Саадәт партийәси рәиси тәмәл қарамоллаоғлу түрк хәлқини һөкүмәткә бесим ишлитишкә чақирди

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2020-12-29
Share
Саадәт партийәси рәиси тәмәл қарамоллаоғлу түрк хәлқини һөкүмәткә бесим ишлитишкә чақирди Түркийәдики өктичи партийәләрдин саадәт партийәсиниң рәиси тәмәл қарамоллаоғлу әпәнди ишханисида. 2020-Йили декабир, әнқәрә.
RFA/Erkin Tarim

Түркийәдики өктичи партийәләрдин саадәт партийәсиниң рәиси тәмәл қарамоллаоғлу әпәнди 23-декабир күни өткүзүлгән мухбирларни күтүвелиш йиғинида шәрқий түркистан мәсилиси һәққидә тохтилип, һакимийәттики адаләт вә тәрәққият партийәси билән уларниң һөкүмәтниң шерики милләтчи һәрикәт партийәсигә беләт ташлиған хәлқни шәрқий түркистан мәсилисидә өз бурчини ада қилишқа чақирди.

"мустәқиллиқ" (Independent) гезитиниң 23-декабир күнидики санида елан қилинған хәвәрдә көрситилишичә, тәмәл қарамоллаоғлу мухбирларни күтүвелиш йиғинда сөзлигән нутуқида һазир түркийәни идарә қиливатқан партийәләргә сайламда беләт ташлиған аммини һөкүмәткә бесим ишлитишкә чақирип мундақ дегән: "адаләт вә тәрәққият партийәси билән милләтчи һәрикәт партийәсигә аваз бәргән қериндашлирим, шәрқий түркистанлиқлар учраватқан зулум вә бесимға қарши өз земмиңизләргә чүшкән мәсулийәтни ада қилишиңлар, уйғур қериндашлиримизға ярдәм қолуңларни узитишиңлар керәк. Силәр сайламда беләт ташлиған партийәләргә шәрқий түркистан мәсилисидә бесим пәйда қилишиңлар керәк."

Мухбирларға баянат бериш йиғини ахирлашқандин кейин зияритимизни қобул қилған саадәт партийәси рәиси тәмәл қарамоллаоғлу партийәсиниң шәрқий түркистан мәсилисидә үстигә чүшкән бурчини ада қилишқа тиришиватқанлиқини, түрк хәлқиниңму, болупму һазир һакимийәттә болған адаләт вә тәрәққият партийәси билән униң шерики милләтчи һәрикәт партийәсини қоллаватқан хәлқ аммисиниң шәрқий түркистан мәсилисидә җиддий бесим пәйда қилиши керәкликини баян қилип, мундақ деди: "биз күчимизниң йетишичә тиришчанлиқ көрситиватимиз. Шәрқий түркистанлиқларниң тәләплирини һөкүмәткә вә хәлқ аммисиға аңлитишқа тиришиватимиз, бундин кейин техиму зор тиришчанлиқ көрситимиз. Қисқиси, биз шәрқий түркистан мәсилисидә земмимизгә чүшкән вәзпимизни ада қилишқа тиришиватимиз. Түрк җамаәтчиликиму һөкүмәткә бесим пәйда қилиши керәк."

Саадәт партийәси диний әқидиләрни илгири сүридиған партийә болуп, шәрқий түркистан мәсилисидә хитайға қарши мусулман дөләтлирини һәрикәткә өткүзүш керәкликини тәкитләп кәлмәктә. Мәзкур партийәниң қурғучиси сабиқ баш министир нәҗмәттин әрбақанниң тәшәббуси билән 1990-йилларниң ахирида 8 мусулман дөләттин тәркип тапқан "8 дөләт гуруһи" қурулған иди. Тәмәл қарамоллаоғлу түркийә һөкүмитиниң башчилиқида бу 8 дөләтни һәрикәткә өткүзүш керәкликини баян қилип, мундақ деди: "биз шәрқий түркистан мәсилисини өз мәсилимиз дәп көримиз. Лекин барлиқ мусулман дөләтлириниң бу мәсилигә көңүл бөлүши керәк иди. Буниңға бирсиниң йол башламчилиқ қилиши керәк. Мән түркийәниң бу вәзипини өз үстигә елиши керәкликигә ишинимән. Буни һөкүмәтни зорлаш үчүн демидим, чүнки түркийә әйни заманда D8 дәп аталған 8 мусулман дөләттин тәркип тапқан дөләтләр гуруһиниң қурулушиға башламчилиқ қилған дөләт. Һеч болмиғанда мәзкур 8 мусулман дөләт бирликтә хитайға қарши инкас қайтурса яхши болатти."

"ислам һәмкарлиқ тәшкилати вә түрк җумһурийәтлириниму өз ичигә алған иқтисадий һәмкарлиқ тәшкилати қатарлиқларниму һәрикәткә өткүзүшкә боламду?" дегән соалимизға у мундақ җаваб бәрди: "ислам һәмкарлиқ тәшкилати җиддәдә бу мәсилини күнтәртипигә киргүзсә, чоқум хитайға тәсир көрситәләйду. Оттура ася түркий җумһурийәтлириниму өз ичигә алған иқтисадий һәмкарлиқ тәшкилати наһайити муһим. Әгәр буларму шәрқий түркистан мәсилисини күнтәртипигә киргүзсә хитайға тәсир қилалайду. Биз бу һәқтә түркийә һөкүмитигә бесим ишлитишни давамлаштуримиз. Буниңғиму түркийә һөкүмити башламчилиқ қилиши керәк."

Саадәт партийәси рәиси тәмәл қарамоллаоғлуниң түрк аммисини һөкүмәт билән һөкүмәтни қоллаватқан партийәләргә бесим пәйда қилишқа чақиришиниң үнүми боларму? қаһраманмараштики сүтчү имам университети диний илимләр факултети оқутқучиси, хәлқара имамлар кеңишиниң әзаси доктор алимҗан боғда әпәнди буниң һөкүмәткә чоқум тәсир көрситидиғанлиқини баян қилди.

Саадәт партийәси қурулған күнидин тартип уйғур мәсилисигә көңүл бөлүп келиватқан партийәләрдин бири һесаблиниду. Мәзкур партийәниң қурғучиси түркийәниң сабиқ баш министири мәрһум нәҗмәттин әрбақан 1984-йилидин тартип түркийә парламентида изчил һалда уйғур мәсилисини оттуриға қоюп кәлгән иди. Мәзкур партийә "5-июл үрүмчи қирғинчилиқи" йүз бәргәндә хитайға наразилиқ билдүрүп, 2009-йили 7-айда истанбулда 20 миң киши қатнашқан зор наразилиқ намайиши уюштурғаниди. Бу партийә 2017-йилидин тартип "җаза лагерлири" мәсилисини изчил һалда оттуриға қоюп кәлмәктә.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт