki ege uniwérsitéti proféssori alimjan inayet ependi ziyaritimizni qobul qilip, chet'ellik bilim ademlirining maqalilirini terjime qilip mexsus san qilip chiqirilishining türkiyede Uyghur dewasi we Uyghur tetqiqatida zor ehmiyetke ige ikenlikini bayan qildi.

Proféssor doktor alimjan inayet ependi 2000-yillardin kéyin türkiyediki Uyghur tetqiqatining mezmun jehettin kéngeygenlikini, bundin kéyin téximu küchiyidighanliqini bayan qildi.

60 Yildin buyan türkiyede yashawatqan, Uyghur pa'aliyetchi, yazghuchi hamutxan göktürk ependi "Türkiye xatirisi" namliq zhurnalning türkiyede köprek siyasetchiler, uniwérsitétlarning oqutquchiliri oquydighan zhurnal ikenlikini, shunga bu mexsus sanning Uyghur dewasini biterep anglitish üchün paydiliq bolidighanliqini bayan qildi.

Mezkur zhurnal 2009-yili "5-Iyul ürümchi weqesi" toghrisida, 2019-yili "Jaza lagérliri" toghrisida mexsus san chiqarghanidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet